Một từ tiếng Việt nhưng chỉ cần mất đầu đã thành câu hỏi, mất đuôi lại hóa câu trả lời.
'Thành đá không bằng dạ người': Thành (xây bằng) đá cũng chẳng (bền vững bằng những thứ được ghi giữ lại trong lòng dạ con người). Hay dùng để chỉ rõ một lẽ thật: 'Những gì được người đời ghi giữ trong lòng mới là những thứ lâu bền đích thực'.
Nhà nghiên cứu lịch sử địa chí Nguyễn Đình Tư sau 80 năm lặng lẽ miệt mài nghiên cứu, viết sách, đến tuổi hơn bách niên, ông thường ưu tư về tương lai của khối tư liệu, sách vở và di sản tinh thần mà ông để lại sẽ được gìn giữ ra sao.
Có những từ trong tiếng Việt không thể hiểu đúng nếu chỉ nhìn mặt chữ.
Năm 2026 Bắc Ninh tập trung phát triển dữ liệu theo các mục tiêu, định hướng đã được xác định trong Chiến lược dữ liệu tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026–2030.
Từ tiếng Việt này phần lớn là động từ, nhưng lại có đến 8 nghĩa và cách sử dụng khác nhau.
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 2401/QĐ-UBND phê duyệt 'Đề án tổng thể ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong các lĩnh vực trọng điểm của thành phố', nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Người dùng Google đang ngày càng bức xúc sau khi công cụ tìm kiếm này tiếp tục mở rộng AI Overviews, tính năng tóm tắt bằng trí tuệ nhân tạo, đến cả những tác vụ cơ bản như tra nghĩa từ điển.
Người Việt thường dùng lẫn lộn 'khí hậu' và 'thời tiết' nhưng theo các từ điển, đây là hai khái niệm khác nhau, gắn với cách người xưa chia mùa và quan sát thiên nhiên.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư - người 'đi qua trăm năm' với văn hóa, lịch sử Việt Nam đã trở thành Đại sứ truyền cảm hứng của Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn 2026.
Trong chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' số trước (tháng 4/2026) chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'xấu xí', một từ được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học - Hoàng Văn Hành chủ biên - Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2011) thu thập và giải nghĩa. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'xui xúc'.
Sự kỳ diệu của ngôn ngữ khiến nhiều người phải choáng ngợp.
Trùm cuối và ván bài sinh tử.Không chỉ là kẻ chủ mưu vụ cướp ngân hàng chấn động Gia Lai, Tài còn là một kẻ giang hồ đầu sỏ, mang lệnh truy nã đặc biệt, với hồ sơ dày như từ điển và bản năng của một con thú săn mồi. Ở phần này, các bạn cũng sẽ đến với cuộc vây ráp nghẹt thở giữa đêm mưa tầm tã, khi những 'camera chạy bằng cơm' đối đầu với gã giang hồ máu lạnh.Để khẳng định chân lý: Công lý có thể đến muộn, nhưng vẫn luôn tồn tại.
Một câu đố tưởng chỉ dành cho trẻ nhỏ lại đang khiến hàng loạt cư dân mạng 'xoắn não', đọc xong ai cũng tự tin biết đáp án, nhưng đến khi nghe lời giải mới ngã ngửa.
Từ nào có nhiều chữ nhất trong tiếng Việt là câu đố mẹo vô cùng thú vị tưởng chừng như dễ nhưng lại khiến không ít người phải 'đứng hình' khi tìm câu trả lời.
Sách Tầm nguyên từ điển (Vân-Hạc Lê Văn Hòe - Quốc Học Thư Xã ấn hành 1942, NXB Trẻ tái bản quý 1, năm 2026). Ở hai mục từ 'phiền phức' và 'phức tạp', tác giả có những cách giải thích đáng chú ý, nhưng xét theo tự hình và lịch sử ngữ nghĩa Hán ngữ thì còn nhiều điểm cần xem xét lại.
Từ 'spoil' ngày càng phổ biến và xuất hiện nhiều trên các nền tảng mạng xã hội; 'spoil' trong ngôn ngữ giới trẻ là gì và có cách xa nghĩa gốc?
