Năm 2025 được đánh giá là năm biến động trên vũ đài ngoại giao. Bước sang 2026 với những diễn biến bất ngờ ngay từ đầu, Hội đồng quan hệ đối ngoại Mỹ đã tổng hợp các xu hướng trọng điểm có thể sẽ trở thành mấu chốt cho các hoạt động quốc tế trong năm.
Ngày 5-2 tới, Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn để ngỏ khả năng gia hạn và chưa chấp nhận đề xuất của Mátxcơva về việc tự nguyện duy trì các giới hạn đối với vũ khí hạt nhân chiến lược.
Tổng thống Trump cho rằng bất kỳ hiệp ước thay thế nào trong tương lai cần có sự tham gia của Trung Quốc - quốc gia được Mỹ đánh giá đang sở hữu lực lượng hạt nhân chiến lược tăng trưởng nhanh nhất thế giới.
Trong suốt nhiều thập niên của Chiến tranh Lạnh, khi cạnh tranh chiến lược giữa hai siêu cường đạt đến mức căng thẳng cao nhất, Hoa Kỳ và Liên Xô vẫn duy trì một kênh đối thoại quan trọng: kiểm soát vũ khí hạt nhân. Bất chấp những khác biệt sâu sắc về ý thức hệ và lợi ích địa - chính trị, cả Washington lẫn Moscow đều nhận thức rõ rằng một cuộc chạy đua hạt nhân không bị kiềm chế sẽ làm gia tăng rủi ro thảm họa mang tính toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có thể để Hiệp ước New START với Nga hết hiệu lực, cho rằng Washington sẽ đạt được một thỏa thuận mới tốt hơn trong tương lai.
Nhà lãnh đạo Mỹ để ngỏ khả năng để hiệp ước New START hết hạn vào tháng 2 tới, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu Trung Quốc phải tham gia vào bất kỳ thỏa thuận hạt nhân mới nào.
Mới đây, cả Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và người đồng cấp Đức Frank-Walter Steinmeier đều cảnh báo trật tự quốc tế dựa trên luật lệ được hình thành sau Thế chiến II đang đứng trước nguy cơ tan rã.
Ngày 8/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington có thể để Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) với Nga hết hiệu lực, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ theo đuổi một thỏa thuận kiểm soát vũ khí 'tốt hơn' trong tương lai. Ông cũng bác bỏ đề xuất của Moscow về việc tự nguyện gia hạn các giới hạn triển khai vũ khí hạt nhân sau khi hiệp ước hết hạn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/1 cho biết sẵn sàng để hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực mà không chấp nhận đề xuất từ Moscow về việc gia hạn, New York Times đưa tin.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/1 cho biết ông sẵn sàng để hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân chiến lược cuối cùng giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực, mà không chấp nhận đề xuất từ Moscow về việc tự nguyện gia hạn các giới hạn triển khai vũ khí hạt nhân mạnh nhất thế giới.
Khi đối thoại song phương gần như đình trệ và bối cảnh địa chính trị phức tạp, câu hỏi lớn đặt ra là: thế giới kiểm soát vũ khí hạt nhân sẽ đi về đâu?
Trong bối cảnh Hiệp ước hạt nhân New START - thỏa thuận kiểm soát vũ khí cuối cùng giữa Nga và Mỹ - sắp hết hạn, các vòng đàm phán về một hiệp ước mới vẫn chưa diễn ra, để lại một khoảng trống an ninh hạt nhân tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Theo Hội đồng quan hệ đối ngoại Mỹ (CFR), năm 2025 là năm đầy biến động trên vũ đài ngoại giao. Bước sang năm 2026, có một số phương hướng trọng điểm thế giới cần đặc biệt quan tâm.
Khi Hiệp ước New START, văn kiện kiểm soát vũ khí hạt nhân chiến lược cuối cùng còn hiệu lực giữa Nga và Mỹ, bước vào những tháng đếm ngược trước thời điểm hết hạn ngày 5/2/2026, thế giới không chỉ đối diện nguy cơ một hiệp ước 'chết lâm sàng'. Điều đáng lo hơn là viễn cảnh trật tự kiểm soát vũ khí hình thành suốt hơn nửa thế kỷ qua có thể khép lại trong im lặng, để lại khoảng trống chiến lược mà chưa có khuôn khổ nào sẵn sàng thay thế. New START không sụp đổ bằng một cú sốc, mà đang bị rút ruột từng phần; và chính cách tan rã lặng lẽ ấy mới là phép thử nguy hiểm đối với ổn định chiến lược toàn cầu.
Báo cáo của Lầu Năm Góc cho biết Trung Quốc đã triển khai tên lửa DF-31 vào 3 cụm hầm phóng gần Mông Cổ, trong bối cảnh Mỹ thúc đẩy thỏa thuận hạt nhân ba bên.
