Tết trắng của Mông Cổ
Một trong hai dịp lễ lớn nhất ở Mông Cổ chính là Tết Âm lịch, còn gọi là Tết Tháng Trắng (người dân địa phương gọi là Tsagaan Sar).
Tsagaan Sar tượng trưng cho những ngày mùa xuân, khi mùa đông kết thúc, nhiệt độ bắt đầu ấm lên, rơi vào khoảng tháng 1, 2 trong lịch Gregory (dương lịch mà các nước đang sử dụng). Đây cũng là ngày kết thúc một mùa đông lạnh lẽo ở Mông Cổ để bắt đầu mùa xuân nắng ấm để trồng trọt, chăn nuôi.
Mọi người sửa soạn cho Tsagaan Sar từ nhiều tuần trước khi bắt đầu tổ chức các lễ hội. Mỗi gia đình phải chuẩn bị hàng trăm chiếc bánh nhân thịt cừu gọi là buuz, một món ăn truyền thống dịp năm mới của người Mông Cổ. Các thành viên trong gia đình còn sắm sửa quần áo đẹp để diện đi chơi, dân du cư thì chuẩn bị những con ngựa tốt để di chuyển trong suốt các lễ hội.
![Các món ăn ngày Tết của người Mông Cổ](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2020_01_30_503_33790615/9b26d8cee08d09d3509c.jpg)
Các món ăn ngày Tết của người Mông Cổ
Trước lễ Tsagaan Sar gọi là Bituun, người Mông Cổ lau dọn mọi ngóc ngách trong nhà, từ trên xuống dưới. Những người chăn nuôi thì dọn dẹp chuồng trại. Ngoài ra, họ còn đặt ba viên đá lạnh bên ngoài cửa nhà để thần ngựa Palden Lhamo uống khi tới thăm. Suốt đêm đó, các gia đình tổ chức ăn uống linh đình với rất nhiều món ngon trong khi một trận đấu vật cổ truyền được chiếu trên ti vi. Mọi người trong nhà có thể chơi bài với nhau, người thắng sẽ gặp may mắn cả năm. Ngoài ra, họ còn trả hết nợ nần, giảng hòa với nhau để bắt đầu một năm mới an lành.
Buổi sáng ngày Tsagaan Sar, gia chủ mang trà và sữa tới cho các thần bằng cách rắc ra khắp hướng. Sau đó, mọi người bắt đầu đi chúc năm mới lẫn nhau, họ đứng trước nhà mình và thực hiện một số nghi lễ truyền thống.
![Người Mông Cổ đi chúc Tết các gia đình họ hàng](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2020_01_30_503_33790615/92f1d2551315fa4ba304.jpg)
Người Mông Cổ đi chúc Tết các gia đình họ hàng
Suốt hai ngày tiếp sau, người Mông Cổ tới thăm các gia đình họ hàng. Trong một ngày họ có thể đi tới 10 gia đình khác và mỗi lần thăm là một lần làm lễ. Nơi đầu tiên họ tới luôn là nhà của người già nhất trong họ. Chủ nhà lớn tuổi sẽ ngồi phía bắc nhà lều và vẫn đội mũ, khách đến chào và làm lễ Zolgokh. Lần lượt từng người cầm khăn Khadag đặt trên tay gia chủ và nói câu "amar baina uu? Sar shinedee saikhan shinelej baina uu" nghĩa là "Bác sống bình yên chứ, Tết nhà mình đang chuẩn bị có tốt không?". Sau đó, gia chủ hôn hai bên má người khách, tặng khoản tiền nhỏ và mời uống rượu. Khách ngồi xung quanh một chiếc bàn bày thịt cừu và đĩa đựng rất nhiều bánh. Gia chủ mời khách uống trà sữa và ăn các món truyền thống.
![Đến Mông cổ vào dịp Tết, bạn sẽ được xem biểu diễ nghệ thuật truyền thống](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2020_01_30_503_33790615/40851e6d262ecf70963f.jpg)
Đến Mông cổ vào dịp Tết, bạn sẽ được xem biểu diễ nghệ thuật truyền thống
Trong khi đàn ông chuyền nhau hộp thuốc lá, mọi người ngồi trò chuyện với nhau. Khách được mời uống ba lần rượu, thường là vodka. Sau bữa ăn, khách chuẩn bị về thì gia chủ tặng một món quà. Món ăn truyền thống trong Tết Tháng trắng, là các sản phẩm làm từ sữa, bánh, thịt cừu, thịt bò, thịt ngựa, cơm ăn cùng với sữa đông; hay cơm ăn chung với nho khô…
Trong 3 ngày Tết, người Mông Cổ sẽ chỉ mặc trang phục dân tộc. Mọi người thường tụ họp tại nhà của người già nhất trong vùng.
Sau đó, họ cùng nhau trò truyện, vui đùa, trao đổi các món ăn và thưởng thức chúng.
Nguồn Tạp chí Công thương: http://tapchicongthuong.vn/bai-viet/tet-trang-cua-mong-co-68295.htm