Ở Cao Bằng, dân tộc Dao gồm hai ngành Dao Đỏ và Dao Tiền. Với dân số chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh, người Dao không phải tộc người có tỷ lệ dân số lớn ở tỉnh Cao Bằng nhưng là tộc người có nhiều phong tục tập quán độc đáo và được gìn giữ khá tốt. Người Dao có tri thức dân gian về sản xuất nông nghiệp, các truyện cổ, truyền thuyết… được truyền khẩu hoặc ghi trong sách cổ, được chép lại để truyền cho các thế hệ sau. Dân ca, dân vũ của người Dao có các làn điệu: Cong Dung, Páo Dung, Cong Phầy… bộ nhạc cụ: trống, thanh la, chũm chọe, phàn tỵ… gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa người Dao.
Khi được bảo vệ và từng bước thoát khỏi những hủ tục như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, phụ nữ vùng đồng bào DTTS đang có thêm cơ hội khẳng định vai trò, vị thế của mình. Thông qua việc triển khai hiệu quả nhiều chính sách hỗ trợ, phụ nữ không chỉ vươn lên phát triển kinh tế mà ngày càng tự tin tham gia hệ thống chính trị, đóng góp tiếng nói vào các vấn đề của cộng đồng.
Các 'điểm chạm' của vùng Đất Tổ dịp Lễ hội Đền Hùng giờ đây đã vượt ra khỏi ý nghĩa một chuyến đi về nguồn linh thiêng, để trở thành một hành trình trải nghiệm văn hóa, di sản đa chiều, giàu cảm xúc.
Hiện nay, toàn tỉnh có 27 người được Nhà nước phong tặng danh hiệu 'Nghệ nhân nhân dân', 'Nghệ nhân ưu tú'. Các nghệ nhân được xem như những 'di sản sống' mang trên mình trọng trách lớn lao trong việc gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Cao Bằng đang từng bước khẳng định tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc và tài nguyên thiên nhiên. Từ thực tiễn tại cơ sở, nhiều mô hình khởi nghiệp của thanh niên nông thôn cho thấy hướng đi đúng đắn khi khai thác giá trị bản địa, tạo sinh kế cho người dân và góp phần xây dựng nông thôn bền vững. Tiêu biểu trong đó là Lũng Mười Homestay và Phong Nam Station, đây là hai dự án đã lọt vào vòng Chung kết Cuộc thi Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2025.
Giữa núi rừng trùng điệp của Cao Bằng, nghề chạm bạc truyền thống của người Dao Tiền được gìn giữ như một phần hồn cốt văn hóa. Từng món trang sức không chỉ là vật dụng làm đẹp mà còn chứa đựng câu chuyện về tín ngưỡng, bản sắc và bàn tay tài hoa của người thợ thủ công. Trong nhịp sống hiện đại, những âm thanh leng keng của búa, đục vẫn vang lên như một lời nhắc về sự bền bỉ của nghề xưa.
Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các dự án, điểm du lịch cộng đồng (DLCĐ) bản Sưng, xã Cao Sơn bắt đầu đi vào hoạt động và đón khách từ năm 2017. Chị Lý Sao Mai (sinh năm 1986), người dân tộc Dao Tiền trở thành điều phối viên DLCĐ đầu tiên của bản Sưng có vai trò kết nối giữa cộng đồng địa phương và du khách, các công ty du lịch lữ hành.
Tháng 2 và tháng 3 hàng năm, xã Hồng Thái trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ sắc trắng hoa lê phủ kín bản làng, hòa quyện cùng nét văn hóa độc đáo của đồng bào Dao Tiền.
Xã Hồng Thái (Tuyên Quang) đang bước vào mùa hoa lê nở rộ đẹp nhất trong năm. Ở độ cao 1.000m, nơi đây thu hút du khách bởi sắc trắng hoa lê và nét văn hóa Dao Tiền.
Những ngày này xã Hồng Thái, tỉnh Tuyên Quang khoác lên mình tấm áo trắng tinh khôi của hoa lê nở rộ. Sắc hoa phủ kín sườn đồi, bản làng, tạo nên bức tranh thiên nhiên thơ mộng, thu hút đông đảo du khách tìm về trải nghiệm.
Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị mai một, vẫn có những gia đình đang âm thầm gìn giữ, bồi đắp và trao truyền những giá trị tinh hoa của dân tộc. Những gia đình, dòng họ đó đã và đang là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn, đưa văn hóa cội nguồn thẩm thấu qua từng lời ru, nếp nghĩ, để ngọn lửa truyền thống luôn rực cháy và trường tồn cùng thời gian.