Tục ngữ Việt Nam có câu: 'Gà kị hổ mang, lúa kị màng rạp'. Từ điển tục ngữ Việt (Nguyễn Đức Dương - Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2010) giảng: 'Gà là giống rất kỵ rắn hổ mang (tới độ dễ bị chột đi sau khi bị giống rắn ấy 'thổi'); lúa là giống rất kỵ màng rạp (tới độ khó mà trổ nổi sau khi bị lũ rầy ấy ập tới hút nhựa)'.
Từ nay đến 2030, Hà Nội đặt mục tiêu triển khai thành công tối thiểu 5 nhóm ứng dụng IoT trọng điểm như an ninh trật tự và giao thông, môi trường, y tế, điện lực…
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa (7/7/2025), chúng tôi đã chứng minh 'nuốt chửng' và 'nuốt trửng' là trường hợp lưỡng khả về chính tả. Trong bài viết này, chúng tôi xin 'cà kê' sang một chuyện thú vị khác, đó là từ 'trộng' đến 'lống'.
12.800 từ vựng tiếng Mường trong cuốn sách 'Từ điển Việt - Mường Thanh Hóa' có thể đáp ứng nhu cầu tra cứu của người học về mọi lĩnh vực của đời sống. Nhưng điều tôi muốn nói ở đây là công sức của tác giả Nguyễn Xuân Luật một người yêu tiếng Mường và dành cả đời cho đứa con tinh thần này.
...cách kể hai điển tích của 'Kết cỏ ngậm vành' có khác nhau một số chi tiết, nhưng về nghĩa, hầu hết các cuốn từ điển đều thống nhất cách hiểu như: Chỉ việc đền ơn; ví với việc báo ân; Nói việc báo đáp ơn sâu; Đền ơn trả nghĩa cho người đã cứu giúp mình; Chết vẫn còn báo ơn... Việc hiểu thành ngữ này đơn thuần là 'đời đời nhớ ơn' là không chính xác và không phản ánh đầy đủ nội hàm của điển tích.
Từ 'vibe' được sử dụng nhiều trong cộng đồng gen Z, gen Alpha và những người chơi TikTok những năm gần đây, từ này có nghĩa gì trong 'từ điển' của giới trẻ?
Qua 4 lần tổ chức, Lễ hội bánh mì Việt Nam đã góp phần tôn vinh món ăn đường phố độc đáo của người Việt, một biểu tượng của sự sáng tạo. Đến nay, bánh mì không chỉ nằm trong từ điển Oxford hay dẫn đầu các bảng xếp hạng của TasteAtlas, mà đã thật sự trở thành một 'đại sứ văn hóa' kết nối Việt Nam với thế giới.
Sản phẩm váy lụa gắn liền với hình tượng 'nàng thơ', tạo ra doanh số 388,7 tỷ đồng trên các sàn TMĐT trong quý I/2026, ghi nhận sự tăng trưởng so với cùng kỳ năm ngoái.
...'xấu xí' là từ ghép đẳng lập được cấu tạo bởi các yếu tố gốc Hán, chứ không phải từ láy.
Sau những phát ngôn gây tranh cãi liên quan đến bánh mì, TikToker H.L. đăng clip xin lỗi và mong được cộng đồng mạng cho cơ hội thay đổi.
Nhiều bạn trẻ khen nhau 'slay' trong mọi trường hợp, thế nhưng từ này lại mang sắc thái cá tính, không phải dùng lúc nào cũng đúng.
Bản gốc Từ điển Việt - Bồ - La (tiếng Latinh: Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) do giáo sĩ Alexandre de Rhodes (người Việt quen gọi là cha Ðắc Lộ, 1591-1660) biên soạn, được in tại Roma (Italy) năm 1651 là một trong những pho sách quý triển lãm nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5-2026 ở Ðường sách Thành phố Hồ Chí Minh.
