Sáng 18.8, Đoàn Thanh niên Trung tâm Văn hóa và Thông tin du lịch tỉnh Cao Bằng tổ chức chương trình tham quan, trải nghiệm dành cho con em viên chức, người lao động trong đơn vị, giúp các em tìm hiểu lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam và có thêm những trải nghiệm bổ ích trong dịp hè.
Ngày này năm xưa 9/8 ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng gắn với sự nghiệp cách mạng của dân tộc và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dưới đây là một số sự kiện nổi bật diễn ra vào ngày này năm xưa.
Chiều 30/7, tại Trung tâm hội nghị tỉnh, tỉnh Cao Bằng phối hợp Báo Nhân Dân, Hội Nhà báo Việt Nam, Trường đại học Khoa học-Xã hội và Nhân văn, Bảo tàng Báo chí Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học 'Báo Việt Nam Độc lập - Giá trị lịch sử và khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới'.
Cách đây gần 85 năm, ngày 1/8/1941, tại căn cứ địa cách mạng Pác Bó, Cao Bằng, tờ báo Việt Nam Độc Lập đã chính thức ra mắt số đầu tiên. Giữa muôn vàn gian khó của những ngày đầu chuẩn bị khởi nghĩa, Việt Nam Độc Lập đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử: Trở thành ngọn đuốc soi đường, tập hợp sức mạnh toàn dân nhằm hướng tới Tổng khởi nghĩa trong mùa thu lịch sử năm 1945.
Từ tờ báo'Thanh Niên' do Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh sáng lập đến hệ sinh thái báo chí số ngày nay, báo chí cách mạng Việt Nam đã trải qua 101 năm hình thành và phát triển với sứ mệnh không thay đổi: phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc mà còn là một nhà báo cách mạng, người thầy vĩ đại của báo chí cách mạng Việt Nam. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Người luôn xem báo chí là vũ khí sắc bén phục vụ sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ độc lập tự do và xây dựng đất nước. Với hơn nửa thế kỷ hoạt động báo chí, Bác đã để lại nhiều bài học quý báu về cách làm báo, viết báo cũng như đạo đức nghề nghiệp cho các thế hệ người làm báo hôm nay và mai sau.
Một năm sau cột mốc trăm năm, Báo chí Cách mạng Việt Nam bước vào kỷ niệm 101 năm với hành trang là tư tưởng Hồ Chí Minh và thử thách chưa từng có mang tên công nghệ. Giữ vững bản chất cách mạng trong khi làm chủ trí công nghệ là mệnh lệnh của thời đại.
Trong dòng chảy 101 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập là một dấu mốc đặc biệt không chỉ bởi đây là một trong những tờ báo cách mạng tiêu biểu gắn liền với sự nghiệp giải phóng dân tộc mà còn bởi tờ báo mang đậm dấu ấn tư tưởng, phương pháp tuyên truyền và phong cách báo chí của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Sáng 15/6, tại Trụ sở Báo Nhân Dân, Hà Nội, UBND tỉnh phối hợp với Báo Nhân Dân, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tọa đàm 'Báo Việt Nam Độc lập và dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam' nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026) và hướng tới kỷ niệm 85 năm ngày Báo Việt Nam Độc lập ra số đầu tiên (1/8/1941 - 1/8/2026).
Ngày 15/6, tại Trụ sở 71 Hàng Trống, Hà Nội, Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng phối hợp Báo Nhân Dân, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tọa đàm 'Báo Việt Nam Độc lập và dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam'.
Cách đây 85 năm, tại Pác Bó - Cao Bằng, Báo Việt Nam Độc lập do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập đã ra đời. Báo đã góp phần truyền bá tư tưởng cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước và cổ vũ toàn dân đứng lên đấu tranh giành độc lập, làm nên thắng lợi lịch sử của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Phát biểu tại tọa đàm 'Báo Việt Nam Độc lập và dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam' sáng 15/6, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa khẳng định: từ cội nguồn cách mạng, báo chí không chỉ làm nên lịch sử mà đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển địa phương trong giai đoạn mới.
Những số Báo Việt Nam Độc Lập còn được lưu giữ đến nay đều rất nhỏ - mỗi số chỉ hai trang, giấy đã ngả vàng theo thời gian. Nhìn bề ngoài, ít ai nghĩ đây từng là cơ quan ngôn luận của một phong trào có sức lan tỏa khắp Việt Bắc.
Ngày 1/4, Báo và Phát thanh, Truyền hình (PTTH) Cao Bằng tổ chức hoạt động kỷ niệm 96 năm báo chí cách mạng Cao Bằng (1930 - 2026), 62 năm Ngày Báo Cao Bằng ra số đầu (1/4/1964 - 1/4/2026) tại xã Hòa An.
