Trong sách Tầm nguyên từ điển (Vân-Hạc Lê Văn Hòe - Quốc Học Thư Xã ấn hành 1942, NXB Trẻ tái bản quý I, năm 2026), đề cập đến cách giảng chữ 'phách' trong từ 'lạc phách'.
Nghị định quy định rõ Bộ Công an có trách nhiệm chủ trì tổ chức thực hiện việc xây dựng, quản lý, vận hành, bảo vệ và lưu trữ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật; đồng thời xác định cơ sở dữ liệu này được xây dựng tập trung, theo nguyên tắc mở, bảo đảm kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 216/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua, đề thi môn Ngữ văn, tiếng Anh đã gây xôn xao dư luận. Đối với môn ngữ Văn, dù được đánh giá đề mở nhưng vẫn còn nhiều điều phải bàn. Môn tiếng Anh năm ngoái đã được đánh giá khó tới mức người bản xứ ngôn ngữ Anh cũng chật vật, năm nay đề thi này tiếp tục khiến cả chuyên gia tiếng Anh kêu trời.
Diệu Nhi, Khánh Vân và Minh Dự chương trình truyền hình thực tế 'Wow Ho Chi Minh City'. Cả ba nghệ sĩ mang đến nhiều tiếng cười sảng khoái kết hợp quảng bá văn hóa du lịch TP. HCM.
Trong các chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' số trước, chúng tôi đã bàn đến cách giải thích từ nguyên một số từ như 'phiền phức', 'phức tạp', 'giá họa', 'trọng tài', 'canh kệ', của sách Tầm nguyên từ điển (Vân-Hạc Lê Văn Hòe - Quốc Học Thư Xã ấn hành 1942, NXB Trẻ tái bản quý 1, năm 2026). Chuyên mục này, chúng tôi tiếp tục đề cập đến cách giảng chữ 'ngần' trong từ 'trắng ngần'.
Giữa nhịp sống hối hả, sau những giờ làm việc căng thẳng tại bệnh viện, bác sĩ Nguyễn Duy Long lại đắm mình trong không gian của sách. Không chỉ đam mê đọc, sưu tầm, ông còn thường xuyên viết và xem đây như cách 'nuôi dưỡng tâm hồn'.
'Tầm nguyên từ điển' của Vân Hạc Lê Văn Hòe là cuốn sách được Quốc Học Thư Xã ấn hành lần đầu năm 1942, và NXB Trẻ tái bản quý I năm 2026. Trong chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' số trước, chúng tôi đã bàn đến cách giải thích từ nguyên nghĩa một số từ, cụm từ như: 'phiền phức', 'phức tạp', 'giá họa', 'trọng tài', của sách này. Trong chuyên mục này chúng tôi tiếp tục đề cập đến cách giảng chữ 'canh' trong 'canh kệ'.
Sáng 15/6, HLV Hajime Moriyasu đã gây sốt với màn chỉ đạo ở trận hòa 2-2 của đội tuyển Nhật Bản trước 'Những người Hà Lan bay' tại lượt trận đầu tiên bảng F tại World Cup 2026.
Đây là một trong những từ thể hiện rõ nét nhất sự tinh tế của tiếng Việt.
Tục ngữ Việt Nam có câu 'Dao sắc chẳng chặt được chuôi' (dị bản: Dao sắc không gọt được chuôi).
Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030 xác định dữ liệu là nguồn lực mới, đồng thời thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các ngành, lĩnh vực nhằm nâng cao năng suất, tối ưu vận hành và đổi mới phương thức ra quyết định.
'Thanh thiên' 青天 và 'thiên thanh' 天青 là hai từ Việt gốc Hán hay bị lẫn lộn với nhau, hoặc bị coi là đồng nghĩa. Sự nhầm lẫn này không chỉ xảy ra với người bình thường mà còn ngay với cả người biên soạn từ điển.
Dù nhiều ngôn ngữ trên thế giới gọi lễ Noel theo nghĩa 'ngày Chúa ra đời', người Việt từ lâu đã lựa chọn cách gọi 'Giáng sinh' thay vì 'Đản sinh' hay 'Thánh đản'.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa hai số trước, chúng tôi đã bàn đến cách giải thích từ nguyên các từ 'phiền phức', 'phức tạp' và 'giá họa' trong Tầm nguyên từ điển của Vân Hạc Lê Văn Hòe. Trong chuyên mục này chúng tôi tiếp tục đề cập đến cách giảng chữ 'trọng' trong từ 'trọng tài' của cuốn từ điển này.
