Đi tìm lời giải góp phần phát huy giá trị văn tự ở các di tích - Bài 3: Công nghệ là phương tiện, con người là trung tâm

Văn tự tại các di tích không chỉ là những dấu tích được lưu giữ trên bia đá, hoành phi, câu đối hay các cấu kiện kiến trúc, mà còn chứa đựng ký ức, tư tưởng và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Công nghệ có thể giúp bảo tồn và đưa những con chữ đến gần hơn với công chúng, nhưng để di sản thực sự có sức sống, yếu tố quyết định vẫn là con người – những người đọc, hiểu, trân trọng, gìn giữ và tiếp tục trao truyền những giá trị ấy.

Vĩnh Long: Nhà cổ Huỳnh Phủ kiến trúc Huế giữa miền sông nước Nam Bộ

Hơn một thế kỷ hiện diện giữa vùng đất cù lao, Nhà cổ Huỳnh Phủ vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn vẻ đẹp của kiến trúc gỗ truyền thống cùng nghệ thuật chạm khắc tinh xảo. Không chỉ là chứng tích về một gia đình giàu có trên vùng đất Bến Tre xưa, công trình còn cho thấy sự giao thoa giữa kiến trúc nhà rường Huế với đời sống, cảnh sắc miền sông nước Nam Bộ, trở thành một di sản kiến trúc đặc sắc của tỉnh Vĩnh Long hôm nay.

Người trẻ giữ nghề truyền thống

Từ tình yêu và niềm tự hào với nghề cha ông để lại, ngày càng nhiều người trẻ ở Ninh Bình lựa chọn tiếp nối nghề truyền thống, mạnh dạn đổi mới cách làm, đưa sản phẩm quê hương đến gần hơn với thị trường. Họ không chỉ giữ lại những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ mà còn thổi sức sống mới, góp phần để những làng nghề truyền thống thích ứng, phát triển và vươn xa.

Bên trong ngôi nhà cổ 200 năm tuổi

Ngôi nhà cổ của gia đình ông Phạm Ngọc Tùng có tuổi đời hơn 200 năm, nằm cạnh di sản thế giới Thành nhà Hồ (tỉnh Thanh Hóa). Đây là một trong những ngôi nhà cổ dân gian tiêu biểu của Việt Nam và đang được giữ gìn, bảo tồn.

Công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố đình và chùa Phú Ốc

HNN.VN - Chiều 28/8, tại tổ dân phố Phú Ốc 2, UBND phường Hương Trà tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố đối với đình và chùa Phú Ốc. Tham dự có lãnh đạo các sở, ngành hữu quan, chính quyền địa phương cùng đông đảo người dân.

Đồng Tháp: Chùa Sắc Tứ Linh Thứu – dấu ấn cổ tự gần ba thế kỷ giữa miền đất phương Nam

Tọa lạc tại ấp Chợ, xã Long Hưng, tỉnh Đồng Tháp, Chùa Sắc Tứ Linh Thứu là một trong những cổ tự có lịch sử lâu đời của vùng Mỹ Tho - Châu Thành xưa. Trải qua gần ba thế kỷ, ngôi chùa vẫn lưu giữ nhiều giá trị về kiến trúc, nghệ thuật và tín ngưỡng, trong đó nổi bật là hệ thống nhà gỗ truyền thống Nam Bộ, tượng thờ, hoành phi, câu đối cùng nhiều cổ vật. Nơi đây cũng lưu truyền những giai thoại về chúa Nguyễn Ánh trong những năm tháng bôn tẩu phương Nam, tạo nên lớp trầm tích văn hóa đặc biệt cho một ngôi cổ tự giữa vùng đất Đồng Tháp hôm nay.

Những dòng chữ Hán tại lăng Ông Tân Thái

ĐNCT - Tôi vừa có dịp đưa các hướng dẫn viên đến tham quan, tìm hiểu về lịch sử ngôi lăng của làng - lăng Ông Tân Thái (phường Sơn Trà) - nơi từ bao đời nay người dân địa phương thờ Đức Ngư Ông, vị thần được ngư dân tôn kính như ân nhân cứu giúp họ giữa biển khơi.