Báo cáo dự thảo của Lầu Năm Góc cho rằng Trung Quốc đã triển khai hơn 100 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa tại các bãi hầm phóng mới và không có mong muốn đàm phán kiểm soát vũ khí.
Tổng thống Vladimir Putin cho biết Moscow coi danh sách các điểm do Mỹ đề xuất liên quan đến xung đột Ukraine là 'có thể sử dụng' làm cơ sở cho các thỏa thuận trong tương lai, đồng thời nhấn mạnh chiến sự vẫn diễn biến theo hướng có lợi cho Nga.
Nga và Trung Quốc hội đàm tại Moskva để bàn về vấn đề phòng thủ tên lửa và hạt nhân cũng như ổn định chiến lược, nhất trí tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này.
TASS ngày 20-11 dẫn lời đại diện thường trực của Nga tại các tổ chức quốc tế có trụ sở ở Geneva (Thụy Sĩ) Gennady Gatilov cho biết: Nga sẵn sàng nối lại đối thoại với Mỹ về vấn đề cắt giảm vũ khí hạt nhân nếu các điều kiện thích hợp được chuẩn bị.
Quan chức ngoại giao Nga Gennady Gatilov vừa cho hay, 'Nga sẵn sàng nối lại đối thoại với Mỹ về cắt giảm vũ khí hạt nhân nếu có sẵn điều kiện thích hợp'.
Theo kênh CNN, màn đấu khẩu giữa hai cường quốc sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới khiến nguy cơ một cuộc chạy đua vũ trang mới và tương lai của Hiệp ước New START trở thành tâm điểm lo ngại quốc tế.
Trong hơn ba thập niên, thế giới sống trong một 'khoảng lặng mong manh' không có vụ thử nổ hạt nhân nào của Mỹ và Nga. Giờ đây, những phát biểu cứng rắn về khả năng nối lại thử nghiệm từ Washington tới Moscow đang đẩy khoảng lặng ấy tới giới hạn. Khi hiệp ước kiểm soát vũ khí chiến lược cuối cùng giữa hai siêu cường sắp hết hiệu lực, lời đe dọa thử nghiệm hạt nhân không chỉ là chiêu bài gây sức ép lẫn nhau, mà còn là tín hiệu báo trước một kỷ nguyên 'hậu kiểm soát vũ khí' nhiều rủi ro, trong đó luật chơi trở nên lỏng lẻo hơn, còn ngưỡng an toàn của nhân loại lại thấp đi.
Ngoại trưởng Mỹ thừa nhận đang dần cạn kiệt mục tiêu để áp lệnh trừng phạt Nga, đồng thời khẳng định hội nghị thượng đỉnh Trump - Putin sẽ diễn ra 'nếu chắc chắn mang lại kết quả về vấn đề Ukraine'.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 12/11 cho biết, Washington đang cân nhắc đề xuất của Nga về việc duy trì các điều khoản trong Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) thêm một năm.
Ngoại trưởng Sergei Lavrov hôm 11/11 bác bỏ thông tin Nga chuẩn bị thử hạt nhân, nhấn mạnh Tổng thốngVladimir Putin chỉ yêu cầu đánh giá khả năng nối lại thử nghiệm. Phát biểu này phản ánh thái độ thận trọng của Nga, đồng thời làm nổi bật sự nhạy cảm của cơ chế kiểm soát hạt nhân toàn cầu trong bối cảnh các hiệp ước quan trọng đang đứng trước thử thách.
Ngoại trưởng Nga kêu gọi Mỹ gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) thêm một năm để ngăn chặn nguy cơ xảy ra chiến tranh hạt nhân.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 11/11 tuyên bố Moskva sẵn sàng gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) thêm một năm trước khi văn kiện này hết hiệu lực vào ngày 5/2/2026, đồng thời khẳng định Nga không có kế hoạch tiến hành thử hạt nhân trừ khi một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân khác làm điều đó trước.
Theo hãng tin TASS của Nga, Ngoại trưởng nước này Sergei Lavrov ngày 8/11 cho biết các cơ quan chức năng đang triển khai chỉ thị của Tổng thống Vladimir Putin về việc soạn thảo phương án triển khai một vụ thử hạt nhân.
Mỹ nối lại thử nghiệm hạt nhân sau hơn 30 năm, trong khi Nga tuyên bố chỉ đối thoại về Hiệp ước New START khi quan hệ song phương không còn căng thẳng. Động thái này cho thấy ưu tiên hàng đầu giữa hai cường quốc hạt nhân hiện nay là khôi phục lòng tin chiến lược – nền tảng cho mọi tiến trình kiểm soát vũ khí.
Mỹ và Nga - hai quốc gia đang sở hữu hơn 90% tổng số đầu đạn hạt nhân trên thế giới đều chưa tiến hành một vụ thử nổ hạt nhân nào kể từ đầu thập niên 1990. Tuy nhiên, những tuyên bố mới đây của họ đã đủ làm dấy lên nỗi lo sợ về một cuộc đụng độ vũ khí hạt nhân mới.
