Chiều 27/1, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với Bộ Y tế và Bộ Nội vụ về tiến độ xây dựng dự án luật sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và Luật BHXH. Dự kiến, hai dự án luật này sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp tới.
Hiện không có đủ bằng chứng khoa học cho thấy thuốc lá điện tử hay thuốc lá nung nóng giúp cai thuốc lá hoặc giảm hại cho sức khỏe. 'Cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là quyết định đúng hướng' – chuyên gia WHO nhấn mạnh.
Tại Việt Nam, mỗi năm có hơn 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá. Trong số này, khoảng 84.500 ca tử vong do hút thuốc chủ động và 18.800 ca tử vong do phơi nhiễm khói thuốc thụ động.
Chiều 13-1, tại TPHCM, Bộ Y tế tổ chức hội nghị tham vấn, góp ý hồ sơ chính sách và hồ sơ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá khu vực phía Nam.
Trước sự phát triển ngày càng đa dạng của các sản phẩm thuốc lá, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) công bố kế hoạch chính thức ban hành chuỗi nguy cơ (risk continuum) nhằm phân loại và kiểm soát các sản phẩm thuốc lá dựa trên mức độ gây hại khác nhau của từng loại đối với sức khỏe cộng đồng.
FDA đã trực tiếp công nhận giảm tác hại là một nguyên tắc cốt lõi và hợp pháp trong khuôn khổ chính sách quản lý sản phẩm thuốc lá của quốc gia.
Nhiều chuyên gia cho rằng, chính sách kiểm soát với thuốc lá hiện nay cho thấy có dấu hiệu tạo thế độc quyền cho thuốc lá truyền thống và chưa thực sự hướng đến người tiêu dùng.
Đầu năm 2025, Nghị quyết 173 của Quốc hội về cấm hoàn toàn sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trên toàn quốc, chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) lại không đưa thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) vào danh mục cấm. Khoảng trống pháp lý này cảnh báo sẽ tạo đà cho sản phẩm gây nghiện tấn công giới trẻ.
Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) chưa đưa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục cấm, gây lo ngại về khoảng trống pháp lý và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe giới trẻ.
Đại biểu Quốc hội cảnh báo rằng, chỉ mâu thuẫn nhỏ trong hệ thống pháp luật cũng đủ phá hỏng nỗ lực phòng, chống tác hại thuốc lá vốn đang rất khó khăn để thực hiện. Việc luật chưa đồng bộ đặc biệt gây ảnh hưởng đến các quy định về thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, đặt sức khỏe của giới trẻ trước những nguy cơ tiềm ẩn.
Chuyên gia y tế và đại biểu Quốc hội đều cho rằng nếu không cấm triệt để TLĐT, TLNN, hệ thống pháp luật sẽ thiếu đồng bộ, cơ quan chức năng sẽ gặp khó khi xử lý, còn xã hội phải trả giá bằng sức khỏe và tương lai của cả một thế hệ...
Thuốc lá điện tử (TLĐT) dù đã bị cấm nhưng vẫn len lỏi vào đời sống, đặc biệt là môi trường học đường, gây ra nhiều hệ lụy đối với sức khỏe và trật tự xã hội.
Dù lệnh cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) đã phát huy hiệu quả, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo Việt Nam cần siết chặt quản lý và ngăn chặn nguồn cung để tránh nguy cơ giới trẻ nghiện nicotine.
Nhiều chuyên gia y tế và đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đều đồng loạt lên tiếng cảnh báo về mức độ nguy hại của các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN).
Dưới vẻ ngoài hiện đại, mùi hương đa dạng và cách quảng cáo thời thượng, 'cái bẫy nghiện ngọt ngào' thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng... kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe và tương lai của giới trẻ.
TS. Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo thuốc lá điện tử là môi trường lý tưởng chứa ma túy tổng hợp, với hàng nghìn hóa chất biến đổi khôn lường, gây hậu quả nghiêm trọng.
Nghị quyết Quốc hội đã cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, nhưng dự thảo Luật Đầu tư lại không đưa vào danh mục cấm. Khoảng hở pháp lý này bị cảnh báo sẽ tạo đà cho sản phẩm gây nghiện tấn công giới trẻ.
