Thôn Đồng Tâm mới (xã Nghĩa Tá, Thái Nguyên) đã trở thành một cộng đồng chung của 151 hộ dân đồng bào dân tộc Dao Tiền và Tày. Nhưng cùng với cuộc sống mới, những dấu ấn làm nên vùng đất này vẫn được người dân gìn giữ.
Trong không gian văn hóa đa sắc màu của các dân tộc Sơn La, trang phục của người Dao Tiền không quá rực rỡ nhưng vẫn dễ nhận ra bởi vẻ đẹp nền nã, tinh tế. Màu đỏ, trắng điểm trên nền chàm, kết hợp những đồng bạc, hạt cườm, tua chỉ, mỗi họa tiết còn chứa đựng câu chuyện về nguồn cội, tín ngưỡng và đời sống của cộng đồng, tạo nên vẻ đẹp riêng có của trang phục truyền thống người Dao Tiền.
Kỳ nghỉ 2/9, du khách miền Bắc có thể chọn những điểm đến vừa mát mẻ, vừa có trải nghiệm theo mùa như hái lê, nhặt hạt dẻ giữa núi rừng, săn mây, khám phá mùa vàng hay tìm về những hòn đảo còn giữ vẻ hoang sơ.
Không chỉ gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, nhiều địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Phú Thọ đang từng bước biến di sản thành nguồn lực phát triển kinh tế.
Nằm dưới chân Phja Oắc, trong không gian Phja Oắc - Phja Đén, Hoài Khao, xã Thành Công là nơi sinh sống lâu đời của cộng đồng Dao Tiền. Đến đây, điều dễ nhận thấy là nhiều nét văn hóa vẫn còn trong chính đời sống hằng ngày của người dân.
Trong căn nhà truyền thống của người Dao Tiền ở bản Sưng (xã Cao Sơn, Phú Thọ), nghệ nhân Lý Văn Hềnh (70 tuổi) nhẹ tay mở từng cuốn sách cúng đã ngả màu thời gian. Bên cạnh ông, chị Lý Seo Mai (38 tuổi) chăm chú dõi theo những trang giấy dó mỏng, dai, nơi nét chữ Nôm Dao của cha ông vẫn còn nguyên vẹn. Hai thế hệ, hai câu chuyện, đang trở thành sợi dây nối ký ức của cha ông với đời sống hôm nay.
Sáng 15/8, đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh khảo sát Làng du lịch cộng đồng Hoài Khao, xã Thành Công.
Thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư” gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Vân Hồ đã phát huy vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền, khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, đưa các phong trào thi đua ngày càng lan tỏa sâu rộng, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Nằm giữa núi rừng và ruộng bậc thang ở xã Thông Nguyên (tỉnh Tuyên Quang), Panhou Retreat phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa Dao đỏ.
Trang Mỹ thuật số 27 giới thiệu những tác phẩm hội họa giàu giá trị nghệ thuật, phản ánh sinh động bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc tỉnh Thái Nguyên...
Bằng tình yêu và sự sáng tạo, nhiều bạn trẻ đang trở thành những “sứ giả văn hoá”, chủ động bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc trên nền tảng số. Từ phục dựng di sản, kể chuyện bản làng đến kết nối cộng đồng, họ đã góp phần đưa các giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ và du khách.
Xã Cao Sơn là địa bàn sinh sống tập trung của 5 dân tộc, chủ yếu là đồng bào Tày, Dao, Mường. Nơi đây, bản sắc văn hóa đang trở thành tài nguyên quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế vùng cao, góp phần cải thiện sinh kế bền vững.
Trong hành trình khám phá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, tuyến du lịch phía Tây 'Khám phá Phja Oắc - Vùng núi của những đổi thay' mang đến những trải nghiệm khác biệt. Chỉ trong một ngày, du khách có thể hòa mình vào thiên nhiên nguyên sơ, cảm nhận nhịp sống bình yên của đồng bào vùng cao và khám phá những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Ở nhiều bản làng vùng cao Thái Nguyên, sự đổi thay của kinh tế hộ gia đình đang bắt đầu từ những lựa chọn rất gần gũi: tận dụng đất đai sẵn có, thay đổi cách canh tác và liên kết với nhau trong sản xuất. Từ những cách làm ấy, nhiều hộ dân ở thôn Bản Đôn, xã Phong Quang, từng bước tạo dựng nguồn thu ổn định hơn trên mảnh đất quê hương.