Đồng Tháp: Đình Long Trung kiến trúc cổ giữa miền vườn sông nước

Tọa lạc tại ấp 17, xã Long Tiên, tỉnh Đồng Tháp, Đình Long Trung là một trong những ngôi đình cổ tiêu biểu của vùng Cai Lậy xưa. Trải qua hơn hai thế kỷ, ngôi đình không chỉ lưu giữ những nét đặc sắc của kiến trúc đình làng Nam Bộ mà còn bảo tồn sắc phong, nghệ thuật chạm khắc gỗ và lễ hội Kỳ yên truyền thống. Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, địa bàn xã Long Trung cũ cùng xã Mỹ Long và Long Tiên được hợp nhất thành xã Long Tiên, nhưng tên gọi Đình Long Trung vẫn được gìn giữ như một dấu ấn văn hóa của vùng đất.

Sức sống di sản trong không gian Quan Đế miếu

Giữa nhịp sống sôi động của đô thị phía Đông tỉnh, Quan Đế miếu (hay chùa Ông) vẫn hiện diện như một dấu ấn văn hóa đặc biệt, lưu giữ ký ức của cộng đồng người Hoa qua nhiều thế hệ. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, nơi đây còn hội tụ những giá trị đặc sắc về kiến trúc, phong tục và đời sống tinh thần.

Ngỡ ngàng phát hiện bàn ăn gia đình chính là bảng vàng vinh danh của tổ tiên

Ký tự chạm khắc trên chiếc bàn gỗ nứt nẻ, phai màu hóa ra là bảng vinh danh vị tổ tiên từng đỗ cao trong kỳ thi hương thời phong kiến khiến gia chủ kinh ngạc.

Những phát hiện mới về bức hoành phi 'Quốc Ân Khải Tường tự'

Trong di sản Phật giáo Sài Gòn – Gia Định, bức hoành phi “Quốc Ân Khải Tường tự” là một hiện vật đặc biệt. Khác với các công bố trước đây vốn chỉ tập trung vào nội dung chính, bài viết này hướng đến việc khảo sát chi tiết phần lạc khoản.

Hội Kỳ - 'viên ngọc cổ ngủ quên' bên dòng Ô Lâu

Dòng Ô Lâu bao đời nay vẫn lặng lẽ chảy giữa hai miền quê, nối rồi lại chia đôi hai ngôi làng cổ Phước Tích và Hội Kỳ. Cùng chung một dòng sông, nhưng Phước Tích đã trở thành điểm đến văn hóa, du lịch được nhiều người biết đến còn Hội Kỳ vẫn đang chờ đợi để những giá trị văn hóa được nhận diện, bảo tồn và trao truyền cho mai sau.

Nhà cổ Đức An - Nơi ghi dấu lịch sử đất và người Hội An

Nhà cổ Đức An không chỉ là một kiến trúc đặc sắc mà còn là một dấu ấn lịch sử ở phố cổ Hội An, là một chứng tích qua những thăng trầm thời cuộc của đất nước.

Giữ hồn di sản giữa cơn lốc đô thị hóa - Bài 2: Phai nhạt hồn cốt

Di sản không chỉ là những công trình kiến trúc mà còn là không gian cộng đồng, lối sống, tập quán, ký ức và các mối quan hệ tồn tại bên trong. Thế nên sau nhiều biến thiên và mai một, nhiều không gian kiến trúc cổ đang đối mặt với nguy cơ chỉ còn là lớp vỏ của quá khứ!

Chùa Ngọc Đới - trầm tích lịch sử giữa miền quê Đông Thành

Nép mình trong không gian xanh mát của vùng đất Đông Thành, chùa Ngọc Đới (còn gọi là chùa Cách) không chỉ là chốn cửa thiền thanh tịnh, mà còn là nơi lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, lịch sử cách mạng và nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc đặc sắc.

Mẹo vệ sinh đồ thờ bằng đồng luôn sáng đẹp và bền màu theo thời gian

Khám phá mẹo vệ sinh đồ thờ bằng đồng để giữ cho lư đồng và đỉnh đồng luôn sáng bóng. Cách bảo quản và đánh bóng hiệu quả với nguyên liệu đơn giản ngay tại nhà, mọi người có thể tham khảo.

