Ngày 30/7, Ban Chỉ đạo Quân khu 7 về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức Hội nghị sơ kết nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.
Suốt nhiều thập kỷ, hàng triệu người qua lại Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM) mà vẫn không biết dưới những lối đi, thảm cỏ và hàng cây nơi đây vẫn còn những người lính đã ngã xuống trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7) là dịp để tưởng nhớ những người đã hy sinh vì độc lập, tự do. Hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đang chuyển hóa ký ức đau thương thành trách nhiệm với hòa bình.
Trong dòng người hàng ngày đến cúng cơm, viếng và theo dõi công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, ông Lê Chí Công, con trai út của liệt sĩ Lê Thị Riêng thẫn thờ, rơm rớm nước mắt, mong tìm thấy hài cốt của mẹ. Bất giác, ông đọc lại đoạn nhật ký của mẹ mình viết trong lúc làm nhiệm vụ: 'Tôi ước mơ một ngày xuân thống nhất, được gặp con, được ôm ấp vỗ về' mà 2 mắt đỏ hoe...
Hai người đàn ông, một người tóc bạc, một người mái tóc lấm tấm ngả màu ngồi bên nhau lặng lẽ, không ồn ào, theo dõi từng động tác cất bốc hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Mỗi bộ hài cốt được tìm thấy, 2 ông lại bồi hồi, vừa xót xa vừa mừng rỡ. Ký ức về vụ chôn tập thể các chiến sĩ cách mạng hồi Tết Mậu Thân, khi 2 người vẫn còn là những thiếu niên tò mò đi xem lại ùa về…
Gần 60 năm sau ngày chứng kiến hố chôn tập thể, hai nhân chứng có mặt mỗi ngày ở công viên Lê Thị Riêng (TPHCM) , chờ các liệt sĩ được trở về.
Liệt sĩ Trần Văn Kiểu, bí danh 'Chín K', hy sinh cùng Anh hùng Lê Thị Riêng trong Xuân 1968; 58 năm sau, người con gái của ông vẫn mòn mỏi đi tìm nơi cha yên nghỉ.
Bộ Tư lệnh TP.HCM triển khai chương trình phục dựng miễn phí ảnh liệt sĩ cho thân nhân, góp phần lưu giữ ký ức và tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Bà Trần Thị Lệ Thu cho biết ký ức về cha rất ít do ông hoạt động bí mật trong nội thành. 'Mẹ lại không dám nói đầy đủ về ba cho tôi nghe vì sợ tôi còn nhỏ, đi nói lung tung', bà Thu kể.
Từ những ký ức rời rạc của nhân chứng đến các lớp dữ liệu lịch sử được chồng ghép, TP.HCM mất hơn 3 thập kỷ mới xác định được vị trí đủ cơ sở để khai quật.
Trong 2 ngày sau lễ triển khai công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (TPHCM), các lực lượng đang khẩn trương thực hiện đồng bộ nhiều phần việc, vừa mở rộng khu vực tìm kiếm, vừa bảo quản, giám định và tạm quàn các hài cốt được phát hiện.
Khi những lớp đất đầu tiên được bóc tách, từng bộ hài cốt cùng những di vật của người lính dần hiện ra, hành trình tìm kiếm không còn đơn thuần là một nhiệm vụ quân sự hay khoa học. Đó là hành trình đưa những người con của Tổ quốc trở về với gia đình, đồng đội và lịch sử, khép lại phần nào nỗi đau chiến tranh còn kéo dài qua nhiều thế hệ.
Ẩn dưới những hàng cây xanh mát của Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh) là một phần ký ức đau thương của dân tộc. Nơi đây từng là Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán, được cho là nơi chôn cất nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Theo kế hoạch, sáng mai 6.7, tại TP.HCM, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tổ chức Lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng với sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, Quân khu 7, lãnh đạo TP.HCM cùng các nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh…
Sau gần 60 năm, nhiều nhân chứng vẫn bị ám ảnh bởi hình ảnh những chuyến xe chở tử sĩ, cảnh tập kết và chôn cất tập thể tại Nghĩa trang Đô Thành cũ (nay là Công viên Lê Thị Riêng).
