Phát biểu giải trình một số vấn đề UBTVQH quan tâm về dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi), chiều 18/9, Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình, Trưởng Ban soạn thảo dự án Luật khẳng định, việc sửa Luật lần này là cơ hội nhằm tạo ra hạ tầng pháp lý cho việc đổi mới cải cách tư pháp và phát triển Tòa án lâu dài. Hệ thống Tòa án đã tham khảo, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, để tháo gỡ khó khăn trong thực tế.
Về đổi tên Tòa án nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện, một số ý kiến cho rằng tờ trình của ban soạn thảo nhằm đảm bảo hoạt động xét xử độc lập là chưa thuyết phục.
Cho ý kiến về dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) tại phiên họp chiều nay, 18.9, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, cần hết sức cân nhắc, thận trọng, kỹ lưỡng khi quy định nội hàm quyền tư pháp.
Dự thảo Luật sửa đổi theo hướng bỏ quy định Tòa án có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án hình sự tại phiên tòa. Nếu tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phát hiện có dấu hiệu tội phạm thì thực hiện quyền kiến nghị cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án hình sự.
Dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) quy định Tòa án nhân dân (TAND) phúc thẩm thay cho TAND cấp tỉnh, TAND sơ thẩm thay cho TAND cấp huyện. Tuy nhiên, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội đề nghị giữ tên gọi như luật hiện hành.
Lần sửa đổi này bổ sung tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm thẩm phán, thẩm phán TAND tối cao, bao gồm độ tuổi, thâm niên giữ ngạch, phẩm chất đạo đức và tín nhiệm, chất lượng công việc đã hoàn thành.
Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 26, chiều 18/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi).
Qua thẩm tra Dự án Luật Tổ chức TAND (sửa đổi), đa số ý kiến cho rằng, việc thành lập Hội đồng Tư pháp quốc gia là một vấn đề rất lớn, cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. Nghị quyết 27 và Hiến pháp 2013 đều không quy định Hội đồng Tư pháp quốc gia.
Lần sửa đổi này bổ sung tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm thẩm phán, thẩm phán TAND tối cao, bao gồm độ tuổi, thâm niên giữ ngạch, phẩm chất đạo đức và tín nhiệm, chất lượng công việc đã hoàn thành.
TS Nguyễn Mai Bộ, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân, cho rằng, dự thảo luật mới chỉ đề cập tới chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng Tư pháp quốc gia từ khi nhận được hồ sơ do tòa án nhân dân cấp dưới đề nghị. Do vậy, chức năng 'bảo đảm độc lập trong hoạt động của thẩm phán và độc lập giữa các cấp tòa án...' là chưa thật sự thuyết phục.
Sáng 14.9, tại trụ sở Văn phòng Quốc hội - 35 Ngô Quyền, Hà Nội, Ủy ban Tư pháp và Viện Nghiên cứu lập pháp thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi).
Dự thảo Luật Tổ chức TAND (sửa đổi) đã bổ sung quy định về nội hàm quyền tư pháp. Theo đó, 'Quyền tư pháp bao gồm quyền xét xử, phán quyết về các tranh chấp, vi phạm pháp luật; về những vấn đề liên quan đến quyền con người, quyền, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân; quyền giải thích áp dụng pháp luật và bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử.' .
Việc thành lập các Tòa án sơ thẩm chuyên biệt sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định trên cơ sở đề nghị của Chánh án TAND tối cao, tùy thuộc vào tình hình thực tế.
Ngày 7/9, tại phiên họp toàn thể lần thứ 10, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội đã thẩm tra dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi).
Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024, điều chỉnh chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023, Tòa án nhân dân tối cao đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành hữu quan soạn thảo dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi).
Ngày 7/9, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Tư pháp tổ chức phiên họp toàn thể thẩm tra dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi). Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga chủ trì và điều hành phiên họp.
Sáng 7.9, tiếp tục chương trình Phiên họp toàn thể lần thứ 10, Ủy ban Tư pháp đã thẩm tra dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) dưới sự chủ trì của Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Lê Thị Nga.
'Thay đổi này của dự thảo luật mới chỉ dừng lại ở việc thay đổi về tên gọi của các TAND mà chưa có sự thay đổi nào về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của hệ thống tòa án để đáp ứng với chủ trương của Đảng được nêu tại Nghị quyết số 27-NQ/TW', văn bản góp ý của Chính phủ nêu rõ.