Báo cáo khoa học của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lần thứ 10 do Nhóm Nghiên cứu về Quy định Sản phẩm Thuốc lá (TobReg) thực hiện đã được công bố ngày 14/11, nhằm hỗ trợ các quốc gia tăng cường năng lực quản lý thuốc lá dựa trên cơ sở kỹ thuật.
Hội nghị COP11 của Công ước FCTC tại Geneva từng được kỳ vọng tạo dấu ấn cho chiến lược y tế toàn cầu. Tuy nhiên, sự kiện năm nay lại gây chú ý bởi những tranh luận liên quan đến cách WHO xử lý dữ liệu và cách tiếp cận đối với các quốc gia trong kiểm soát thuốc lá.
Trên thế giới hiện nay, có 42 quốc gia đã ban hành lệnh cấm với thuốc lá điện tử, 24 quốc gia đã cấm thuốc lá nung nóng. Trong khu vực ASEAN, đã có 5 quốc gia bao gồm Việt Nam, Singapore, Thái Lan, Lào và Campuchia đã cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Đại diện WHO cho biết quyết định cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) của Quốc hội Việt Nam tạo ra tác động tích cực khi số ca cấp cứu liên quan đến TLĐT và TLNN tại BV Bạch Mai giảm gần 70% sau 10 tháng.
Ngày 14/11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức công bố báo cáo lần thứ 10 được thực hiện bởi nhóm Nghiên cứu về Quy định Sản phẩm Thuốc lá (TobReg), cung cấp phân tích chi tiết về cơ sở khoa học, kỹ thuật của các loại thuốc lá và sản phẩm chứa nicotine hiện hành.
Theo Nghị quyết 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024, Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025. Do vậy, để triển khai Nghị quyết, việc sửa các Luật liên quan và văn bản dưới luật là cần thiết.
'Một gói mì tôm phát hiện có chất độc hại là bị cấm ngay. Vậy tại sao với sản phẩm chứa hàng trăm chất độc và gây nghiện mạnh, chúng ta lại phải đắn đo mãi?', ThS.BS Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá nói.
Chiều ngày 11/11, tại thảo luận về Dự thảo sửa đổi Luật Đầu tư, các đại biểu quốc hội đã có nhiều ý kiến khác nhau xoay quanh vấn đề liên quan thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Thuốc lá điện tử (TLĐT) đang là mối đe dọa sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt trong giới trẻ, với những ca ngộ độc cấp tính ngày càng phức tạp và nặng nề. TS. BS. Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo về xu hướng đáng lo ngại khi sản phẩm này gây tổn thương đa cơ quan và nghiện ma túy thế hệ mới, 'biến lá phổi của người trẻ thành phổi của người nghiện thuốc lá lâu năm'.
Nhiều ý kiến của Đại biểu Quốc hội cho rằng việc Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) hiện nay chỉ đưa thuốc lá truyền thống vào danh mục kinh doanh có điều kiện, mà lại bỏ ngỏ, không quy định cấm tuyệt đối đầu tư kinh doanh đối với Thuốc lá Điện tử (TLĐT) và Thuốc lá Nung Nóng (TLNN), là một bước thụt lùi về chính sách, đi ngược lại tinh thần của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân…
Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế cho rằng việc đưa thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào danh mục hàng hóa cấm kinh doanh trong Luật Đầu tư không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là mệnh lệnh từ thực tiễn.
Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (đoàn Bình Định) nhấn mạnh, đây là những sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ nghiện và thậm chí có thể bị biến tướng thành 'ma túy lỏng', vì vậy cần phải cấm tuyệt đối và kiểm soát chặt chẽ.
Đề nghị cấm tuyệt đối việc đầu tư kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận tổ chiều 11-11 về dự án Luật Đầu tư (sửa đổi).
Đại biểu Lê Hoàng Anh, đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai, kiến nghị Luật Đầu tư (sửa đổi) cần quy định cấm tuyệt đối đầu tư, kinh doanh thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN).
