Không quay lưng với sách giấy hay nghệ thuật truyền thống, trẻ em hôm nay chỉ đang thiếu những 'khoảng trống' để tiếp nhận những sản phẩm nghệ thuật vốn dành riêng cho mình. Để nghệ thuật thiếu nhi thật sự sống được trong đời sống hôm nay, đòi hỏi sự đa dạng trong cách sáng tạo và tiếp cận bạn đọc.
Sự bứt tốc của mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang đặt văn học thiếu nhi trước thách thức chưa từng có trong việc níu giữ độc giả nhỏ tuổi. Dù vậy, hành trình giữ trẻ em ở lại với sách vẫn đang được bền bỉ nối dài mỗi ngày. Bởi văn học thiếu nhi chính là 'miền cổ tích' nuôi dưỡng trí tưởng tượng, lòng nhân ái và căn cốt văn hóa cho một thế hệ lớn lên giữa thời đại số.
Thuộc Ngày hội sách tranh thiếu nhi Việt Nam 2026 diễn ra từ ngày 28/5 đến 31/5/2026 tại Thư viện Khoa học tổng hợp TP HCM, triển lãm 100 cuốn sách tranh Việt Nam để yêu và nhớ là một điểm nhấn thú vị, đặc biệt với các gia đình có độc giả từ 5 đến 10 tuổi. Triển lãm còn dự kiến sẽ diễn ra tại Đường sách TP HCM.
Với chủ đề 'Sách tranh nâng đỡ trẻ em trong bối cảnh khó khăn', Ngày hội Sách tranh Thiếu nhi đầu tiên tại Việt Nam sẽ diễn ra từ ngày 28 đến 31.5 tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM.
Từ các diễn đàn chuyên sâu, các giải thưởng văn chương đến sự xuất hiện của một lớp tác giả mới giàu cảm quan đương đại, nhiều tín hiệu tích cực cho thấy, văn học thiếu nhi Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, với khát vọng viết tiếp những trang văn nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ trong thời đại mới.
Áp lực học hành, nhịp sống gấp gáp và sức hút của giải trí số khiến trẻ em đang dần xa những trang sách. Để văn học thiếu nhi tìm lại vị trí trong đời sống hôm nay, điều quan trọng không nằm ở tác phẩm hay, mà ở môi trường đọc được nuôi dưỡng bền bỉ từ gia đình, nhà trường, người viết, nhà xuất bản và toàn xã hội. Từ đó, trẻ có thêm những khoảng lặng để mơ mộng, tưởng tượng và lớn lên cùng văn chương.
Các chuyên gia, nhà nghiên cứu và tác giả trẻ nhận định văn học thiếu nhi đang đối mặt nhiều thách thức từ mạng xã hội và các phương tiện giải trí kỹ thuật số, đòi hỏi người viết phải đổi mới nội dung và cách tiếp cận để giữ chân độc giả trẻ.
'Vấn đề không nằm ở việc trẻ đọc ít, mà vấn đề là làm thế nào để có khoảng trống cho trẻ em được đọc', TS Trịnh Đặng Nguyên Hương nhận định.
Sách thiếu nhi Việt Nam vài năm gần đây nhiều hơn, giải thưởng cũng xuất hiện dày hơn, nhưng trẻ em lại đang sống trong thế giới TikTok, trò chơi điện tử, AI và video ngắn thường xuyên hơn. Nhiều tác giả trẻ thừa nhận viết cho thiếu nhi hôm nay giống như bước vào một cuộc chiến không cân sức, sách giấy phải giành sự chú ý với những nội dung liên tục tạo kích thích tức thời.
Không chỉ dành riêng cho thiếu nhi, những trang viết ấy còn mở ra không gian kết nối và đối thoại giữa các thế hệ, nơi gìn giữ những ký ức đẹp, nuôi dưỡng lòng nhân ái và cảm nhận về cái đẹp.