Sông Hồng mấy nghìn năm cuộn đỏ phù sa, bồi đắp nên những xóm làng mang đậm hồn cốt Thăng Long - Hà Nội. Bên dòng chảy lịch sử ấy, Phúc Xá - Bắc Biên (phường Bồ Đề, Hà Nội) ăm ắp những di sản, ký ức.
Dưới mái đình Quán La Xã (phường Xuân Đỉnh, Hà Nội), những câu chuyện về căn hầm bí ẩn đan xen với dấu tích kiến trúc cổ, gợi mở những lớp trầm tích văn hóa chờ được giải mã.
Trên vùng đất Hà Châu xưa, nay thuộc xã Điềm Thụy (Thái Nguyên), đình Đoài và đình Đông không chỉ là những công trình tín ngưỡng lâu đời mà còn lưu giữ nhiều tư liệu quý về lịch sử, văn hóa và phong trào cách mạng. Qua bao biến động, những ngôi đình vẫn hiện diện trong đời sống cộng đồng, góp phần gìn giữ ký ức của một vùng đất bên sông Cầu.
Nằm trên địa bàn tổ dân phố Vân Mẫu, phường Nam Sơn, Cụm di tích lịch sử-văn hóa quốc gia đền Vân Mẫu, nghè Chu Mẫu và nhà Cố Trạch (được công nhận năm 1990) là điểm đến mang đậm giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất Bắc Ninh - Kinh Bắc.
Chùa Diệu Đế ở Huế được vua Thiệu Trị cho xây dựng tại nơi ông chào đời và sắc phong làm quốc tự năm 1844. Ngôi chùa cổ hiện lưu giữ nhiều hiện vật quý, nổi bật là bức bích họa “Long vân khế hội” từng xác lập kỷ lục Việt Nam.
Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Với tuổi đời gần nghìn năm tuổi, cây dã hương ở xã Tiên Lục, thành phố Bắc Ninh được xem là một trong những cây cổ thụ quý hiếm, có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và sinh thái.
Từ đổi mới quản lý, số hóa di tích đến phát triển du lịch trải nghiệm, kết nối làng nghề với thị trường, các địa phương tại Hà Nội đang từng bước chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phát triển.
Có lịch sử hơn 400 năm, đền Sắc tại thôn Thanh Vĩnh (xã Thạch Lạc) hiện còn lưu giữ 41 đạo sắc phong từ triều đại Nhà Lê đến Nhà Nguyễn.
Lễ ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám được tổ chức vào chiều ngày 3/11/2026.
ĐNCT - Thu Bồn là sông Cái, sông Mẹ của một vùng đất Quảng. Từ miền núi cao xuôi về đồng bằng, dòng sông bồi đắp phù sa, nuôi sống bao làng mạc, mở lối giao thương và góp phần hình thành một vùng văn hóa rộng lớn. Dọc dòng chảy ấy, những lớp trầm tích Chăm - Việt, làng nghề, phong tục và tín ngưỡng gặp gỡ, tiếp biến, làm nên diện mạo riêng của vùng đất...
Ở vùng đất Cẩm Trướng, xã Định Hòa, họ Phạm được biết đến là dòng họ có nhiều đóng góp cho sự phát triển của làng. Trong lịch sử, người họ Phạm có công với triều đình, được vua ban tước Quận công, sau khi mất lại sắc phong Thành hoàng để dân làng phụng thờ.
Đà Nẵng đang lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể và tư liệu phong phú, phản ánh lịch sử hình thành, đời sống tín ngưỡng, phong tục và quá trình giao lưu văn hóa của cộng đồng cư dân qua nhiều thế hệ. Dù vậy, phần lớn trong số này vẫn chưa được nhận diện và khai thác tương xứng.
Giữa không gian xanh mát của vùng đất Nội Bài, đền Thanh Nhàn là nơi lưu giữ những dấu tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật cùng huyền tích về Phù Đổng Thiên Vương - Thánh Gióng.
Vùng đất linh thiêng ấy, mỗi năm lại đón bao người tìm về, như trở về một chốn thân quen từ thuở nào. Với người dân nơi đây, chỉ cần nhắc đến Lễ hội Dinh Thầy Thím là đã gợi lên một cuộc hẹn thân tình vào tháng 9 âm lịch, nơi bá tánh thập phương cùng hội ngộ, dâng nén tâm hương tưởng nhớ công đức Thầy Thím.
Sáng 23/10 (14/9 Âm lịch), tại Di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia Dinh Thầy Thím, xã Tân Hải, tỉnh Lâm Đồng đã diễn ra Lễ Nghinh thần, rước Sắc Phong. Đây là nghi thức quan trọng nhất và là hoạt động mở đầu cho Lễ hội Văn hóa - Du lịch Dinh Thầy Thím 2026.
Dòng họ Nguyễn Quý ở xóm Đình, làng Đại Mỗ (Hà Nội) được 29 đạo sắc phong của các Triều đình lịch sử nước ta, dành cho những thế hệ có công lớn với đất nước.
