Tuổi trẻ thắp lửa biên cương

Bài 1: Ánh sáng từ những lớp học nơi địa đầu

Bài 2: Từ bản làng đến kỷ nguyên số

Bài cuối: Khát vọng số của người trẻ

Bộ luật 25 trang, gói gọn trong một tờ

Công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên và tuyên truyền pháp luật tại các xã vùng cao biên giới luôn là bài toán khó. Đơn cử như tại xã Lũng Cú, với đặc thù địa bàn rộng, mật độ dân cư thưa thớt, lực lượng Bí thư Chi đoàn thôn và đoàn viên biến động liên tục do đi làm ăn xa. Việc truyền tải những văn bản luật khô khan, dày cộp đến với đồng bào dân tộc thiểu số vốn là một rào cản lớn.

Xác định rõ khó khăn trong công tác tuyên truyền là phải làm sao cho người nghe dễ hiểu, dễ nhớ và tự giác làm theo, Đoàn xã Lũng Cú đã tìm lời giải ngay trong công nghệ số. Trước nhiệm vụ tuyên truyền Luật Nghĩa vụ quân sự phục vụ cho đợt tuyển quân năm 2026, thay vì cầm bộ luật dày 25 trang với những thuật ngữ pháp lý phức tạp đi gõ cửa từng nhà, Đoàn xã đã có sáng kiến "Luật một tờ".

Đoàn thanh niên xã Yên Minh hỗ trợ người dân kích hoạt tài khoản VNeID.

Đoàn xã đã tận dụng tối đa công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ biên tập lại toàn bộ nội dung cốt lõi của Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015. Sau khi đội ngũ cán bộ Đoàn kiểm tra kỹ lưỡng tính chính xác của thông tin, các bạn trẻ tiến hành thiết kế lại dưới dạng một tờ rơi đồ họa (Infographic) trực quan, sinh động với tiêu đề ngắn gọn: “Những điều cần biết về Luật Nghĩa vụ quân sự”.

Trong "Luật một tờ" này, mọi thông tin đều được sơ đồ hóa: Khái quát quyền lợi của công dân và thân nhân khi tham gia nghĩa vụ. Các mốc thời gian quan trọng trong quá trình tuyển quân. Tiêu chuẩn tham gia, các trường hợp được miễn hoặc tạm hoãn. Đặc biệt, nêu chi tiết các hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý vi phạm để công dân trong độ tuổi hiểu rõ, tránh mắc phải.

Sản phẩm sau khi hoàn thiện lập tức được chia sẻ rộng rãi trên không gian mạng qua các nhóm Zalo, Facebook của thôn bản, đồng thời được in ấn để phát trực tiếp đến tay người dân. Đồng chí Quách Duy Bắc, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Lũng Cú phấn khởi chia sẻ: "Nhờ sản phẩm trực quan của Đoàn thanh niên, mùa tuyển quân năm 2026 diễn ra thuận lợi hơn bao giờ hết. Thanh niên trên địa bàn có cái nhìn tổng quát, hiểu luật sâu sắc và cởi bỏ hoàn toàn tâm lý e ngại. Minh chứng rõ nét nhất là 13/13 đoàn viên, thanh niên trong diện có giấy gọi khám tuyển đã chủ động, tự tin viết đơn tình nguyện nhập ngũ".

“Cánh tay nối dài” tại bản làng

Không dừng lại ở những sáng kiến như "Luật một tờ", tinh thần chủ động làm chủ công nghệ của tuổi trẻ xứ Tuyên đã nhanh chóng lan tỏa, trở thành một chiến dịch. Từ những chuyển biến trong nhận thức, thanh niên tại các bản làng xa xôi tiếp tục trở thành những "cánh tay nối dài" đưa công nghệ số len lỏi vào mọi ngõ ngách của đời sống đồng bào.

Về với xã vùng cao Yên Minh, hình ảnh những đoàn viên thanh niên trong sắc áo xanh tình nguyện, tay cầm điện thoại thông minh, máy tính bảng đã trở nên thân thuộc với đồng bào các dân tộc nơi đây. Không còn là những buổi họp hành khô khan, các bạn trẻ trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn bà con kích hoạt tài khoản định danh điện tử (VNeID), cài đặt ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt hay tạo hồ sơ sức khỏe cá nhân; tuyên truyền chính sách của Đảng và Nhà nước.

