Sau những ngày Tết nồng đượm hơi ấm đoàn viên, khi mùi nhang trầm đã thẩm thấu vào từng thớ gỗ, nếp nhà, người Hà Nội lại chuẩn bị bước vào một nghi thức mang tính bước ngoặt của tâm thức: Lễ hóa vàng.
Trong tâm thức của người dân miền Trung du Nghệ An, câu ca: 'Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng' đã trở thành kim chỉ nam cho hành trình tìm về cội nguồn.
Nếu Thủ đô Hà Nội là trái tim của cả nước, thì Trường Sa là nhịp đập của biển Việt Nam. Nhịp đập ấy vang lên trong lòng Hà Nội bằng mạch nguồn nghĩa tình sâu lắng và bền bỉ.
Từ những năm 60 của thế kỷ XX trở về trước, mỗi năm Tết đến, xuân về, trong thời khắc giao thừa đón mừng năm mới, nhà nhà quây quần bên nhau bồi hồi xúc động nghe Bác Hồ đọc thơ chúc Tết qua Đài Tiếng nói Việt Nam. Nét văn hóa độc đáo, đặc sắc ấy đã thấm sâu vào tâm thức mỗi người dân đất Việt, như một tập quán tự nhiên, tinh tế.
Tết đến, xuân về, hình ảnh những ông đồ áo the, khăn xếp, mài mực tàu, nắn nót từng nét chữ trên nền giấy đỏ đã trở thành biểu tượng văn hóa thân thuộc trong tâm thức người Việt. Giữa nhịp sống hiện đại, không chỉ những bậc cao niên gìn giữ thú chơi tao nhã ấy, mà ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn gắn bó với thư pháp.
A50 và A80 – nhìn từ văn hóa gắn với tâm thức, tình cảm, ý chí, sức mạnh, khát vọng Việt Nam thể hiện qua các sự kiện chính trị - xã hội đặc biệt trên liệu có cần thiết đưa vào trong bài viết Chuyển động của văn học nghệ thuật (VHNT) Việt Nam 2025 nhìn từ văn hóa?
Quan niệm Tết là phải về nhà đã ăn sâu vào tâm thức người Việt xưa nay. Thế nhưng, trong nhịp sống hiện đại, cùng với xu thế già hóa dân số, khái niệm 'nhà' đang dần trở nên linh hoạt hơn. Với nhiều người cao tuổi, đón Tết trong viện dưỡng lão không còn là sự 'cô đơn' hay 'bị bỏ rơi' như người ta thường lầm tưởng, mà là một điều mới mẻ, nhưng vẫn rất ấm áp, đủ đầy.
Tết trong cung đình Huế là sự kết tinh của lễ nghi phương Đông với điều kiện chính trị, xã hội cụ thể thời Nguyễn. Những nghi thức ấy góp phần định hình nếp sinh hoạt, tâm thức và đời sống tinh thần của xã hội đương thời.
Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ đã chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương góc nhìn về những biến chuyển của phong tục và sức bền văn hóa của Tết.
Tết trong tâm thức người Việt luôn là một sự kiện đặc biệt trong năm, nơi để trở về với những giá trị truyền thống, của tình cảm gia đình, của gắn kết và yêu thương. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của đời sống xã hội, xu hướng đón Tết của người trẻ đang cho thấy sự thay đổi rõ rệt. Không còn tất bật mua sắm, bày biện cầu kỳ hay tự đặt mình vào áp lực hình thức, nhiều gia đình trẻ lựa chọn một cái Tết đơn giản hơn nhưng vẫn trọn ý nghĩa.
Trong tâm thức của người Việt, Tết Nguyên đán không chỉ là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mà còn là dịp để mỗi người hướng về đời sống tâm linh, gửi gắm những ước vọng tốt đẹp cho tương lai. Tại Cao Bằng, mảnh đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, phong tục du xuân, lễ đền chùa đầu năm đã trở thành nét văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Trong tâm thức ngàn đời của người Việt, ngựa không chỉ là vật nuôi, là phương tiện, mà đã hóa thân thành một biểu tượng văn hóa đa diện. Từ những huyền thoại giữ nước đến những bức phù điêu nơi mái đình rêu phong, hình tượng Ngọ luôn song hành cùng vận mệnh dân tộc với cốt cách bền bỉ và khát vọng vươn lên.