Việc kết nối di tích Dinh Thầy Thím với cảnh quan biển, các di sản văn hóa, ẩm thực địa phương phong phú sẽ tạo nên hành trình trải nghiệm đa dạng, đáp ứng nhu cầu tham quan và khám phá của du khách.
Những ngày cuối tuần, Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh Đồng Nai phối hợp với các trường học, địa phương trên địa bàn thành phố tổ chức nhiều triển lãm ảnh, giới thiệu văn hóa, lịch sử Đồng Nai đến với học sinh, người dân và du khách.
Phường Song Liễu tổ chức khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử Đình Ngọc Tỉnh và triển khai kế hoạch thực hiện dự án đầu tư xây dựng Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sự kiện có ý nghĩa thiết thực kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ về thăm địa phương (16/10/1958 - 16/10/2026).
Nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam thành phố Hải Phòng, xã Vĩnh Thịnh là nơi lưu giữ nhiều di sản văn hoá giá trị, trong đó không thể không nhắc đến hệ thống đình, chùa Áng Dương.
VHXQ - Tại đình làng, chùa chiền, nhà thờ tộc, đền miếu và trong nhiều gia đình ở xứ quảng, một kho tàng Hán - Nôm vẫn được lưu giữ với sắc phong, văn bia, gia phả, địa bạ, hương ước, khế ước, văn tế, hoành phi, câu đối, thư tịch cổ…
Đứng trước yêu cầu cấp thiết về bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong thời đại công nghệ số, Trung tâm bảo tồn Di tích lịch sử - văn hoá Cố đô Hoa Lư đã và đang chủ động triển khai chiến lược số hoá di sản tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư. Việc làm này không chỉ mở ra phương thức bảo tồn, phát huy theo hướng hiện đại mà còn đưa ký ức lịch sử, văn hoá đến gần hơn với công chúng.
VHXQ - Từ những tấm bia đá, chuông đồng, sắc phong, mộc bản trong đình, chùa đến các cuốn gia phả, địa bạ… được lưu giữ trong cộng đồng ở xứ Quảng, thế hệ hôm nay được biết thêm về người xưa, về làng xóm và những đổi thay của một vùng đất. Nếu những tư liệu ấy không được nghiên cứu và tìm hiểu, nhiều câu chuyện trong đó sẽ dần bị quên đi theo năm tháng.
VHXQ - Đối với nhiều gia đình, dòng họ ở xứ Quảng, đạo sắc phong, cuốn gia phả hay tờ khế ước không chỉ là những tư liệu Hán - Nôm quý giá, mà còn là vật gia bảo, gắn liền với tổ tiên, nguồn cội và ký ức của mỗi dòng tộc. Bằng sự trân trọng và ý thức gìn giữ, bao thế hệ đã bảo quản, trao truyền những di sản ấy, góp phần lưu giữ một phần ký ức lịch sử, văn hóa của quê hương.
VHXQ - Mỗi đạo sắc không chỉ mang giá trị tín ngưỡng mà còn lưu dấu mối quan hệ giữa nhà nước, cộng đồng làng xã và những người được tôn vinh.
VHXQ - Trong kho tàng di sản văn hóa xứ Quảng, Hán Nôm là một lớp ký ức đặc biệt. Đó không chỉ là những văn bản cổ được viết bằng chữ Hán, chữ Nôm, mà còn là vật lưu giữ lịch sử vùng đất, dòng họ, làng xã, truyền thống khoa bảng, đạo lý gia phong và những dấu ấn văn hóa của nhiều thế hệ.
Làng Điền Trì, xã Trần Phú, TP. Hải Phòng nổi tiếng với truyền thống khoa bảng, có nhiều đóng góp cho dân tộc, trong đó phải kể đến dòng họ đỗ đạt nhất chính là họ Trần Điền Trì.
VHXQ - Từ địa bạ, gia phả, bia ký đến sắc phong, hương ước. . . mỗi dòng chữ cổ đều mở ra một góc diện mạo xứ Quảng: địa danh, dân cư, sự kiện, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng. Tư liệu xưa kể lại hành trình mở cõi, dựng làng, giao thương và bảo lưu hồn cốt văn hóa qua nhiều thế kỷ.
VHXQ - Những tờ sắc phong, văn khế, hoành phi, liễn đối bằng chữ Nho (Hán - Nôm) nhuốm màu thời gian ở phố cổ, đình làng, hay cuốn gia phả nằm im lìm trong các nhà thờ tộc... đó là những mạch chữ âm thầm qua thăng trầm lịch sử đọng lại thành dòng đời sâu lắng của đất và người xứ Quảng.
Sự tôn nghiêm trong cấu trúc kiến trúc hiện tại, hòa quyện cùng giá trị trường tồn của 18 đạo sắc phong triều Nguyễn đã khẳng định vị thế đặc biệt của cổ tự này trong dòng chảy văn hóa của dân tộc.
Ngày 5/10, xã Tam Hưng (Hà Nội) tổ chức Lễ gắn biển địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến tại đình Kim, thôn Song Khê - công trình chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng thủ đô (10/10/1954-10/10/2026). Tới dự có đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội.
Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh vừa phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển văn hóa Hùng Vương chi nhánh Bắc Ninh tổ chức tọa đàm "Vai trò của cộng đồng trong công tác quản lý và bảo vệ một số di tích lịch sử thời đại Hùng Vương trên địa bàn thành phố Bắc Ninh".
Không chỉ nổi tiếng với nghề làm giò chả, làng Ước Lễ (xã Dân Hòa, Hà Nội) còn lưu giữ hệ thống công trình kiến trúc, sắc phong, phong tục và những câu chuyện dân gian được trao truyền qua nhiều thế hệ, tạo nên nét văn hóa đặc sắc của Hà Nội.
VHXQ - Trên mảnh đất xứ Quảng, di sản Hán - Nôm còn hiện diện khá nhiều tại các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng cũng như trong nhiều gia đình. Nhưng thời gian, khí hậu khắc nghiệt, đô thị hóa và nhất là thế hệ những người biết chữ đang ngày càng dần ít đi đã khiến nhiều tư liệu dần xuống cấp và mất mát.
Băng qua những biến động của thời gian và dâu bể lịch sử, đằng sau lớp bụi không gian nơi đình làng, nhà thờ họ ở vùng đất Quảng Trị là hàng trăm sắc phong, gia phả, thần phả đã ngả màu. Những trang giấy dó mỏng manh ấy không đơn thuần là ký ức cổ xưa, mà là “chứng minh thư” lặng lẽ ghi chép hành trình khai cõi, tụ cư và giữ đất của bao thế hệ tiền nhân.
Trở thành nét đẹp truyền thống từ bao đời nay, cứ đến ngày giỗ tổ (13/8 âm lịch), con cháu dòng họ Hàn ở thôn Bái Môn xưa, nay là thôn Quảng Văn (xã Quảng Ngọc) từ khắp nơi lại trở về quê hương để sum họp. Trong không khí đầm ấm, câu chuyện về học tập, những thành tích nổi bật của từng cháu luôn được nhắc đến để biểu dương, khen thưởng, qua đó động viên con cháu noi theo.
Sau buổi hòa giải, chính quyền xã Hưng Nguyên (Nghệ An) cho biết chưa đủ tư liệu để xác định ngôi mộ tại khu vực Đồng Đen thuộc về dòng họ nào.
Là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa với hệ thống di tích phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc, trải qua nhiều thế hệ, xã Đào Xá vẫn lưu giữ được những giá trị văn hóa đặc sắc. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương biến di sản thành nguồn lực phát triển du lịch, giáo dục truyền thống và nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân.
Sáng 27/9, tại Đình làng Tú Luông, phường Tiến Thành, Lễ tế thu được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính. Tham dự có đại diện chính quyền địa phương, Ban nghi lễ các đình làng, dinh vạn, cùng đông đảo Nhân dân trên địa bàn.
Trong tờ quyền cấp năm 1850 còn giữ tại Nhà thờ họ Hồ Văn, Hồ Văn Tài được chọn làm người chỉ huy vận tải vì “hải trình am thục” - thạo đường biển. Trước ông, Hồ Văn Thành cũng được triều Nguyễn giao chỉ huy hai đội thuyền. Những văn bằng ấy, cùng sắc phong thờ vị tiền hiền khai khẩn Thuận Cô, ghi lại những việc người trong họ đã làm trên vùng đất bên cửa sông Lý Hòa.
Dự án tu bổ, phục hồi Đình Ngọc Thạnh không chỉ nhằm bảo vệ một di tích lịch sử đang xuống cấp, mà còn hướng tới khôi phục không gian văn hóa làng quê, nơi lưu giữ những giá trị truyền thống được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Ngày 15/7/2026, nhà thờ họ Hồ Văn, xã Đông Trạch chính thức được xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh, mở thêm một dấu mốc trong hành trình gìn giữ và phát huy những giá trị của di tích. Ngôi nhà thờ đã đi qua những biến động của lịch sử hàng trăm năm, vững vàng trước khói lửa chiến tranh, để rồi tồn tại cho đến hôm nay, góp phần làm nên hồn cốt của vùng đất bên dòng Lý Hòa. Trong không gian thờ tự nhuốm màu lịch sử ấy, những thư tịch cổ vẫn được trân trọng và gìn giữ nguyên vẹn qua nhiều thế hệ.
Đền thờ Pô Dam ở thôn Lâm Thiện, xã Hàm Thuận vừa được trùng tu, tôn tạo khang trang, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào Chăm. Công trình góp phần gìn giữ di tích gắn với lịch sử, văn hóa và đời sống cộng đồng, nơi những giá trị truyền thống tiếp tục được trao truyền trong đời sống hôm nay.
Chiều 23-9, Đoàn giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo do Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Thu Huyền làm Trưởng đoàn, làm việc với UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Ninh Bình tự hào là vùng đất khoa bảng với 5 vị Trạng nguyên tiêu biểu trong lịch sử khoa cử phong kiến. Những đền, đình, từ đường thờ các bậc đại khoa vẫn lưu giữ câu chuyện về cuộc đời, sự nghiệp của các bậc tiền nhân, qua đó giá trị của đạo học, tinh thần trọng người tài tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong đời sống hôm nay.