Mùa xuân hiện diện trong từng nếp nhà của người Dao Tiền ở xã Thành Công. Từ bếp lửa luộc bánh lưng gù, mâm cơm sum họp đến những bộ trang phục thêu tay, vòng bạc sáng ngời, mỗi phong tục là một sợi dây gìn giữ bản sắc giữa đời sống hôm nay. Xuân không chỉ là những ngày nghỉ lễ, mà là sự tiếp nối bền bỉ của truyền thống trong từng bước chân lao động đầu năm.
Trong bức tranh đa sắc màu văn hóa các dân tộc Thái Nguyên, đồng bào Dao Tiền nổi bật với những phong tục đón Tết mang đậm dấu ấn riêng. Từ tục dán giấy đỏ cầu may, đến nghi lễ đón lộc sáng mùng 1, mỗi nghi thức đều được thực hành trang trọng, thể hiện quan niệm sống hài hòa với thiên nhiên, coi trọng cội nguồn và ước vọng về một năm mới bình an, no đủ.
Giữa vùng lõi Vườn Quốc gia Xuân Sơn, nơi phần lớn là đồng bào Mường, Dao sinh sống, một không gian văn hóa bản địa đa dạng, độc đáo đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Chính sự giao thoa giữa thiên nhiên hùng vĩ và con người đã biến điểm du lịch cộng đồng Xuân Sơn thành một trong những điểm đến 'níu chân' du khách nhất mỗi độ Xuân về.
Nếu tính chặng đường đi tiếp của chúng tôi từ phường Tuyên Quang tới hồ thủy điện Na Hang chừng 100 cây số. Ấy là chưa nói, đoàn còn lên vùng núi cao Hồng Thái cũng phải tròm trèm 50 cây số nữa. Nghe vậy mọi người lắc đầu ngao ngán. Nhưng ai đó chợt kể, ở một bản Dao trên núi có tục gái mua trai về làm chồng. Rồi họ còn tổ chức trò chơi dù bay trên mây nữa chứ. Mọi người phấn chấn hẳn. Lập tức chuyến xe lại rùng rùng hú còi lên đường.
Giữa Đèo Gió quanh năm mù sương, ông Triệu Tiến Liềm ở xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên vẫn lặng lẽ giữ nghề chạm bạc của người Dao Tiền dù mỗi sản phẩm mất cả tháng mới hoàn thiện và thu nhập chẳng đủ mưu sinh.
Hướng đến việc lan tỏa việc học và sử dụng tiếng Anh trong cộng đồng thông qua quá trình chuyển đổi số, kết hợp khai thác di sản văn hóa địa phương Cao Bằng và nguồn gốc, ý nghĩa của Tết cổ truyền Việt Nam, Lớp 11Anh2, Trường THPT Chuyên đã triển khai Dự án tiếng Anh cộng đồng với chủ đề 'Sắc xuân miền biên viễn - di sản số 4.0) tại Trường THCS Hợp Giang.
Trong dòng chảy phát triển của du lịch hiện đại, khi du khách không chỉ tìm đến những danh thắng nổi tiếng mà còn có nhu cầu trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa, du lịch cộng đồng đã và đang trở thành hướng đi phù hợp, bền vững. Ở Cao Bằng, miền đất địa đầu Tổ quốc giàu bản sắc văn hóa các dân tộc, nhiều bản làng từng lặng lẽ bên sườn núi, ven suối nay đã 'thức giấc', trở thành điểm đến hấp dẫn du khách, mang lại sinh kế bền vững, mở ra hướng phát triển hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.
Tiếng chày giã vỏ dó vẫn vang lên ở xóm Sưng, xã Cao Sơn. Nhưng những tờ giấy làm ra giờ không chỉ để viết sách hay câu đối treo trong nghi lễ của người Dao Tiền. Từ một nghề từng bên bờ mai một, giấy dó Cao Sơn đang tìm được con đường mới gắn với sinh kế, du lịch cộng đồng và thị trường rộng mở hơn ngoài núi rừng.
Nghề làm bún tươi của đồng bào người Dao Tiền xã Kiên Đài, tỉnh Tuyên Quang trở thành nét văn hóa ẩm thực độc đáo, kết tinh từ sự khéo léo và truyền thống lâu đời. Bún ở đây nổi tiếng bởi sự kỳ công trong từng công đoạn. Người Dao Tiền vẫn giữ phương pháp làm bún truyền thống, không sử dụng chất bảo quản hay hóa chất làm trắng. Trong các dịp lễ Tết, bát bún tươi ăn kèm với thịt vịt hoặc nước dùng xương là món ăn đãi khách quý.
HNN - Từ hành trình phục dựng nghề làm giấy dó ở vùng nguyên liệu phía bắc, chị Trần Hồng Nhung, người sáng lập Zó Project, đã mang câu chuyện giấy dó và sáp ong đến Huế qua các buổi trải nghiệm. Tại đây, kỹ thuật thủ công của người Dao Tiền được giới thiệu và từng bước thử nghiệm trong đời sống đương đại.