Tự bao đời, trong tâm thức người Việt, Tết không chỉ mang ý nghĩa của việc tiễn đưa năm cũ, chào đón năm mới, mà còn mang đậm nét tâm linh, tín ngưỡng. Ngoài tục lệ cúng gia tiên, mọi người còn thường tìm về các đền, chùa để cầu phúc, cầu may cho gia đình với mong muốn những điều tốt đẹp nhất trong năm mới.
Không chỉ là câu chuyện may rủi, việc tránh những điều kiêng kỵ ngày Tết còn là cách để mỗi gia đình giữ gìn hòa khí và đón nhận năng lượng tích cực đầu xuân.
Dù ở xa quê hương nhưng người Việt vẫn cố gắng chuẩn bị mâm cơm với những món ăn gia đình mang đậm hương vị truyền thống trong dịp Tết.
Tết Nguyên đán – 'Tết Cả' trong tâm thức người Việt là thời khắc linh thiêng chuyển giao năm cũ, năm mới. Đây là điểm hội tụ sâu đậm nhất của bản sắc dân tộc.
Cành mai ấy không chỉ là hoa. Nó là tâm thức. Đó là bản thể chân như, là sức sống bất diệt nằm sâu thẳm trong mỗi chúng ta. Mùa xuân của đất trời có thể tàn, nhưng mùa xuân trong lòng người giác ngộ thì miên viễn.
Trong văn hóa và tâm thức người Việt, ngựa được coi là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, ý chí bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng. Ngựa không chỉ đại diện cho chuyển động, mà còn hàm chứa niềm tin rằng mọi thành tựu đều bắt đầu từ sự dấn thân và được khẳng định qua thử thách.
Giữa sắc xuân miền núi đá Cao Bằng, khi sương còn bảng lảng trên những con đèo và chợ phiên rộn ràng đầu năm, hình ảnh con ngựa lại hiện về thân quen trong ký ức bản làng. Từ nẻo đường lao động đến không gian tâm linh, ngựa in dấu bền bỉ trong đời sống người Tày, Nùng bằng nghĩa tình và sự thủy chung. Năm Ngựa đến, theo vó ngựa xuân, những giá trị văn hóa ấy lặng lẽ gửi trao lời chúc an lành, vững bước cho mỗi người.
Từ thời cổ đại, hình tượng con ngựa đã gắn với sức mạnh, tự do và những chiều sâu huyền bí trong tâm thức con người. Sự xuất hiện của con ngựa trong giấc mơ mang nhiều tầng ý nghĩa khác nhau, phản chiếu niềm tin tôn giáo, triết lý sống và khát vọng tinh thần của mỗi nền văn minh.
Văn hóa truyền thống Việt Nam, với triết lý sống hài hòa với thiên nhiên và tư duy sản xuất bền vững, chính là 'ngọn đuốc' dẫn đường cho nền kinh tế xanh hiện đại.
Hình ảnh 5 cửa ô vốn đã in sâu trong tâm thức của những người con Hà Nội, nơi giao thoa giữa nhịp sống hiện đại và những ký ức truyền thống. Không gian văn hóa ấy được tái hiện đầy sáng tạo trên chuyến tàu du lịch hai tầng mang tên Hà Nội 5 cửa ô, đưa du khách khám phá Hà Nội bằng một góc nhìn hoàn toàn mới.
Mùng 1 Tết không chỉ là khoảnh khắc chuyển giao năm mới mà còn là dịp để mỗi người khởi đầu bằng sự bình an và niềm vui giản dị. Những điều nhỏ trong buổi sáng đầu năm có thể tạo nên tâm thế tích cực cho cả chặng đường phía trước.
Khám phá ý nghĩa Giao thừa, thời điểm thiêng liêng đánh dấu khởi đầu mới và tinh thần đoàn viên trong văn hóa Việt Nam.
Tết Nguyên đán khởi đầu của một năm, một tháng, một mùa, một chu kỳ sản xuất nông nghiệp mới. Tết Nguyên đán cũng là lễ hội lớn nhất, quan trọng nhất của người Việt trong năm, và ai cũng dành những điều tốt đẹp nhất cho Tết.