Nhiều người cho rằng 'cảm ơn' chuẩn mực hơn, còn 'cám ơn' chỉ là cách nói dân dã, văn nói. Theo học giả An Chi, hai cách dùng này thực chất có cùng nguồn gốc và ý nghĩa.
Nhiều người sử dụng lẫn lộn 'mạn tính' và 'mãn tính' khi nói về các bệnh kéo dài. Theo học giả An Chi, chỉ một trong hai cách dùng là chính xác.
Từ này trong tiếng Việt vừa là tên một món ăn quen thuộc, vừa mang nghĩa của một hành động thường ngày.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi có bài viết: Về cách giảng hai từ 'phiền phức' và 'phức tạp' trong 'Tầm nguyên từ điển' của Lê Văn Hòe. Sau khi phân tích và chứng minh, chúng tôi đã đi đến kết luận: 1. Trong Hán ngữ, cả phiền phức 繁複, lẫn phức tạp 複雜, đều được từ điển ghi nhận thống nhất bằng chữ 'phức' có tự hình là 複 (bộ y), chứ không phải chữ phức 輻 (bộ xa 車) nghĩa là nan hoa bánh xe; 2. Chữ tạp, trong từ 'phức tạp' 複雜 có nghĩa là pha tạp, không thuần nhất, chứ không mang nghĩa chuyên biệt là 'món rau trộn'.
Một câu đố tiếng Việt tưởng đơn giản nhưng khiến nhiều người phải suy nghĩ: Từ nào khi bỏ dấu sắc mà nghĩa vẫn không thay đổi?
Hệ thống phiên dịch AI của Daewoo E&C hỗ trợ 180 ngôn ngữ và được tích hợp bộ từ điển chuyên ngành xây dựng, trong đó có các thuật ngữ kỹ thuật và cách diễn đạt được sử dụng tại công trường.
Trên mạng xã hội, nhiều người trẻ bảo mình sống 'lowkey', cư dân mạng lớn tuổi không khỏi bối rối, tự hỏi 'lowkey' là gì trong ngôn ngữ gen Z, gen Alpha.
Một từ tiếng Việt nhưng chỉ cần mất đầu đã thành câu hỏi, mất đuôi lại hóa câu trả lời.
'Thành đá không bằng dạ người': Thành (xây bằng) đá cũng chẳng (bền vững bằng những thứ được ghi giữ lại trong lòng dạ con người). Hay dùng để chỉ rõ một lẽ thật: 'Những gì được người đời ghi giữ trong lòng mới là những thứ lâu bền đích thực'.
Nhà nghiên cứu lịch sử địa chí Nguyễn Đình Tư sau 80 năm lặng lẽ miệt mài nghiên cứu, viết sách, đến tuổi hơn bách niên, ông thường ưu tư về tương lai của khối tư liệu, sách vở và di sản tinh thần mà ông để lại sẽ được gìn giữ ra sao.
Có những từ trong tiếng Việt không thể hiểu đúng nếu chỉ nhìn mặt chữ.
Năm 2026 Bắc Ninh tập trung phát triển dữ liệu theo các mục tiêu, định hướng đã được xác định trong Chiến lược dữ liệu tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026–2030.
Từ tiếng Việt này phần lớn là động từ, nhưng lại có đến 8 nghĩa và cách sử dụng khác nhau.
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 2401/QĐ-UBND phê duyệt 'Đề án tổng thể ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong các lĩnh vực trọng điểm của thành phố', nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Người Việt thường dùng lẫn lộn 'khí hậu' và 'thời tiết' nhưng theo các từ điển, đây là hai khái niệm khác nhau, gắn với cách người xưa chia mùa và quan sát thiên nhiên.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư - người 'đi qua trăm năm' với văn hóa, lịch sử Việt Nam đã trở thành Đại sứ truyền cảm hứng của Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn 2026.
Trong chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' số trước (tháng 4/2026) chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'xấu xí', một từ được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học - Hoàng Văn Hành chủ biên - Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2011) thu thập và giải nghĩa. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của từ 'xui xúc'.
Sự kỳ diệu của ngôn ngữ khiến nhiều người phải choáng ngợp.