Vượt qua cung đường khúc khuỷu với phía trước là dãy núi Biều hùng vĩ, du khách dừng chân giữa hoang sơ bản Sưng, xã Cao Sơn. Nơi đây lưu giữ nhiều điều bí ẩn và thú vị về văn hóa truyền thống, phong tục tập quán của người Dao Tiền.
Những năm gần đây, du lịch cộng đồng (DLCĐ) tại Phú Thọ đã vươn mình mạnh mẽ, trở thành 'mô hình mẫu' trên bản đồ du lịch cả nước. Không chỉ dừng lại ở việc khai thác cảnh quan, mà còn khéo léo biến những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc thành 'thỏi nam châm' thu hút du khách, tạo nên một hành trình bền vững: Bảo tồn để phát triển và phát triển để di sản được sống mãi trong lòng cộng đồng.
Nằm trên địa bàn phường Thảo Nguyên, tổ dân phố Tà Loọng có cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, nơi đây lưu giữ đậm nét bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Dao. Trước tác động của đô thị hóa và hội nhập, nhân dân luôn ý thức gìn giữ các giá trị truyền thống, coi di sản văn hóa là tài sản quý, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.
Công tác bảo tồn Lễ Cấp Sắc của dân tộc Dao ở Sơn La không chỉ là việc giữ gìn một nghi lễ, mà còn là một phần quan trọng trong việc bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Lễ hội Púng Híeng - Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia - có lịch sử lâu đời, mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa Dao Tiền trong đời sống hiện đại.
Giữa những ngọn núi trập trùng, những ngôi nhà trình tường của người Dao Tiền ở nhóm dân cư Nà Rẻo, xóm Tam Hợp, xã Thành Công vẫn nổi bật như điểm chấm thời gian bên triền núi. Ở đó, người Dao Tiền vẫn lặng lẽ, bền bỉ gìn giữ nếp nhà có tuổi đời hàng trăm năm. Màu vàng ấm của đất, màu nâu của mái ngói âm dương phủ đầy rêu phong, màu trắng của khói bếp lam chiều hòa trong hương rừng... tất cả tạo nên một bức tranh văn hóa vừa mộc mạc vừa độc đáo.
Người Dao Tiền quan niệm hôn nhân không chỉ là việc riêng của đôi lứa mà còn là chuyện trọng đại của hai gia đình, hai dòng họ. Truyền thống hôn nhân một vợ một chồng, cùng dân tộc nhưng ngoại hôn dòng họ được duy trì nghiêm ngặt qua nhiều thế hệ. Sau kết hôn, cô dâu thường về ở cùng gia đình nhà chồng, biểu trưng cho sự gắn bó, hòa nhập của người con gái với gia đình mới.
Trong nhịp sống hiện đại và hội nhập, văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc Cao Bằng vẫn được gìn giữ nhờ nỗ lực bền bỉ của người dân. Song, phát triển du lịch và công nghệ đặt ra thách thức lớn, khiến việc bảo tồn bản sắc trở thành nhiệm vụ cấp bách, cần sự chung tay của cả chính quyền và cộng đồng.
Giữa mây núi xanh thẳm ở Vườn quốc gia Xuân Sơn buổi sáng sớm, những giọt sương mai cùng ánh nắng vàng như mật xuyên qua từng kẽ lá, ngọn núi cùng với gió lạnh lùa qua triền rừng và những con suối len mình qua khe đá tạo nên một bức tranh thật thơ mộng.
Bỏ nghề kỹ sư, anh Hà Kim Cương (SN 1978) đã sáng lập Fanpage 'Cao Bằng Hóng' để kể chuyện quê hương. Giữ nguyên tắc minh bạch, anh còn biến trang thành 'sợi dây số' kết nối chục tỷ đồng, lan tỏa đoàn kết, sẻ chia nơi địa đầu Tổ quốc.
Ngày 15/11, đồng chí Nguyễn Đình Việt, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, đã dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc cùng nhân dân tổ dân phố Tà Loọng, phường Thảo Nguyên.
Giữa vùng núi Trại Cau, người Dao Đỏ thôn Mỏ Sắt vẫn gìn giữ nghề thêu truyền thống - biểu tượng văn hóa của cộng đồng. Với đôi tay khéo léo và tình yêu trang phục truyền thống của dân tộc mình, chị Triệu Thị Thoa đang góp phần đưa nghệ thuật thêu của đồng bào dân tộc Dao Đỏ vươn xa, chạm đến trái tim du khách trong và ngoài nước.
Hoạt động trình diễn nghề thêu của phụ nữ Dao Tiền tại Hội chợ Mùa Thu lần thứ nhất - 2025 góp phần quảng bá văn hóa, con người Cao Bằng.
