Tầng tên lửa nặng 4 tấn đâm vào Mặt trăng với tốc độ cực nhanh

Hôm nay, tầng tên lửa của SpaceX trôi nổi trong không gian từ năm ngoái lao vào Mặt trăng với tốc độ rất cao.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy tầng tên lửa đã lao vào Mặt trăng

Hình ảnh vệ tinh cho thấy tầng tên lửa đã lao vào Mặt trăng

Tầng 2 của tên lửa Falcon 9, với kích thước tương đương chiếc xe buýt, đã đưa tàu đổ bộ Mặt trăng của Firefly Aerospace lên đường vào tháng 1/2025.

Dự báo về vụ va chạm đã thu hút sự chú ý của giới thiên văn và những người yêu thích không gian, khi họ háo hức theo dõi diễn biến của sự kiện.

Vật thể nặng khoảng 4 tấn lao xuống Mặt trăng vào khoảng 2h35 sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ (khoảng 13h35 theo giờ Việt Nam), với tốc độ khoảng 8.690 km/giờ.

Không có tàu vũ trụ nào quay quanh Mặt trăng ở vị trí thích hợp để ghi lại hình ảnh cận cảnh vụ va chạm.

Tuy nhiên, tại đài quan sát Paranal ở Chile, kính thiên văn của Đài quan sát Nam Âu (ESO) đã phát hiện những tia sáng lóe lên từ vụ va chạm.

"Chúng tôi có thể xác nhận kính thiên văn đã phát hiện các vạch quang phổ của khí natri và lithium trong cột vật chất bắn lên sau vụ va chạm, kéo dài từ 5 đến 10 phút", người phát ngôn của ESO nói với Reuters.

Vụ va chạm xảy ra gần đường phân chia sáng - tối của Mặt trăng, tức ranh giới giữa nửa được Mặt trời chiếu sáng và nửa khuất.

Tương tự các vụ va chạm trước đây, tầng tên lửa đã tạo ra cột bụi bốc lên, được ánh sáng Mặt trời chiếu sáng trong thời gian ngắn nhưng rất khó quan sát bằng mắt thường từ Trái đất.

Ông Carl Schmidt - trưởng nhóm quan sát vụ va chạm, cho biết khí natri được phát hiện trong phổ có thể có nguồn gốc từ đất đá của Mặt trăng, còn dấu vết của lithium có thể xuất phát từ chính tầng tên lửa. Ông cho biết đây mới chỉ là phân tích sơ bộ.

SpaceX cho biết đây là vụ va chạm ngoài ý muốn.

Thông thường, các tầng tên lửa sau khi đưa tải trọng lên đúng quỹ đạo sẽ quay trở lại khí quyển Trái đất để cháy rụi hoặc rơi xuống đại dương.

Tuy nhiên, do sứ mệnh đưa tàu đổ bộ lên Mặt trăng hồi tháng 1 cần lực đẩy lớn hơn nhiều so với các nhiệm vụ quanh Trái đất, nên tầng 2 của tên lửa đã ở lại ngoài không gian, trôi dạt vô định giữa hàng nghìn mảnh rác không gian.

Mãi đến đầu năm nay, các nhà thiên văn mới xác định được tầng tên lửa - sau khi xả hết lượng nhiên liệu còn lại và không còn khả năng điều khiển - đang di chuyển trên quỹ đạo kết thúc bằng cú va chạm với Mặt trăng.

Các vụ rác không gian đâm vào Mặt trăng khá hiếm. Tháng 3/2022, một tầng tên lửa của Trung Quốc đã đâm xuống Mặt trăng sau khi hoàn thành sứ mệnh thử nghiệm.

Năm 2009, NASA cố ý cho 1 tầng tên lửa lao xuống Mặt trăng để nghiên cứu cột vật chất bắn lên sau va chạm. Thí nghiệm này dẫn tới phát hiện quan trọng rằng lớp đất Mặt trăng có chứa dấu vết của băng nước.

Trong những năm gần đây, nhiều tàu đổ bộ Mặt trăng đã gặp sự cố trong quá trình hạ cánh. Sứ mệnh Luna-25 chạy bằng năng lượng hạt nhân của Nga mất kiểm soát và rơi xuống Mặt trăng năm 2023; nguồn plutoni-238 nhỏ trên tàu được cho là vẫn nằm vô hại trên bề mặt.

Tàu đổ bộ Chandrayaan-2 của Ấn Độ gặp nạn năm 2019. Cùng năm đó, tàu Beresheet của Israel cũng rơi xuống Mặt trăng. Trong số hàng hóa mang theo có các gấu nước - sinh vật siêu nhỏ nổi tiếng với khả năng chịu được bức xạ và môi trường khắc nghiệt. Nhiều khả năng chúng vẫn còn trên bề mặt Mặt trăng.

Trong thập niên 1970, NASA cũng từng chủ động cho các tầng của tên lửa Saturn V đâm xuống Mặt trăng để nghiên cứu tác động địa chấn của các vụ va chạm.

Bình Giang

Nguồn Tiền Phong: https://tienphong.vn/tang-ten-lua-nang-4-tan-dam-vao-mat-trang-voi-toc-do-cuc-nhanh-post1865759.tpo