Hà Nội: Người dân góp nửa tỷ đồng nâng nguyên khối cổng cổ trăm năm

Sau nhiều lần đường An Dương Vương được nâng cốt, khu vực cổng làng Nhật Tảo (phường Phú Thượng, Hà Nội) thấp hơn mặt đường, ảnh hưởng đến cảnh quan và không gian kiến trúc. Thay vì phá bỏ để xây mới, người dân góp hơn 500 triệu đồng nâng nguyên khối công trình bằng kích thủy lực.

Đi tìm lời giải góp phần phát huy giá trị văn tự ở các di tích - Bài 1: Di sản vẫn còn nhưng ít người hiểu được ý nghĩa

Mỗi năm, có hàng triệu lượt người tìm đến các điểm di tích văn hóa trên khắp cả nước để chiêm bái, tham quan và tìm hiểu giá trị văn hóa, lịch sử. Tại nhiều di tích có sự hiện diện dày đặc của các văn tự Hán Nôm. Thế nhưng, ít người hiểu được ý nghĩa của những chữ viết này.

Trưng bày gần 200 hình ảnh, hiện vật về Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Gần 200 hình ảnh, tài liệu, hiện vật, bản sao tư liệu Hán Nôm, mộc bản, văn bia... được giới thiệu tại Triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn'.

Số hoá gần 32.200 hồ sơ liệt sĩ phục vụ công trình Đền Tưởng niệm

Chiều 27/7, Ban Chỉ đạo xây dựng Đền Tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và người có công tỉnh Cà Mau (Ban Chỉ đạo) đã tổ chức cuộc họp nghe báo cáo tiến độ triển khai thực hiện công trình.

Triển lãm loạt bản sao tư liệu, mộc bản, văn bia, sách cổ về Lê Quý Đôn

Gần 200 hình ảnh, tài liệu, hiện vật, bản sao tư liệu Hán Nôm, mộc bản, văn bia, sách cổ và nhiều tư liệu khoa học được sưu tầm từ các cơ quan lưu trữ, bảo tàng, thư viện, cơ sở nghiên cứu, dòng họ Lê Quý Đôn, các đơn vị liên quan sẽ được trưng bày tại triển lãm 'Di sản của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn'

Trưng bày gần 200 hình ảnh, hiện vật, tư liệu quý về Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn' nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026) sẽ diễn ra từ ngày 29.7 - 3.8 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên).

Lưu ý khi treo hoành phi câu đối trên ban thờ tổ tiên, nhiều gia đình đang làm sai

Treo hoành phi câu đối đúng cách trên ban thờ tổ tiên là rất quan trọng. Dù vậy, không phải gia đình nào cũng biết cách treo đúng vị trí, phù hợp với không gian phòng thờ.

Lấp lánh bụi vàng bay...

Chiếc xe thong thả lăn bánh rời khỏi sự ồn ào, náo nhiệt của phố phường, đưa chúng tôi về vùng đất Thọ Xuân trầm mặc. Người cầm lái là Huyền, cô gái thuộc thế hệ 9X có tình yêu sâu đậm với văn hóa truyền thống của dân tộc. Suốt hành trình hơn 40 km, ánh mắt em lấp lánh niềm vui khi kể về sự may mắn sau bao ngày tìm kiếm: Cuối cùng cũng đã chọn được nơi đủ tâm, đủ tài để gửi gắm việc chế tác bộ hoành phi câu đối thờ phụng gia tiên.

Đình Phú Khê - Mạch nguồn văn hóa còn mãi

Đình Phú Khê (hay còn gọi nghè Thượng) ở làng Phú Khê, xã Hoằng Phú không chỉ là công trình kiến trúc cổ, mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của vùng đất xứ Thanh.