Trùm cuối và ván bài sinh tử.Không chỉ là kẻ chủ mưu vụ cướp ngân hàng chấn động Gia Lai, Tài còn là một kẻ giang hồ đầu sỏ, mang lệnh truy nã đặc biệt, với hồ sơ dày như từ điển và bản năng của một con thú săn mồi. Ở phần này, các bạn cũng sẽ đến với cuộc vây ráp nghẹt thở giữa đêm mưa tầm tã, khi những 'camera chạy bằng cơm' đối đầu với gã giang hồ máu lạnh.Để khẳng định chân lý: Công lý có thể đến muộn, nhưng vẫn luôn tồn tại.
Một câu đố tưởng chỉ dành cho trẻ nhỏ lại đang khiến hàng loạt cư dân mạng 'xoắn não', đọc xong ai cũng tự tin biết đáp án, nhưng đến khi nghe lời giải mới ngã ngửa.
Từ nào có nhiều chữ nhất trong tiếng Việt là câu đố mẹo vô cùng thú vị tưởng chừng như dễ nhưng lại khiến không ít người phải 'đứng hình' khi tìm câu trả lời.
Sách Tầm nguyên từ điển (Vân-Hạc Lê Văn Hòe - Quốc Học Thư Xã ấn hành 1942, NXB Trẻ tái bản quý 1, năm 2026). Ở hai mục từ 'phiền phức' và 'phức tạp', tác giả có những cách giải thích đáng chú ý, nhưng xét theo tự hình và lịch sử ngữ nghĩa Hán ngữ thì còn nhiều điểm cần xem xét lại.
Từ 'spoil' ngày càng phổ biến và xuất hiện nhiều trên các nền tảng mạng xã hội; 'spoil' trong ngôn ngữ giới trẻ là gì và có cách xa nghĩa gốc?
Tục ngữ Việt Nam có câu: 'Gà kị hổ mang, lúa kị màng rạp'. Từ điển tục ngữ Việt (Nguyễn Đức Dương - Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2010) giảng: 'Gà là giống rất kỵ rắn hổ mang (tới độ dễ bị chột đi sau khi bị giống rắn ấy 'thổi'); lúa là giống rất kỵ màng rạp (tới độ khó mà trổ nổi sau khi bị lũ rầy ấy ập tới hút nhựa)'.
Từ nay đến 2030, Hà Nội đặt mục tiêu triển khai thành công tối thiểu 5 nhóm ứng dụng IoT trọng điểm như an ninh trật tự và giao thông, môi trường, y tế, điện lực…
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa (7/7/2025), chúng tôi đã chứng minh 'nuốt chửng' và 'nuốt trửng' là trường hợp lưỡng khả về chính tả. Trong bài viết này, chúng tôi xin 'cà kê' sang một chuyện thú vị khác, đó là từ 'trộng' đến 'lống'.
12.800 từ vựng tiếng Mường trong cuốn sách 'Từ điển Việt - Mường Thanh Hóa' có thể đáp ứng nhu cầu tra cứu của người học về mọi lĩnh vực của đời sống. Nhưng điều tôi muốn nói ở đây là công sức của tác giả Nguyễn Xuân Luật một người yêu tiếng Mường và dành cả đời cho đứa con tinh thần này.
...cách kể hai điển tích của 'Kết cỏ ngậm vành' có khác nhau một số chi tiết, nhưng về nghĩa, hầu hết các cuốn từ điển đều thống nhất cách hiểu như: Chỉ việc đền ơn; ví với việc báo ân; Nói việc báo đáp ơn sâu; Đền ơn trả nghĩa cho người đã cứu giúp mình; Chết vẫn còn báo ơn... Việc hiểu thành ngữ này đơn thuần là 'đời đời nhớ ơn' là không chính xác và không phản ánh đầy đủ nội hàm của điển tích.
Từ 'vibe' được sử dụng nhiều trong cộng đồng gen Z, gen Alpha và những người chơi TikTok những năm gần đây, từ này có nghĩa gì trong 'từ điển' của giới trẻ?
Qua 4 lần tổ chức, Lễ hội bánh mì Việt Nam đã góp phần tôn vinh món ăn đường phố độc đáo của người Việt, một biểu tượng của sự sáng tạo. Đến nay, bánh mì không chỉ nằm trong từ điển Oxford hay dẫn đầu các bảng xếp hạng của TasteAtlas, mà đã thật sự trở thành một 'đại sứ văn hóa' kết nối Việt Nam với thế giới.