Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2026), Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện cầu truyền hình 'Sao sáng dẫn đường', truyền hình trực tiếp lúc 19h30 ngày 26.7 trên kênh VTV1.
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những hố bom xưa giờ đã xanh màu lá, những cánh rừng Trường Sơn từng chịu lửa đạn napan nay đã vươn mình che phủ những vết thương đại ngàn. Thế nhưng, trong lòng đất sâu, vẫn còn hàng vạn người lính - những người con ưu tú của Tổ quốc chưa thể trở về với gia đình bằng chính tên gọi của mình.
Hành trình của những người mẹ mòn mỏi chờ con, những cựu chiến binh nhiều lần trở lại chiến trường tìm đồng đội và nỗ lực ứng dụng khoa học, công nghệ để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã được tái hiện giàu cảm xúc trong chương trình chính luận nghệ thuật 'Tổ quốc ghi công - Lời hứa với Mẹ'.
Tháng Bảy lại về, hương trầm lan tỏa trên những nghĩa trang liệt sĩ, triệu trái tim Việt Nam lại thành kính hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7. Gần tám thập kỷ qua, ngày tri ân ấy đã trở thành biểu tượng của đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', nhắc nhở mỗi người rằng nền độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh của biết bao thế hệ cha anh.
Những ngày tháng 7 lịch sử, thời gian như chậm hơn, lắng đọng trong những bước chân thật nhẹ trên mảnh 'đất lửa' Quảng Trị đau thương mà anh hùng. Vì nền độc lập của dân tộc, biết bao chiến sĩ đã chiến đấu, hy sinh để viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc; không ít chiến sĩ đến nay vẫn chưa xác định được danh tính...
Ở tuổi 73, mái tóc đã bạc trắng, bước chân không còn nhanh nhẹn, nhưng cựu chiến binh Nguyễn Thanh Bình, phường Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị vẫn miệt mài trên hành trình tìm những người đồng đội còn nằm lại nơi chiến trường xưa. Hơn 40 năm qua, bằng ký ức của người lính Thành cổ và nghĩa tình đồng đội sâu nặng, ông đã góp phần đưa hàng trăm liệt sĩ trở về, giúp nhiều gia đình khép lại nỗi đau chờ đợi suốt nhiều năm.
Cựu chiến binh Võ Đình Thế đã dành hơn 40 năm lặng lẽ chăm sóc, hương khói cho 17 hài cốt liệt sĩ chưa rõ danh tính. Hành trình nhân văn này góp phần quan trọng vào chiến dịch tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ hiện nay.
Giữa hơn 3.200 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Vĩnh Hưng (tỉnh Tây Ninh), có một ngôi mộ không ghi tên từng người. Dưới lớp đá hoa cương là nơi an nghỉ chung của 120 cán bộ, chiến sĩ Quân tình nguyện Việt Nam hy sinh trên đất Campuchia cuối năm 1970.
Từ những dấu tích còn lại sau chiến tranh đến những bước tiến của khoa học hôm nay, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang đưa các Anh trở về với tên tuổi, quê hương và vòng tay gia đình. Mỗi cuộc trở về là kết quả của sự bền bỉ, trách nhiệm của các lực lượng, sự đồng hành của khoa học công nghệ và sự tri ân sâu nặng của Đảng, Nhà nước, Nhân dân đối với những người đã hiến dâng tuổi trẻ vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu từng chia sẻ rằng, mỗi khi tìm được một hài cốt liệt sĩ, ông và đồng đội đều có cảm giác như đón một người trở về sau nhiều năm xa cách. Nhưng chỉ khi xác định được danh tính, người lính ấy mới thật sự trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.
Dù xuất thân khác nhau, từ thế hệ trẻ sinh ra trong thời bình, người phụ nữ lao động tự do, cho đến người con xa xứ và người cựu chiến binh già, dòng người tìm về Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) những ngày này đều có chung một niềm lay động: được thắp nén hương thơm, gửi lòng tri ân và cầu mong những người lính hy sinh vì Tổ quốc sớm được đưa về với gia đình.
Có những đợi chờ đằng đẵng mấy chục năm, có những khoảnh khắc vỡ òa đầy hạnh phúc, có cả những day dứt và quyết tâm để từng chuyến trở về của những người anh hùng nằm lại nơi đất lạnh được viên mãn nhất, để ấm áp người đã ngã xuống và yên lòng người đang sống.
Có những sự kiện không chỉ làm chúng ta xúc động bởi những gì đang diễn ra trước mắt mà còn bởi nó đánh thức trong sâu thẳm mỗi người Việt Nam một miền ký ức tưởng như đã lùi xa nhưng chưa bao giờ khép lại.
'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' không chỉ là một nhiệm vụ chính trị, nhân đạo, khoa học, mà còn là một hành trình văn hóa sâu sắc. Hướng tới Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27.7, chiến dịch nhắc chúng ta rằng, tri ân không chỉ là nghi lễ của ký ức, mà phải trở thành văn hóa sống, thành hành động cụ thể để trả lại tên, quê hương, gia đình và sự bình yên cho những người đã hiến dâng đời mình cho Tổ quốc.
Một đất nước còn kiên trì đi tìm từng người con đã ngã xuống, đưa các anh, các chị trở về với tên tuổi, quê hương, gia đình, đồng đội, là một đất nước không bao giờ đánh mất phần cao đẹp nhất của mình: lòng nhân nghĩa.