Đại diện của Nga tại Liên hợp quốc tuyên bố đối thoại thực chất giữa Nga và Mỹ về hiệp ước New START và kiểm soát vũ khí chỉ có thể diễn ra sau khi 'mọi yếu tố gây cản trở hiện nay' được loại bỏ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nối lại thử nghiệm hạt nhân 'bình đẳng' với Nga và Trung Quốc, mở ra khả năng bước ngoặt trong chính sách hạt nhân Mỹ sau nhiều thập kỷ.
Hiện chưa rõ ông Trump có ý định thử nghiệm đầu đạn hạt nhân hay các bộ phận khác của vũ khí hạt nhân, như hệ thống phóng, cũng như chưa rõ những quốc gia nào ông tin rằng đang tiến hành thử nghiệm.
Tổng thống Nga Putin chính thức ký ban hành sắc lệnh chấm dứt hiệp ước với Mỹ về xử lý plutonium cấp độ vũ khí còn sót lại từ hàng nghìn đầu đạn hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh.
Nga tuyên bố tuân thủ nghiêm ngặt các thỏa thuận quốc tế về phóng tên lửa đạn đạo và diễn tập chiến lược, đồng thời thử thành công siêu tên lửa hành trình hạt nhân.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã vừa lên tiếng ca ngợi lực lượng răn đe hạt nhân của nước này ngay sau khi trình làng tên lửa chiến lược mới Burevestnik, nhấn mạnh rằng khả năng chiến đấu và mức độ sẵn sàng của các lực lượng hạt nhân Nga đang đạt mức cao nhất.
Nga cảnh báo chính sách 'gây hấn' của NATO có thể dẫn đến một cuộc xung đột trực diện giữa các cường quốc hạt nhân, nhưng khẳng định Mocsow có đủ năng lực để tự bảo vệ.
Nga cho biết đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi từ phía Mỹ liên quan đến đề xuất gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) thêm một năm sau khi hiệp ước này hết hạn vào tháng 2/2026.
Sau khi có thông tin về cuộc gặp thượng đỉnh mới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại Hungary, các chuyên gia đã đưa ra nhận định về kết quả của sự kiện này.
Hãng thông tấn TASS dẫn lời Giám đốc Cục Kiểm soát vũ khí và Không phổ biến vũ khí hạt nhân thuộc Bộ Ngoại giao Nga Oleg Postnikov cho biết: Nga đang để ngỏ cơ hội gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START).
NATO coi cuộc tập trận hạt nhân, với sự tham gia của khoảng 70 máy bay và 2.000 nhân sự từ 14 quốc gia thành viên, là tín hiệu rõ ràng gửi đến bất kỳ đối thủ tiềm tàng nào.
Ngày 8-10, Kyiv Independent dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết, 'động lực mạnh mẽ' để chấm dứt xung đột Nga-Ukraine, được xây dựng dựa trên cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Alaska (Mỹ) hồi tháng 8, đang phai nhạt dần.
Sau hơn một thập kỷ duy trì cơ chế kiểm soát vũ khí chiến lược, quan hệ Nga - Mỹ đang đứng trước bước ngoặt mới khi văn kiện kiểm soát hạt nhân cuối cùng còn hiệu lực giữa hai nước sắp hết hạn.
Người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc Stephane Dujarric khẳng định Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã nhiều lần thể hiện mong muốn xây dựng một thế giới không còn vũ khí hạt nhân.
Khi Hiệp ước INF sụp đổ và START Mới chưa được gia hạn, thế giới lo ngại một cuộc chạy đua hạt nhân mới giữa Nga và Mỹ có thể bùng phát, làm gia tăng bất ổn toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa bày tỏ ủng hộ đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc duy trì giới hạn tự nguyện đối với kho vũ khí hạt nhân chiến lược.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/10 tuyên bố ủng hộ đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) thêm một năm.
Bằng việc gắn toàn bộ chính sách đối ngoại với Moskva vào vấn đề Ukraine, Washington đang đánh mất những lợi ích có thể đạt được trong ngắn hạn, bao gồm cả cơ hội hợp tác về kiểm soát vũ khí hạt nhân và ổn định chiến lược toàn cầu.
Triển vọng nối lại hợp tác kiểm soát vũ khí hạt nhân giữa Nga và Mỹ đang mở ra tín hiệu tích cực, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/10 bày tỏ ủng hộ đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc duy trì các giới hạn trong Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (hay còn gọi là New START).
Rất có khả năng Mỹ sẽ đồng ý với đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc tiếp tục tuân thủ các điều khoản của Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START). Đây là đánh giá của ông Kirill Dmitriev, Đại diện đặc biệt của Tổng thống Nga, Tổng Giám đốc Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF).
Lời khen ngợi của ông Trump đối với ý tưởng của ông Putin liên quan New START có thể mở ra cơ hội cho các cuộc đàm phán mới giữa Washington và Moscow.