Dấu ấn ông tổ chữ Hán, chữ Nôm trên đất Bắc Ninh

Nằm ở phía Bắc của kinh thành Thăng Long xưa (Thủ đô Hà Nội ngày nay), Bắc Ninh khẳng định vị thế của một vùng đất hiếu học, khoa bảng. Đặc biệt, nơi đây còn lưu giữ dấu ấn đậm nét về quá trình hình thành, phát triển của cả chữ Hán lẫn chữ Nôm, chứng minh cho quá trình tiếp biến văn hóa, kiến tạo nền khoa cử và sức sống mãnh liệt của bản sắc văn hóa Việt Nam.

Người dành cả đời gìn giữ nghề thêu ren Văn Lâm

Mặc dù đã bước sang tuổi 80, nghệ nhân Chu Văn Động (phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình) vẫn hàng ngày miệt mài se chỉ, luồn kim, căng khung... gìn giữ nghề thêu ren Văn Lâm truyền thống.

Làng nghề Sơn Đồng gìn giữ tinh hoa, từng bước vươn ra thế giới

Hơn 1.000 năm gìn giữ nghề truyền thống, làng Sơn Đồng (Hà Nội) đang bảo tồn tinh hoa điêu khắc gỗ, sơn son thếp vàng và từng bước chinh phục thị trường quốc tế.

Báo Giác Ngộ số 1360, ra ngày 10-7 có những nội dung gì đáng quan tâm?

'Trong ba tháng mùa mưa, chư Tăng Ni phải cấm túc, ở yên một chỗ để tu học. Việc này vừa giúp bảo toàn đạo phong, hoằng truyền hình ảnh đẹp của Tăng đoàn, vừa tạo cơ hội cho chư Tăng tụ họp để nghiên cứu giáo lý, học hỏi và trao đổi kinh nghiệm hoằng pháp'.

6 góc nhìn mới về nghệ thuật sơn mài Việt

Thông qua những tác phẩm sơn mài đương đại, triển lãm 'Dấu Xưa, Dáng Mới' cho thấy truyền thống không nằm ở việc lặp lại quá khứ, mà ở khả năng tiếp tục được sáng tạo.

Những ngôi nhà hơn 100 năm tuổi còn giữ nguyên kiến trúc ở quê Hồ Văn Cường

Giữa những đô thị ngày càng đổi thay, Đồng Tháp quê Hồ Văn Cường vẫn lưu giữ nhiều ngôi nhà cổ hơn 100 năm tuổi, nơi kiến trúc xưa và những câu chuyện lịch sử vẫn còn hiện hữu theo thời gian.

Ngôi chùa '4 không' ở Cù Lao Chàm

Nằm giữa mênh mang sóng nước Cù Lao Chàm, chùa Hải Tạng (xã đảo Tân Hiệp, TP. Đà Nẵng), từ lâu đã là điểm sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa tâm linh của người dân địa phương và nhiều du khách gần xa.

TP.HCM: Đình Xuân Hòa lưu giữ ký ức vùng đất xưa giữa lòng đô thị

Giữa nhịp sống sôi động của Thành phố Hồ Chí Minh, Đình Xuân Hòa vẫn lặng lẽ gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Không chỉ là nơi thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh cùng nhiều vị thần linh, ngôi đình còn là điểm tựa tinh thần, nơi gửi gắm niềm tin của người dân và lưu giữ ký ức về vùng đất Xuân Hòa xưa.

Rêu phong trên những mái nhà cổ

Những nếp nhà với mái ngói âm dương rêu phong và hàng chè tàu xanh mướt là 'linh hồn' của những ngôi làng cổ ở Đà Nẵng suốt hàng thế kỷ. Mỗi ngôi nhà là một pho sử sống động về gia phong và lòng tự hào dân tộc. Liệu chúng ta có thể giữ trọn vẹn những báu vật vô giá này trước sức ép mạnh mẽ của đô thị hóa?

Kiểm kê, di dời hiện vật di tích: Bảo vệ di sản văn hóa cộng đồng

Để phục vụ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, nhiều khu dân cư, công trình tín ngưỡng, di tích lịch sử - văn hóa nằm trong diện phải di dời.