Độc giả Nguyễn Thái Bình (Ninh Bình) hỏi: 'Tôi thường xuyên theo dõi chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' trên Báo Thanh Hóa. Gần đây, tôi đọc được bài giải đáp thắc mắc của độc giả: 'Khôn dồn ra mặt' là câu 'tục ngữ' hay 'thành ngữ'. Bản thân tôi cũng thường nghe người ta gọi 'ngạn ngữ', 'tục ngữ', hay 'cổ ngữ', 'thành ngữ'... nhưng chưa thực sự am hiểu về các thể loại này và cảm thấy thiếu tự tin khi dẫn giải một câu nói nào đó của dân gian. Vậy, xin chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa cho tôi và độc giả được biết, khi nào thì gọi là 'ngạn ngữ', khi nào thì gọi là 'tục ngữ'?
Nam nghệ sĩ và vợ kém 37 tuổi trải qua 3 năm gắn bó, đồng hành. Họ đã đăng ký kết hôn và có một con trai chung.
Các nhà nhân chủng học phương Tây gọi đây là 'kỳ quan của hạnh phúc'.
Tục ngữ Việt Nam có câu: 'Vỏ quýt dày có móng tay nhọn'. Sách Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (GS. Nguyễn Lân, in lần đầu năm 1989; NXB Văn học tái bản các năm 2014, 2015, 2016, 2017) giải thích là: 'Ý nói: Hai bên đều ghê gớm như nhau, không dễ mà lừa được nhau, hoặc làm hại nhau'. Đến sách Từ điển từ và ngữ Việt Nam (cùng tác giả, xuất bản lần đầu năm 2000, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh tái bản và sửa chữa bổ sung năm 2006), GS. Nguyễn Lân giải thích tương tự: 'Nói hai đối thủ ghê gớm như nhau, không dễ mà lừa lọc nhau hoặc làm hại nhau', và đưa ra ví dụ: 'Hai ông ấy mâu thuẫn sâu sắc, nhưng vỏ quýt dày có móng tay nhọn, chẳng làm gì được nhau'.
Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, sáng 19.4, tại Đường Sách TP.HCM, Nhà xuất bản Trẻ đã tổ chức buổi giao lưu đầy cảm hứng với chủ đề 'Tiếng Việt lạ mà quen'.
Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, sáng 19-4, tại Đường sách TPHCM, NXB Trẻ tổ chức chương trình giao lưu, tọa đàm với chủ đề 'Tiếng Việt lạ mà quen'.
Độc giả Trần Nam (phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa) hỏi: 'Từ hồi nhỏ tôi đã nghe câu 'Khôn dồn ra mặt'. Hôm vừa rồi có đứa cháu hỏi: 'Ông ơi, câu 'Khôn dồn ra mặt' là thành ngữ hay tục ngữ?' Thú thực là tôi thấy lúng túng vì cũng không biết đích xác nó là thành ngữ hay tục ngữ. Xem trong sách 'Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam' của Giáo sư Nguyễn Lân thì thấy có câu gần giống: 'Khôn dồn ra mặt, què quặt hiện ra chân tay', và được sách giải thích là: 'Ý nói: Người khôn, dù không nói ra, người ngoài cũng biết là khôn', nhưng không ghi rõ đây là thành ngữ hay tục ngữ.
Những cụm từ như 'tụt mood', 'viêm màng túi', 'flex nhẹ' hay 'xịn xò' trở nên quen thuộc trong đời sống hằng ngày, đặc biệt là với thế hệ Gen Z.
Món bình dân mà Hoài Linh ăn ngon lành được nhiều người Việt yêu thích.
Độc giả Trần Bảo Trân (Sài Gòn) hỏi: 'Ví dầu cá lóc nấu canh/Bỏ tiêu cho ngọt, bỏ hành cho thơm'. Xóm nhà lá Facebook của tôi đang thắc mắc (có cả tranh luận) cái vụ 'bỏ tiêu cho ngọt' trong câu ca dao trên. Tiêu cay chứ sao ngọt? Tôi bối rối, nhưng chợt nhớ ra chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' trên Báo Thanh Hóa. Chúng tôi xin gửi tới thắc mắc này và rất mong được giải đáp. Trân trọng cảm ơn'.