Trước năm 1964, báo chí cách mạng Cao Bằng đã trải qua một chặng đường đặc biệt: hình thành trong bí mật, phát triển giữa kháng chiến và từng bước đi vào ổn định trong thời kỳ hòa bình. Từ tờ báo Cờ Đỏ đầu tiên đặt nền móng của báo chí Cao Bằng đến những trang báo Việt Nam Độc lập hay Tin Cao Bằng không chỉ làm nhiệm vụ thông tin mà còn là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng.
Chủ tịch tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa nhấn mạnh yêu cầu phát huy giá trị lịch sử cách mạng, tạo dư địa phát triển, thu hẹp khoảng cách với các địa phương và từng bước vươn lên.
Trong khuôn khổ hành trình 'Hướng về cội nguồn Cách mạng', ngày 11-11, đoàn cán bộ tuyên giáo, dân vận, báo chí, xuất bản tiêu biểu TPHCM đã vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và thăm Bảo tàng Báo chí Việt Nam tại Hà Nội.
Chuyến Hành trình 'Hướng về cội nguồn Cách mạng' sẽ đến các 'địa chỉ đỏ' tại Hà Nội, Thái Nguyên, Tuyên Quang và Cao Bằng. Hoạt động nhằm tri ân các thế hệ đi trước và bồi dưỡng lý tưởng cho người làm báo giai đoạn mới.
Tại nhà riêng ở Thủ đô Hà Nội, họa sĩ Nguyễn Văn Thao đã chia sẻ với Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai những điều đặc biệt về cha mình, cố nhạc sĩ Văn Cao (tên thật là Nguyễn Văn Cao) và ca khúc Tiến quân ca, do cha ông sáng tác. Ca khúc này vinh dự được Bác Hồ chọn làm Quốc ca của Việt Nam đến nay đã tròn 80 năm nay.
Trưng bày chuyên đề 'Ký ức ngày độc lập và di sản cho người trẻ' tái hiện vai trò tiên phong của báo chí cách mạng trong mùa Thu lịch sử 1945, đồng thời truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về tinh thần yêu nước, khát vọng độc lập – tự do và trách nhiệm gìn giữ di sản lịch sử quý giá.
Ngày 28/8, Bảo tàng Báo chí Việt Nam phối hợp với Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức trưng bày chuyên đề: Trưng bày chuyên đề 'Ký ức Ngày Độc lập và Di sản cho Người trẻ'.
Với những người làm báo, kỷ niệm 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam là một sự kiện rất đỗi thiêng liêng, một dấu mốc lịch sử để chúng ta cùng nhìn lại một chặng đường dài phát triển của nền báo chí cách mạng nước nhà. Và thật vinh dự cho đội ngũ những người cầm bút, vì người khai sinh, khơi nguồn cho dòng chảy đó chính là vị Cha già dân tộc – Chủ tịch Hồ Chí Minh – nhà cách mạng, nhà báo vĩ đại!
Năm 2025 đánh dấu cột mốc tròn một thế kỷ Báo chí cách mạng Việt Nam ra đời (1925–2025). Từ khi Báo Thanh Niên xuất bản số đầu tiên ngày 21/6/1925 dưới sự chỉ đạo của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, nền báo chí cách mạng nước nhà đã không ngừng lớn mạnh và trưởng thành. Trong suốt chặng đường ấy, báo chí luôn sát cánh cùng lịch sử cách mạng dân tộc, trở thành 'vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng' của Đảng và Nhân dân. Báo chí cách mạng giữ vai trò tiên phong trong việc phản ánh trung thực hiện thực đời sống, định hướng dư luận xã hội và cổ vũ phong trào cách mạng.
Ngày 21-6-1925, tờ báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, in ấn ở Quảng Châu, rồi được bí mật đưa về nước tuyên truyền vận động nhân dân trong nước làm cách mạng giải phóng dân tộc.
Câu chuyện về một tờ báo do Bác Hồ xuất bản trong nước đầu tiên có tên Việt Nam Độc Lập đã được nói đến nhiều. Với cá nhân, tôi nghĩ dịp 100 năm báo chí cách mạng này cũng nên về lại nơi tờ báo ấy ra đời để hiểu sâu, nói kỹ. Vậy là chúng tôi lên đường lên Khuổi Nặm, Bó Hoài…
Báo Việt Nam Độc lập ra đời ngày 1/8/1941 tại lán Khuổi Nặm, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Đây là một trong những tờ báo đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh sau khi về nước, sử dụng để tuyên truyền đường lối của Đảng, vận động các tầng lớp nhân dân tham gia Mặt trận Việt Minh, chuẩn bị các điều kiện tiến tới Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền về tay nhân dân.
Trải qua một thế kỷ, kể từ trang báo đầu tiên đặt nền móng cho dòng chảy thông tin cách mạng Việt Nam, báo chí đã là người bạn đồng hành trung thành, trách nhiệm, như nét son tô điểm cho bức tranh lịch sử hào hùng của dân tộc.