Đánh thức giá trị di sản từ một nhà vườn trăm tuổi đất cố đô

Bên dòng Hương Giang thơ mộng, nhà vườn cổ An Hiên từ lâu được xem là một trong những mẫu mực tiêu biểu nhất của kiến trúc nhà vườn Huế. Trải qua hơn một thế kỷ thăng trầm, nhà vườn An Hiên không chỉ là nơi lưu giữ vẻ đẹp cổ kính của một phủ đệ xưa mà còn trở thành một địa chỉ văn hóa, điểm dừng chân quen thuộc của du khách đến Huế, đồng thời cũng là minh chứng sinh động cho nỗ lực bảo tồn di sản đất cố đô.

Tình nghĩa đồng bào trong cơn hoạn nạn

Đà Nẵng cuối tuần số ra ngày 16/1/2022 có đăng bài viết Ban thưởng 'người tốt việc tốt' dưới thời nhà Nguyễn của tác giả Hoàng Văn Nam ở huyện Hòa Vang (Đà Nẵng). Tác giả giới thiệu bức hoành phi có 4 chữ Hán thiếp vàng Thiện Tục Khả Phong được treo trang trọng trong ngôi nhà thờ tiền hiền làng An Hải.

Khám phá ngôi đình cổ gắn với giai thoại dựng trong một đêm

Ngôi đình cổ ở Nghệ An không chỉ sở hữu kiến trúc độc đáo mà còn gắn với giai thoại được người dân địa phương dựng xong chỉ trong một đêm.

Hướng tới cơ sở dữ liệu dùng chung di sản Hán - Nôm

Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai ban hành văn bản về việc rà soát, hệ thống hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu tư liệu Hán - Nôm trên địa bàn tỉnh sau sáp nhập.

Kiến trúc độc đáo của nhà cổ Huỳnh Phủ hơn trăm năm tuổi

Nhà cổ Huỳnh Phủ được xem như công trình kiến trúc xưa nhất còn tại mảnh đất Bến Tre cũ và dù đã có tuổi đời hơn 100 năm nhưng nơi đây vẫn giữ được nét văn hóa đặc trưng vốn có.

KỶ NIỆM 136 NĂM NGÀY SINH CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH (19-5-1890 - 19-5-2026) [Chuỗi video] Có Bác trong tim: Chuyện về 3 bức hoành phi mang tên Bác

Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026), Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai ra mắt chuỗi video đặc biệt với chủ đề 'Có Bác trong tim'.

Khám phá ngôi nhà cổ và câu đối vua ban ở Lại Đà

Cách trung tâm Hà Nội hơn 20km, làng Lại Đà (xã Đông Anh) vẫn giữ được vẻ bình yên hiếm thấy với những con đường gạch đỏ, cổng làng cổ và những ngôi nhà trăm năm tuổi nhuốm màu thời gian...

Giữ gìn di sản trong các ngôi chùa Huế

HNN - Cách đây chưa lâu, dân Huế bàng hoàng khi Thiền Lâm, ngôi chùa có tuổi đời hàng trăm năm trên đường Điện Biên Phủ đã bị 'bà hỏa' thiêu rụi. Thiệt hại là rất lớn, song, lớn nhất và khiến nhiều người xót xa tiếc nuối nhất là hệ thống các cổ vật như tranh, tượng, hoành phi, câu đối, long vị… đa phần đều đã làm mồi cho lửa. Đó không chỉ là hồn cốt, là văn hóa của riêng Thiền Lâm mà còn của Phật giáo Huế, của văn hóa Huế. Thật đáng tiếc! - Một vị Thượng tọa là Phó ban Trị sự Thành hội Phật giáo Huế bần thần khi nói chuyện với chúng tôi.

Hồn Việt trong tranh khảm của nghệ nhân Nguyễn Đình Vinh

Hơn 30 năm gắn bó với nghề khảm trai, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Đình Vinh ở xã Liên Bão miệt mài lưu giữ, tái hiện hồn cốt văn hóa dân tộc qua từng tác phẩm.

Mạch nguồn văn hóa chảy mãi giữa lòng phố thị

Lễ hội Đình làng Hải Châu từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự gắn kết, nơi quá khứ và hiện tại, truyền thống và hiện đại hòa quyện, tạo nên bản sắc riêng biệt của một di tích quốc gia nằm giữa lòng Đà Nẵng sôi động.