Trong tâm thức của người Tày xã Lâm Thượng, Tết Nguyên đán không chỉ là dịp đoàn viên mà còn là thời điểm thiêng liêng để kết nối giữa thế giới thực tại và cội nguồn tiên tổ. Hình ảnh hai cây mía vươn cao hai bên bàn thờ đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, mang đậm triết lý nhân sinh và lòng hiếu thảo của người dân miền sơn cước.
Tết Nguyên đán đã đi sâu vào tâm thức con người và dân tộc như biểu tượng của đoàn viên, sum họp. Đó là thời khắc 'chim có tổ, người có tông', khi mọi nẻo đường đều hướng về mái nhà thân yêu; khi những người con xa quê trở về quây quần bên cha mẹ, gia đình, cùng nhau ôn lại chuyện cũ, đón chờ năm mới với niềm tin và hy vọng.
Trong tâm thức cư dân nông nghiệp Á Đông, 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông tuần hoàn, đắp đổi mở ra vận hội mới. Ngày nay, kế thừa những giá trị cốt lõi trong văn hóa truyền thống, chúng ta đón năm mới bằng sự hồ hởi, say mê và đầy hy vọng từ chính tầm nhìn chiến lược đã được hoạch định rõ ràng. Mùa xuân đất trời, mùa xuân của đất nước cùng đồng hành trong một bản hòa ca.
Trong tâm thức của người Việt, khoảnh khắc Giao thừa không chỉ là sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mà còn là thời điểm để dâng lên tổ tiên những lễ vật tinh túy, trong đó bát chè hoa cau như một điểm xuyết nhẹ nhàng nhưng đầy tinh tế.
Khoảnh khắc con cháu quây quần bên ông bà dưới hiên nhà cũ, là nếp nhà thân thuộc nhuốm màu thời gian, là sắc xuân rộn ràng nơi chợ quê với đào, quất, bánh trái đong đầy, như gợi nhắc về cội nguồn.
Hóa ra câu trả lời nằm ở một thứ quen thuộc mà ai cũng nhìn thấy mỗi đêm.
Đối với mỗi người Việt, dù đang sinh sống nơi đâu, Tết Nguyên đán luôn là sợi dây tinh thần bền chặt gắn kết với quê hương, đất nước. Trong không khí rộn ràng trước thềm Xuân mới Bính Ngọ 2026, mỗi kiều bào tại Campuchia lại trào dâng nỗi nhớ quê nhà, với tâm thức luôn hướng về nguồn cội, cùng niềm tự hào và kỳ vọng vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước Việt Nam.
Sống ở thành phố, ta như cái cây bị bứng khỏi đất, rễ cứ chới với trong không trung, bám vào bê tông cốt thép mà sống gượng. Về quê là được cắm rễ lại vào lòng đất mẹ phù sa, được hút lấy nhựa sống nguyên sơ, được hít thở bầu không khí thanh sạch của tình làng nghĩa xóm.
Những ngày giáp Tết, giữa nhịp sống hối hả của đô thị, cảm giác nôn nao, háo hức lại trỗi dậy trong nhiều người một cách rất tự nhiên. Đó là khát khao được trở về, về quê nhà, về với mâm cơm có những người thân yêu, về với mùi khói bếp, hương trầm, bên tiếng cười rộn rã - những hình ảnh đã in sâu trong ký ức. Tết, tự bao giờ, vẫn là sự trở về thiêng liêng trong tâm thức mỗi người.
Tết Nguyên đán từ bao đời nay vẫn là mốc thời gian thiêng liêng nhất trong tâm thức người Việt. Đó là khoảnh khắc đất trời giao hòa, là dịp con cháu sum vầy bên mâm cơm gia đình, thắp nén hương thơm dâng lên tổ tiên, gửi cho nhau những lời chúc bình an, ấm áp.