Thuốc lá điện tử (TLĐT) không còn là một lựa chọn 'thời thượng' ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống, mà đã trở thành một mối nguy hiểm phức tạp, nghiêm trọng hơn nhiều so với thuốc lá truyền thống. Thực tế điều trị tại các trung tâm y tế dự phòng và cấp cứu lớn đang rung lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nghiêm trọng của vấn đề này.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các hóa chất được đốt nóng trong thuốc lá điện tử có thể tạo ra khí độc như nicotine, aldehyde, acrolein, kim loại nặng, dễ gây rối loạn nhịp tim và tổn thương phổi cấp (EVALI).
Khi Chính phủ đang rà soát thể chế, tháo gỡ rào cản để thu hút vốn đầu tư, một số bài báo, hội thảo lại đề xuất 'mở cửa' cho thuốc lá mới. Theo các chuyên gia y tế, đó là hướng đi nguy hiểm, đi ngược lại lợi ích người dân.
Để nghị quyết về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có thể triển khai hiệu quả, việc điều chỉnh hệ thống pháp luật hiện hành phù hợp với thực tiễn là điều kiện tiên quyết.
Mặc dù thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng chính thức bị cấm từ ngày 1-1-2025, nhưng thực trạng buôn bán mặt hàng này trên các nền tảng trực tuyến vẫn diễn ra công khai. Trên các trang mạng xã hội, đặc biệt là trong các hội nhóm, người mua, kẻ bán thuốc lá điện tử vẫn 'nhộn nhịp', phớt lờ các quy định của pháp luật.
Trên các trang mạng xã hội, đặc biệt là trong các hội nhóm, người mua, kẻ bán thuốc lá điện tử vẫn 'nhộn nhịp', phớt lờ các quy định của pháp luật.
Việc thực thi lệnh cấm các loại thuốc lá mới là thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) đang gặp phải rào cản lớn vì có sự nhầm lẫn giữa các sản phẩm.
Ước tính mỗi năm, khoảng 500 tỷ điếu thuốc lá lậu được sử dụng trên toàn cầu, chiếm 14-15% tổng lượng thuốc lá tiêu thụ. Thực trạng này không chỉ gây thất thoát nghiêm trọng ngân sách quốc gia mà còn làm suy yếu hệ thống y tế công cộng.
Theo số liệu của Bộ Y tế, chỉ trong vòng 2 năm, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh 13-15 tuổi đã gia tăng một cách đáng kể. (từ 3,5% năm 2022 lên 8,0% năm 2023).
Mặc dù bị cấm quảng cáo và kinh doanh nhưng thuốc lá điện tử vẫn xuất hiện tràn lan trên mạng với nhiều chiêu trò tinh vi, công khai tiếp cận người dùng. Thực trạng này cho thấy còn 'kẽ hở' trong công tác quản lý và kiểm soát.
Úc đã có nhiều biện pháp trong việc cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), với mục tiêu ngăn giới trẻ tiếp cận các sản phẩm thuốc lá. Thực tế cho thấy tình trạng buôn lậu các sản phẩm này tại Úc đang gia tăng, trở thành gánh nặng đáng kể đối với chính phủ và xã hội, đồng thời làm suy yếu hiệu quả của các chính sách kiểm soát.
Mặc dù thuốc lá điện tử bị cấm buôn bán từ đầu năm 2025, nhưng giữa trung tâm TP.HCM, mặt hàng này vẫn được rao bán công khai.
Nhiều quốc gia áp dụng lệnh cấm đối với thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN)… kỳ vọng rằng Úc, Singapore có thể trở thành hình mẫu trong việc xây dựng và thực thi chính sách cấm hiệu quả. Tuy nhiên, thực tế đang cho thấy thị trường chợ đen có nguy cơ phá vỡ kỳ vọng này.
Hoạt động buôn lậu thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) gây thiệt hại không chỉ cho ngân sách Nhà nước trong việc gia tăng nguồn lực kiểm soát, thu giữ, tiêu hủy mà còn kéo theo nhiều hệ lụy về sức khỏe cộng đồng, an toàn sản phẩm và quản lý xã hội.