Bộ VHTTDL vừa ban hành Quyết định số 3717 /QĐ-BVHTTDL về việc phê duyệt Kế hoạch 'Hỗ trợ nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, phát huy văn hóa phi vật thể các dân tộc thiểu số có nguy cơ mai một thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi' của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Phú Thọ, vùng đất mang trong mình những giá trị lịch sử và văn hóa lâu đời, từ lâu đã được biết đến như cái nôi của nền văn minh nước Việt.
Chàng thanh niên dân tộc Dao Chu Tiến Thanh từ số tiền vay mượn, dồn tâm sức sáng tạo lẫn sức lực vác đá suối… để xây nên Lũng Mười homestay, không chỉ thay đổi kinh tế gia đình mà còn góp phần đánh thức tiềm năng du lịch của bản làng.
Từ một xã vùng cao còn nhiều gian khó sau sáp nhập, với tỷ lệ hộ nghèo chiếm gần một nửa dân số, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc xã Cao Sơn tập trung lãnh đạo và đạt được những kết quả tích cực trong phát triển KT-XH và cải thiện đời sống người dân.
Nghi lễ cưới truyền thống của người Dao Tiền ở Bản Sưng, xã Cao Sơn, tỉnh Phú Thọ là một trong những nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, phản ánh đời sống tinh thần, tín ngưỡng cộng đồng người Dao Tiền.
Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại mang đến những nét đặc sắc riêng biệt của nghi lễ cưới, một trong những nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Dao Tiền.
Phường Vân Sơn, có 6 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó, dân tộc Dao chiếm hơn 12% dân số, với khoảng hơn 2.000 người, sinh sống chủ yếu tại các tổ dân phố Piềng Sàng, Liên Hợp và tổ dân phố 83. Đồng bào dân tộc Dao nơi đây luôn gìn giữ những nét văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc gắn với phát triển du lịch, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa, tinh thần tại địa phương.
Đến xóm Hoài Khao, xã Thành Công luôn bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ Dao Tiền say sưa bên khung cửi. Trong kho tàng văn hóa đa dạng của các dân tộc Cao Bằng, trang phục truyền thống của người Dao Tiền không chỉ là y phục mà còn là 'bản trường ca bằng sợi chỉ', lưu giữ nét đặc sắc trong đời sống, tín ngưỡng và tâm hồn của cộng đồng.
Chỉ trong một thời gian ngắn, Thành phố Hà Nội khởi công, khánh thành hàng loạt công trình lớn, có tính chất định hình sự phát triển của Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Nếu như trước đây, những công trình 'trăm triệu đô' luôn là cầu, đường, hạ tầng thì hôm nay, đã có những công trình văn hóa mang tầm vóc thời đại.
Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam vừa phối hợp với Sở VHTTDL tỉnh Sơn La tổ chức lớp tập huấn, truyền dạy bảo tồn và phát huy nghệ thuật dân ca, dân vũ và dân nhạc dân tộc Dao (nhóm Dao Tiền), nhằm triển khai thực hiện có hiệu quả Dự án 6 về 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch' trên địa bàn tỉnh Sơn La.
Từ ngày 28-30/9, tại phường Mộc Châu, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La tổ chức khai mạc lớp tập huấn truyền dạy, bảo tồn và phát huy nghệ thuật dân ca, dân vũ và dân nhạc dân tộc Dao Tiền.
Bản Sưng đang vươn mình trở thành điểm sáng du lịch cộng đồng, nơi du khách không chỉ đến để tham quan mà còn để trải nghiệm, thấu hiểu và đồng hành cùng cộng đồng người Dao Tiền.
Từ những ngày đầu gian khó, chị Bàn Thị Liên - người phụ nữ Dao Tiền ở xóm Hoài Khao (xã Thành Công, tỉnh Cao Bằng) vẫn kiên trì với ý tưởng làm homestay, vừa đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình, vừa góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và lan tỏa hình ảnh cộng đồng Dao Tiền đến với du khách.
Tối 22-9, tại Quảng trường Võ Nguyên Giáp (phường Phan Đình Phùng) và sân khấu ngoài trời Phố đi bộ Sông Cầu (phường Bắc Kạn) diễn ra buổi tổng duyệt chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.
Xã Hồng Thái, tỉnh Tuyên Quang có khí hậu mát mẻ quanh năm, cảnh quan tự nhiên còn giữ được sự nguyên sơ. Khu vực này có ruộng bậc thang, mây núi và không gian văn hóa của đồng bào Dao Tiền, tạo nên những nét đặc trưng riêng. Hiện nay, Hồng Thái đang được định hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với mục tiêu bảo tồn và phát triển bền vững.