Với hơn 96.000 người, chiếm 5,3% dân số toàn tỉnh, cộng đồng người Dao ở Thái Nguyên gồm nhiều nhóm khác nhau như Dao Đỏ, Dao Tiền, Dao Lô Gang... Mỗi nhóm có những nét riêng trong phương ngữ, trang phục, phong tục, tập quán, nhưng trong đời sống tinh thần họ vẫn gìn giữ một mạch nguồn chung là những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Cao Bằng có trên 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, sở hữu kho tàng di sản văn hóa đa dạng, giàu bản sắc. Xác định xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tỉnh triển khai nhiều giải pháp đồng bộ gắn bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống với phát triển kinh tế - xã hội.
Thời gian qua, nhiều cộng đồng vùng cao lựa chọn khai thác những yếu tố cảnh quan thiên nhiên, nghề truyền thống, tập quán sinh hoạt... để xây dựng các sản phẩm du lịch và kể câu chuyện văn hóa của địa phương.
Trong xu hướng du lịch hướng về thiên nhiên và bản sắc văn hóa ngày càng được ưa chuộng, những ngôi nhà bản địa vùng cao đang dần trở thành sản phẩm du lịch độc đáo. Từ những giá trị vốn có của cha ông để lại, người dân đang từng bước phát triển du lịch cộng đồng, biến những ngôi nhà truyền thống thành cầu nối, đưa văn hóa bản địa đến gần hơn với du khách bốn phương.
Đồ trang sức bằng bạc có ý nghĩa quan trọng trong đời sống của người Dao, vừa có giá trị tinh thần trong các hoạt động nghi lễ, vừa có giá trị vật chất rất lớn trong cộng đồng.
Dù chịu tác động của quá trình giao thoa văn hóa, đồng bào dân tộc Dao trên địa bàn tỉnh vẫn giữ được bản sắc văn hóa riêng, độc đáo của dân tộc mình với nhiều nghi lễ, phong tục, tập quán và những nét văn hóa truyền thống đặc trưng. Đây là sợi dây gắn kết cộng đồng, góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn hóa đa dạng các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.
Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung điều tra, khảo sát, kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể, để tư liệu hóa, hồ sơ hóa, từ đó lập danh mục quản lý bài bản. Đây là bước cốt lõi để lập hồ sơ khoa học trình công nhận di sản cấp quốc gia hoặc UNESCO, góp phần tạo cơ sở để bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Sở VHTTDL Tuyên Quang và UBND xã Hồng Thái vừa tổ chức bế mạc chương trình Hỗ trợ, nghiên cứu bảo tồn, phát huy nghề dệt của dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền) tại thôn Khâu Tràng, nhằm triển khai hiệu quả Dự án 6 trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
Nghệ thuật vẽ sáp ong trên vải của người Mông và người Dao Tiền chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc, thể hiện sự khéo léo của phụ nữ dân tộc trên các bản làng vùng núi phía Bắc.
Giữa nhịp sống hiện đại, những bộ trang phục truyền thống của người Dao Tiền ở Cao Bằng vẫn lưu giữ sắc chàm, hoa văn sáp ong và những đường thêu thủ công tinh xảo đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Không chỉ là trang phục thường ngày hay lễ phục trong các dịp quan trọng, mỗi tấm vải còn chứa đựng câu chuyện về bản sắc văn hóa, tín ngưỡng và sự khéo léo của người phụ nữ vùng cao.