Đồng chí Nguyễn Thanh Giang, Bí thư Đoàn xã Yên Minh chia sẻ: "Đoàn xã đã thành lập 5 Tổ công nghệ số cộng đồng để trực tiếp cắm bản, đi từng nhà hỗ trợ người dân. Ban đầu, đưa công nghệ về bản khó khăn lắm. Bà con bao đời quen dùng tiền mặt, chưa tin vào cái điện thoại. Chúng tôi phải kiên trì giải thích, lấy hiệu quả thực tế làm minh chứng. Khi bà con tận mắt thấy chỉ cần một cú chạm màn hình là có thể bán được nông sản đi khắp cả nước mà không cần chờ thương lái đến tận nơi ép giá, lúc đó họ mới thực sự tin và làm theo".

Với phương châm “Dễ hiểu - Dễ nhớ - Dễ làm”, lực lượng thanh niên xung kích đã biến những khái niệm trừu tượng trong các văn bản Nghị quyết thành những tiện ích sát sườn, gắn liền với quyền lợi của người dân. Sự thay đổi rõ nét nhất diễn ra tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi hạ tầng công nghệ vốn là rào cản lớn. Nhờ những nỗ lực không mệt mỏi này, hàng nghìn hộ dân đồng bào thiểu số đã được tiếp cận công nghệ số, góp phần nâng cao rõ rệt tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 tại các địa phương.

Vững vàng bước vào kỷ nguyên mới

Bên cạnh nhiệm vụ “số hóa”, mục tiêu “xanh hóa” nền kinh tế cũng được các cấp bộ Đoàn đặc biệt chú trọng. Ứng dụng công nghệ cao vào nông nghiệp đã giúp những mặt hàng nông sản vốn chỉ “quẩn quanh lũy tre làng” nay tự tin bước lên các sàn thương mại điện tử lớn.

Đoàn thanh niên xã Hùng An ra mắt mô hình công dân số, gia đình số.

Minh chứng rõ nét cho tinh thần dám nghĩ, dám làm này là chàng trai Nguyễn Xuân Lý, sinh năm 1994, chủ sở hữu trang trại bưởi lớn bậc nhất tại xã Xuân Vân với quy mô gần 20 ha. Nhờ mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến và quy trình chăm sóc hữu cơ, trang trại bưởi của anh Lý không chỉ nổi tiếng trong tỉnh mà còn vươn tầm ra nhiều tỉnh, thành.

Đặc biệt, việc làm chủ công nghệ và mạng xã hội trong khâu tiêu thụ đã giúp vườn bưởi của anh “về đích”, tiêu thụ gọn gàng chỉ trong vòng 1 tháng, mang lại nguồn thu nhập ổn định hơn 2 tỷ đồng/năm.

Anh Lý bộc bạch: "Chuyển đổi số chính là “chìa khóa” để những nông dân trẻ như chúng tôi thoát khỏi tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ trước đây. Việc chủ động gắn mã QR truy xuất nguồn gốc và minh bạch toàn bộ quá trình chăm sóc sinh học trên mạng xã hội giúp khách hàng ở bất cứ đâu cũng có thể kiểm tra và đặt niềm tin tuyệt đối vào sản phẩm của mình".

Khi tư duy số đã khai thông, khát vọng của người trẻ không còn bị giới hạn bởi không gian hay địa hình trắc trở. Những chuyển biến rõ nét từ vườn bưởi Xuân Vân hay những bản làng Yên Minh, Lũng Cú đang đặt nền móng vững chắc để tuổi trẻ xứ Tuyên vững vàng bước vào kỷ nguyên mới.

Chia sẻ về định hướng trong giai đoạn tới, đồng chí Dương Minh Nguyệt, Bí thư Tỉnh đoàn Tuyên Quang nhấn mạnh: Mục tiêu cốt lõi là xây dựng thế hệ thanh niên Tuyên Quang trở thành lực lượng nòng cốt trong đổi mới sáng tạo. Tổ chức Đoàn toàn tỉnh sẽ tập trung xây dựng lớp thanh niên có lập trường chính trị vững vàng, giàu lòng yêu nước, đủ năng lực nhận diện và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng.

Đồng thời, thúc đẩy mạnh mẽ tinh thần làm chủ khoa học - công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và nâng cao kỹ năng số để thích ứng nhanh với các yêu cầu khắc khe của nền kinh tế số, chính quyền số. Khuyến khích các mô hình kinh tế thanh niên tập trung ứng dụng công nghệ cao, hướng tới phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và du lịch sinh thái bản địa.

Phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện gắn liền với nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, giữ gìn quốc phòng - an ninh, tuổi trẻ Tuyên Quang quyết tâm xây dựng thế hệ thanh niên có lý tưởng, có tri thức, có kỹ năng số và khát vọng cống hiến, góp phần đưa quê hương cách mạng vững bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.