Từ lời kể nhân chứng đến ảnh giải mật, tài liệu lưu trữ và kết quả quét radar, TP.HCM chuẩn bị khai quật khu vực nghi có hố chôn tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng.
Giờ đây, phương pháp tìm kiếm mộ liệt sĩ bằng không ảnh đang được áp dụng đồng thời tại hai điểm nóng: Công viên Lê Thị Riêng (TPHCM) và đường Trường Chinh (Kon Tum cũ, nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi). Cả hai vụ việc đều nằm trong khuôn khổ 'Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ' mà Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) đang triển khai trên toàn quốc.
Thiếu tá Bùi Tấn Phát (Phòng Tham mưu, Bộ Tư lệnh TPHCM) cho biết, lực lượng chức năng sẽ sử dụng hệ thống radar quét mặt đất để nhận diện các dị vật và xác định vị trí khả nghi. Sau khi phân tích dữ liệu và xác nhận có hài cốt, các đơn vị tiếp tục khoanh vùng, xác định vị trí cụ thể và tiến hành khai quật.
Từ quá trình xác minh tại Công viên Lê Thị Riêng, Bộ Tư lệnh TP.HCM tiếp tục mở rộng nghiên cứu, truy vết các địa điểm nghi chôn cất liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 trên địa bàn thành phố.
Quân khu 7 dự kiến huy động lực lượng chuyên trách quy tập hài cốt liệt sĩ tại Campuchia về nước để phối hợp cùng TPHCM triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực công viên Lê Thị Riêng.
Theo Thiếu tướng Trần Chí Tâm - Phó Chính ủy Quân khu 7, nhiều địa vật quan trọng xuất hiện trong các bức ảnh tư liệu lịch sử vẫn còn tồn tại đến ngày nay, trở thành những 'dấu mốc' có giá trị trong công tác xác minh.
Nhiều người dân TPHCM đã xúc động chia sẻ những ký ức về mộ tập thể liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa - Chợ Quán), nay là Công viên Lê Thị Riêng.
Sau gần 60 năm, những tư liệu lịch sử được lưu giữ, những hồ sơ được giải mật cùng ký ức của các nhân chứng đã góp phần làm sáng tỏ thêm sự thật về khu mộ liệt sĩ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng. Đây được xem là bước tiến quan trọng, mở ra cơ sở để triển khai khảo sát chuyên sâu, tìm kiếm và quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Họ đều mới 10 - 12 tuổi khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 diễn ra. Gần 60 năm sau, những cậu bé năm nào nay đã bước sang tuổi 70, mang đến hội thảo xác minh thông tin liệt sĩ tại khu vực Nghĩa địa Đô Thành (nay là Công viên Lê Thị Riêng) những ký ức chưa từng phai nhạt về một thời chiến tranh ác liệt.
Sáng 8/6, trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM.
Ngày 8/6 tới đây, Hội thảo xác minh kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TPHCM) diễn ra nhằm tập hợp trí tuệ, chứng cứ và tạo cơ sở pháp lý cao nhất xung quanh những thông tin, dữ kiện được nhiều nhân chứng, chuyên gia cung cấp thời gian qua.
Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (tọa lạc tại phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) từ lâu đã trở thành một khoảng xanh bình yên, nơi người dân tìm đến thư giãn, dạo bước dưới những hàng cây rợp bóng mát. Thế nhưng, ít ai biết rằng, sâu dưới lớp đất sỏi của mảnh đất từng mang tên Nghĩa địa Đô Thành (hay Nghĩa địa Chí Hòa) năm xưa, vẫn còn đó những ký ức bi tráng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nơi những người con ưu tú của dân tộc đã ngã xuống trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Từ những tư liệu, hình ảnh mới được cung cấp, kết hợp với kết quả khảo sát thực địa, phân tích đối chiếu mô phỏng và thông tin từ các nhân chứng, Bộ Tư lệnh TPHCM bước đầu xác định một số khu vực có dấu hiệu liên quan đến vị trí chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.