Trong kho tàng văn hóa của người Dao Tiền ở Cao Bằng, lễ Tẩu sai (cấp sắc 12 đèn) nghi lễ cấp sắc cao nhất đánh dấu sự trưởng thành của người đàn ông, hội tụ đầy đủ những giá trị tinh thần, tri thức và bản sắc dân tộc được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Với quy mô tổ chức công phu, nghi thức chặt chẽ cùng những biểu tượng giàu ý nghĩa, nghi lễ này không chỉ thể hiện bản sắc văn hóa Dao Tiền độc đáo mà còn thấm đẫm giá trị nhân văn sâu sắc, góp phần làm nên sức sống bền bỉ của văn hóa Dao Tiền giữa dòng chảy hiện đại.
Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam vừa phối hợp với Sở VHTTDL Tuyên Quang, UBND xã Hồng Thái tổ chức chương trình Hỗ trợ, nghiên cứu bảo tồn, phát huy nghề dệt của dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền) tại thôn Khâu Tràng, nhằm tăng cường quảng bá hình ảnh văn hóa dân tộc, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng.
Trong kho tàng văn hóa của các dân tộc sinh sống tại Cao Bằng, mỗi bộ trang phục, mỗi họa tiết đều mang trong mình những câu chuyện và giá trị riêng. Với đồng bào Dao Tiền, trang phục truyền thống không chỉ là biểu tượng của bản sắc dân tộc mà còn phản ánh quan niệm về cuộc sống, niềm tin tâm linh và ước vọng tương lai. Đặc biệt, chiếc mũ đội đầu dành cho trẻ tuy nhỏ bé nhưng ẩn chứa nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, thể hiện tình cảm, quan niệm sống và truyền thống lâu đời của đồng bào.
Gần trăm năm trước, tổ tiên dòng họ Đặng là những người Dao Tiền đầu tiên đặt chân đến mảnh đất Phong Quang để khai hoang, lập bản. Hôm nay, giữa không gian bản làng xưa bên hồ Nặm Cắt, người lính thế hệ thứ ba Đặng Ứng Cát vẫn bền bỉ xuôi ngược cùng những chuyến xe, rồi lặng lẽ trở về cùng bà con chắt chiu từng điệu múa, tiếng nói, trang phục truyền thống, góp phần làm sắc chàm của người Dao Tiền thêm đậm bền trong đời sống hôm nay.
Bước vào mùa du lịch hè, Cao Bằng ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc khi lượng du khách có xu hướng tăng. Từ lợi thế cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ đến những giá trị văn hóa đặc sắc, địa phương đang từng bước làm mới các sản phẩm du lịch, đa dạng hóa trải nghiệm cho du khách. Những chuyển động này mở ra kỳ vọng về một mùa du lịch sôi động tại vùng đất địa đầu Tổ quốc.
Không chỉ sở hữu cảnh sắc thiên nhiên bình yên, thôn Khuổi Xoan (xã Minh Quang) còn là nơi lưu giữ trọn vẹn những mạch ngầm văn hóa độc đáo của người Dao Tiền. Đến đây, du khách sẽ được hòa mình vào nhịp sống của người dân bản địa qua những nghi lễ mời rượu nồng hậu, thi tài thêu thùa và những lễ hội truyền thống đậm bản sắc của người Dao Tiền.
Giữa độ cao gần 1.000m so với mực nước biển, xã Hồng Thái tỉnh Tuyên Quang những ngày tháng 2 âm lịch vẫn chìm trong màn sương dày đặc. Trong không gian bảng lảng ấy, nhịp sống của đồng bào Dao Tiền diễn ra cần mẫn, gắn với những đồi trà Shan Tuyết-loại cây đang từng bước trở thành trụ cột kinh tế của địa phương.
Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao Tiền không chỉ là đại lễ tâm linh quan trọng mà còn là dấu mốc khẳng định sự trưởng thành của người đàn ông trong cộng đồng. Qua từng nghi thức trang nghiêm, huyền bí, lễ cấp sắc góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc, được trao truyền qua nhiều thế hệ. Ảnh: Sơn Tùng
Giữa núi rừng xã Tam Kim, bản sắc văn hóa hiện hữu sinh động trong từng nếp áo, đường kim, mũi chỉ của đồng bào Dao Đỏ, Dao Tiền, cộng đồng chiếm hơn 80% dân số địa phương. Trang phục truyền thống thể hiện tính thẩm mỹ, quan niệm sống và niềm tự hào dân tộc. Những sợi chỉ màu, những hoa văn chấm sáp ong hay tấm vải thêu rực rỡ như đang kể lại câu chuyện của bao thế hệ. Giữa nhịp sống hiện đại, chính những giá trị ấy đang nối dài ký ức văn hóa, giữ cho bản sắc không bị phai nhạt theo thời gian.
Lễ hội 'Sắc màu Du lịch Đất Tổ' vừa quảng bá, khơi dậy tiềm năng du lịch bền vững cội nguồn, vừa góp phần kết nối vùng, đánh thức khát vọng phát triển từ truyền thống đến tương lai của Phú Thọ.
Không còn bó hẹp trong không gian sinh hoạt của cộng đồng, những nghi lễ, lễ hội truyền thống gắn liền với đời sống tâm linh của đồng bào các dân tộc nay đã 'bước' ra khỏi khuôn khổ bản mường, tiếp cận gần hơn với công chúng thông qua các hoạt động trình diễn. Việc 'sân khấu hóa' đã làm mới cho các di sản văn hóa phi vật thể, góp phần làm giàu thêm giá trị nguyên bản, là giải pháp linh hoạt trong bảo tồn, phát huy.
Từ ngày 9 - 12/4, tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế ICE Hà Nội, Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam - VITM Hanoi 2026 diễn ra với chủ đề 'Chuyển đổi số và tăng trưởng xanh - Nâng tầm du lịch Việt Nam', thu hút đông đảo các địa phương, doanh nghiệp trong nước và quốc tế tham gia.
Ở Cao Bằng, dân tộc Dao gồm hai ngành Dao Đỏ và Dao Tiền. Với dân số chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh, người Dao không phải tộc người có tỷ lệ dân số lớn ở tỉnh Cao Bằng nhưng là tộc người có nhiều phong tục tập quán độc đáo và được gìn giữ khá tốt. Người Dao có tri thức dân gian về sản xuất nông nghiệp, các truyện cổ, truyền thuyết… được truyền khẩu hoặc ghi trong sách cổ, được chép lại để truyền cho các thế hệ sau. Dân ca, dân vũ của người Dao có các làn điệu: Cong Dung, Páo Dung, Cong Phầy… bộ nhạc cụ: trống, thanh la, chũm chọe, phàn tỵ… gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa người Dao.
Khi được bảo vệ và từng bước thoát khỏi những hủ tục như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, phụ nữ vùng đồng bào DTTS đang có thêm cơ hội khẳng định vai trò, vị thế của mình. Thông qua việc triển khai hiệu quả nhiều chính sách hỗ trợ, phụ nữ không chỉ vươn lên phát triển kinh tế mà ngày càng tự tin tham gia hệ thống chính trị, đóng góp tiếng nói vào các vấn đề của cộng đồng.
Các 'điểm chạm' của vùng Đất Tổ dịp Lễ hội Đền Hùng giờ đây đã vượt ra khỏi ý nghĩa một chuyến đi về nguồn linh thiêng, để trở thành một hành trình trải nghiệm văn hóa, di sản đa chiều, giàu cảm xúc.
Hiện nay, toàn tỉnh có 27 người được Nhà nước phong tặng danh hiệu 'Nghệ nhân nhân dân', 'Nghệ nhân ưu tú'. Các nghệ nhân được xem như những 'di sản sống' mang trên mình trọng trách lớn lao trong việc gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Cao Bằng đang từng bước khẳng định tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc và tài nguyên thiên nhiên. Từ thực tiễn tại cơ sở, nhiều mô hình khởi nghiệp của thanh niên nông thôn cho thấy hướng đi đúng đắn khi khai thác giá trị bản địa, tạo sinh kế cho người dân và góp phần xây dựng nông thôn bền vững. Tiêu biểu trong đó là Lũng Mười Homestay và Phong Nam Station, đây là hai dự án đã lọt vào vòng Chung kết Cuộc thi Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2025.