Trong dòng chảy lịch sử đầy biến động của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là người khai sáng con đường giải phóng mà còn là người đặt nền móng, xây dựng và định hình nên báo chí cách mạng Việt Nam. Với tư duy sắc bén, tầm nhìn chiến lược và phong cách viết mẫu mực, Người đã trở thành người thầy vĩ đại, để lại di sản vô giá cho nền báo chí nước nhà.
Nằm trong khuôn viên tòa nhà Hội Nhà báo Việt Nam (đường Dương Đình Nghệ, quận Cầu Giấy, Hà Nội), Bảo tàng Báo chí Việt Nam không chỉ là nơi lưu giữ những tài liệu, hiện vật về lịch sử báo chí mà còn là nơi ghi dấu những ký ức về lịch sử dân tộc, đời sống xã hội nói chung.
Mùa Xuân năm 1941, ngày 28-1, lãnh tụ Hồ Chí Minh về nước sau 30 năm bôn ba tìm đường đi cho dân tộc. Ở ngoài nước, Bác đã xuất bản 9 tờ báo để phục vụ vận động cách mạng, Bác Hồ là người sáng lập ra nhiều tờ báo: Người Cùng Khổ - Le Paria (1922); Quốc Tế Nông Dân (1924); Thanh Niên (1925); Công Nông (1925); Lính Cách Mệnh (1925); Thân Ái (1928); Đỏ (1929). Mấy tháng sau khi về Cao Bằng, ngày 1/8/1941, Bác cho xuất bản tờ Việt Nam Độc Lập, tờ báo xuất bản trong nước đầu tiên, năm 1942 thêm tờ Cứu Quốc.
Song song với tờ Việt Nam Độc lập, cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Liên Việt tỉnh còn có tờ 'Thông tin - Tuyên truyền' do Ty Thông tin (sau này còn có tên gọi khác nhau: Ty Thông tin - Tuyên truyền; Ty Tuyên truyền - Văn nghệ; Ty Thông tin - Văn hóa; Ty Văn hóa - Thông tin...) xuất bản với danh nghĩa của Ủy ban Hành chính Kháng chiến tỉnh, mỗi tháng ra 4 kỳ, số lượng in năm 1947 là 500 tờ mỗi kỳ, các năm 1948 - 1950 số lượng in tăng tới 1.000 tờ mỗi kỳ.
Trải qua 61 năm xây dựng và phát triển (1/4/1964 - 1/4/2025), dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, sự kế thừa những giá trị mà những thế hệ đi trước đã dày công vun đắp, Báo Cao Bằng luôn nỗ lực khắc phục khó khăn, nâng cao chất lượng thông tin, tuyên truyền, xây dựng tờ báo ngày càng phát triển. Thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích hoạt động, bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị để tuyên truyền; không ngừng phát triển về số lượng, chất lượng, nội dung và hình thức; khẳng định vai trò chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng.
Bác sĩ Ngô Thị Minh Phương từ TP. Nha Trang gửi cho tôi một cuốn tư liệu khoảng 80 trang là những câu chuyện về cuộc đời hoạt động của cán bộ tiền khởi nghĩa, Ủy viên Ủy ban hành chính Khu tự trị Việt Bắc Lê Thị Ngọc (Đàm Thị Kiều) do các con bà ghi lại vào năm 2010. Tôi kết hợp tư liệu này với chính sử giới thiệu về những năm tháng tiền khởi nghĩa của cách mạng Việt Nam ở Cao Bằng, cũng là nén tâm nhang tri ân tiền nhân…
Nhân kỷ niệm 99 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2024), mời bạn đọc cùng tìm hiểu về báo chí cách mạng Việt Nam.
Khai trương đón khách tham quan từ ngày 19/6/2020, Bảo tàng Báo chí Việt Nam có tới hàng chục nghìn hiện vật, tài liệu. Trong đó, có trên 700 hiện vật, tài liệu được lựa chọn trưng bày. Nhiều kỷ vật gắn với cuộc đời làm báo, hoạt động cách mạng của những nhà báo nổi tiếng.
Du khách đến thăm Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, nơi Bác Hồ đã sống và làm việc những năm cuối đời, đều dừng chân và xúc động trước vẻ đẹp mộc mạc, đơn sơ, giản dị, gần gũi của ngôi nhà sàn Bác Hồ, mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc miền núi phía Bắc.
Hiếm có nhà sưu tầm tư nhân nào có số lượng báo chí nhiều như Nguyễn Phi Dũng khi lượng báo giấy do ông sưu tầm được cỡ 400.000 tờ báo của khoảng 1.000 đầu báo. Trong bộ sưu tập này, có một số tờ báo cách mạng quý hiếm mà ông Nguyễn Phi Dũng đã dày công sưu tầm.