Giữa nhịp sống gấp gáp của thời hiện đại, khi mọi ranh giới không gian, thời gian dường như bị xóa nhòa bởi công nghệ, vẫn có một khoảnh khắc khiến người Việt ở bất cứ đâu cũng lặng đi, chậm lại và quay về. Đó là Tết Nguyên đán. Tết không chỉ là sự chuyển mùa của đất trời, mà là cuộc trở về sâu thẳm nhất trong tâm thức mỗi con người Việt Nam.
HNN - Từ xa xưa, đồng bào Pa Cô sống dựa vào núi, vào rừng và vào nguồn nước. Nước cho lúa mọc, cho rẫy xanh, cho con người khỏe mạnh, cho bản làng yên ấm. Vì thế, lễ tế thần Nước là một trong những nghi lễ tín ngưỡng dân gian đặc sắc, lâu đời của đồng bào Pa Cô.
Trong tâm thức người Việt, con ngựa không chỉ là phương tiện, mà là biểu tượng của sự trung thành, bền bỉ và niềm tin vào ngày trở về thắng lợi. Podcast hôm nay sẽ đưa quý vị đi dọc dấu vó ngựa ngàn năm để hiểu hơn về những quan niệm và nét văn hóa đặc sắc của cha ông.
Trong tâm thức người Việt, ngày tất niên không chỉ khép lại một năm cũ mà còn mở ra cánh cửa tinh thần cho năm mới. Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nếu muốn năm mới khởi đầu trọn vẹn, dưới đây là 5 việc quan trọng nên thực hiện.
Tết Bính Ngọ 2026, nhiều người con xa xứ không thể trở về quê hương để đón tết sum vầy bên gia đình, người thân. Thế nhưng, dù có cách xa về địa lý, Tết Việt vẫn luôn trong tâm thức mỗi người con xa xứ...
Dẫu Quảng Nam và Đà Nẵng có nhiều lần 'tách, nhập', nhưng đó chỉ là việc phân chia theo vùng địa lý, chứ trong tâm thức của con dân chỉ là một. Ta thường gọi gộp chung là 'người Quảng Nam' và nay gọi 'người Đà Nẵng'. Vẫn một cách thân thương, trìu mến và đó cũng là cách gọi xuất phát máu thịt, từ tình cảm rất đỗi tự nhiên. Chính tình cảm ấy đã từng thúc giục tôi viết:
Gặp Đỗ Bảo ngoài đời, cảm giác đầu tiên là sự giản dị, hiền lành và lặng lẽ. Sự ít nói được vị nhạc sĩ sinh năm Mậu Ngọ tếu táo rằng, mình không nghèo, nhưng cũng chẳng giàu theo nghĩa thông thường. Thứ anh tin rằng mình có được và không sợ mất, đó là một đời sống tinh thần đủ đầy, nơi sự im lặng, âm nhạc và lao động bền bỉ nuôi dưỡng con người từ bên trong. Ở đó, anh chọn đứng một mình giữa không gian bao la của suy tưởng và sáng tạo, giống như cái tên liveshow gần đây của anh 'Một mình bao la', không phải để cô độc, mà để được sống trọn vẹn với nhịp điệu riêng, tin vào quá trình tự nhiên của đời sống và nghệ thuật.
Trong tâm thức người Việt, Tết Nguyên đán không chỉ là thời khắc chuyển giao của đất trời, mà còn là thời điểm thiêng liêng của tình người, của sum vầy, sẻ chia và đùm bọc. Từ những giá trị cao đẹp ấy, mỗi dịp Tết đến, Xuân về, Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, đoàn thể, cùng hàng triệu trái tim nhân ái lại cùng chăm lo cho gia đình chính sách, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn và đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai... để mọi người, mọi nhà đều có Tết ấm áp trong yêu thương và hy vọng.
Dưới ánh sáng phật pháp, tinh thần năm Ngọ không chỉ là tiến lên không ngừng, mà là tiến lên trong tỉnh thức.
Câu ngạn ngữ nổi tiếng trên phản ánh thẩm mỹ và nhu cầu hưởng thụ của người Việt thế kỷ 20; và trong bối cảnh hiện đại, những 'tiêu chuẩn vàng' này có thay đổi?
Xông đất đầu năm mang lại may mắn hay đang vô tình tạo áp lực cho nhiều người mỗi dịp Tết đến?