Giữa núi rừng trùng điệp của Cao Bằng, nghề chạm bạc truyền thống của người Dao Tiền được gìn giữ như một phần hồn cốt văn hóa. Từng món trang sức không chỉ là vật dụng làm đẹp mà còn chứa đựng câu chuyện về tín ngưỡng, bản sắc và bàn tay tài hoa của người thợ thủ công. Trong nhịp sống hiện đại, những âm thanh leng keng của búa, đục vẫn vang lên như một lời nhắc về sự bền bỉ của nghề xưa.
Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các dự án, điểm du lịch cộng đồng (DLCĐ) bản Sưng, xã Cao Sơn bắt đầu đi vào hoạt động và đón khách từ năm 2017. Chị Lý Sao Mai (sinh năm 1986), người dân tộc Dao Tiền trở thành điều phối viên DLCĐ đầu tiên của bản Sưng có vai trò kết nối giữa cộng đồng địa phương và du khách, các công ty du lịch lữ hành.
Tháng 2 và tháng 3 hàng năm, xã Hồng Thái trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ sắc trắng hoa lê phủ kín bản làng, hòa quyện cùng nét văn hóa độc đáo của đồng bào Dao Tiền.
Xã Hồng Thái (Tuyên Quang) đang bước vào mùa hoa lê nở rộ đẹp nhất trong năm. Ở độ cao 1.000m, nơi đây thu hút du khách bởi sắc trắng hoa lê và nét văn hóa Dao Tiền.
Những ngày này xã Hồng Thái, tỉnh Tuyên Quang khoác lên mình tấm áo trắng tinh khôi của hoa lê nở rộ. Sắc hoa phủ kín sườn đồi, bản làng, tạo nên bức tranh thiên nhiên thơ mộng, thu hút đông đảo du khách tìm về trải nghiệm.
Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị mai một, vẫn có những gia đình đang âm thầm gìn giữ, bồi đắp và trao truyền những giá trị tinh hoa của dân tộc. Những gia đình, dòng họ đó đã và đang là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn, đưa văn hóa cội nguồn thẩm thấu qua từng lời ru, nếp nghĩ, để ngọn lửa truyền thống luôn rực cháy và trường tồn cùng thời gian.
Mùa xuân hiện diện trong từng nếp nhà của người Dao Tiền ở xã Thành Công. Từ bếp lửa luộc bánh lưng gù, mâm cơm sum họp đến những bộ trang phục thêu tay, vòng bạc sáng ngời, mỗi phong tục là một sợi dây gìn giữ bản sắc giữa đời sống hôm nay. Xuân không chỉ là những ngày nghỉ lễ, mà là sự tiếp nối bền bỉ của truyền thống trong từng bước chân lao động đầu năm.
Trong bức tranh đa sắc màu văn hóa các dân tộc Thái Nguyên, đồng bào Dao Tiền nổi bật với những phong tục đón Tết mang đậm dấu ấn riêng. Từ tục dán giấy đỏ cầu may, đến nghi lễ đón lộc sáng mùng 1, mỗi nghi thức đều được thực hành trang trọng, thể hiện quan niệm sống hài hòa với thiên nhiên, coi trọng cội nguồn và ước vọng về một năm mới bình an, no đủ.
Giữa vùng lõi Vườn Quốc gia Xuân Sơn, nơi phần lớn là đồng bào Mường, Dao sinh sống, một không gian văn hóa bản địa đa dạng, độc đáo đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Chính sự giao thoa giữa thiên nhiên hùng vĩ và con người đã biến điểm du lịch cộng đồng Xuân Sơn thành một trong những điểm đến 'níu chân' du khách nhất mỗi độ Xuân về.
Giữa Đèo Gió quanh năm mù sương, ông Triệu Tiến Liềm ở xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên vẫn lặng lẽ giữ nghề chạm bạc của người Dao Tiền dù mỗi sản phẩm mất cả tháng mới hoàn thiện và thu nhập chẳng đủ mưu sinh.