Đối với người dân ven biển, mua muối dịp đầu năm ngoài ý nghĩa cầu may còn là hành động nhắc nhở về quá khứ, nhớ đến nghề làm muối vất vả, khốn khó một thời.
Những ngày cuối năm, khi gió chướng bắt đầu thổi mạnh hơn trên vùng sông nước Cần Giờ, cánh đồng muối ở ấp đảo Thiềng Liềng lại bừng lên một thứ ánh sáng rất riêng. Dưới nắng hanh hao của mùa khô, những vệt muối trắng phau nối dài bất tận.
Vụ muối năm 2025 - 2026, diêm dân tỉnh Cà Mau sản xuất gần 1600 ha. Thời tiết bất lợi cùng với giá muối sụt giảm đã khiến cho người làm muối đứng ngồi không yên và nguy cơ về vụ muối mất mùa đang hiển hiện trước mắt.
Trước nguy cơ nghề muối truyền thống mai một, ông Bùi Xuân Điện (trú xã Quỳnh Phú, Nghệ An) đã quyết định đầu tư lò hầm, biến những hạt muối phơi cát thành sản phẩm giá trị cao, thắp lại hy vọng cho làng nghề có từ hàng trăm năm nay.
Những ngày đầu năm, khi nắng phương nam trải dài trên các cánh đồng muối Tri Hải, Phương Cựu, Đầm Vua, Cà Ná… (Khánh Hòa), không khí lao động rộn ràng đã trở lại sau quãng thời gian dài gián đoạn bởi mưa lũ.
Tại các cánh đồng muối như Tri Hải, Phương Cựu, Đầm Vua, Cà Ná ở khu vực phía Nam Khánh Hòa, diêm dân và các doanh nghiệp sản xuất muối đang bước vào giai đoạn cao điểm thu hoạch.
Với diêm dân Châu Hạ, xã Mai Phụ (Hà Tĩnh), muối không chỉ là kế sinh nhai mà còn là ký ức, là một phần hồn quê được gìn giữ qua bao thế hệ.
Giá muối hiện đang ở mức cao dao động từ 1.300 đến 1.500 đồng/kg, tạo động lực lớn để bà con bám trụ với nghề truyền thống. Diêm dân Cà Mau bắt đầu vụ mùa sản xuất mới với kỳ vọng thắng lợi.
Dù gặp bất lợi về thời tiết nhưng với giá muối đang ở mức cao từ 1.300-1.500 đồng/kg là động lực quan trọng giúp cho diêm dân Cà Mau an tâm đầu tư sản xuất, kỳ vọng vào vụ mùa thắng lợi.
Do mùa mưa năm nay kết thúc muộn hơn mọi năm, những cơn mưa dầm kéo dài đã ảnh hưởng không nhỏ đến lịch thời vụ của bà con diêm dân.
Muối là sản phẩm thiết yếu, nguyên liệu đầu vào cho nhiều ngành công nghiệp, y tế. Tuy nhiên diện tích, sản lượng muối đang giảm trong thời gian gần đây và rất cần những chính sách điều chỉnh phù hợp.
Nhiều đời nay, nghề làm muối trên cát đã gắn bó với người dân xã Quỳnh Phú (Quỳnh Nghĩa, Quỳnh Long, An Hòa và Sơn Hải cũ), tỉnh Nghệ An. Nghề làm muối cũng trải qua nhiều sóng gió thăng trầm những khi 'mất mùa, được giá', 'được mùa, mất giá'. Những năm gần đây, sau khi quy hoạch lại vùng sản xuất muối, nghề làm muối Quỳnh Phú đã từng bước ổn định hơn, ứng dụng khoa học kỹ thuật đưa muối đi đến nhiều tỉnh, thành khắp cả nước và có giá trị cao.
Nghề muối truyền thống vốn lắm nhọc nhằn nhưng giá trị kinh tế không cao. Những diêm dân ở Nghệ An đã chủ động tìm lối đi mới, nâng cao giá trị cho hạt muối quê hương. Từ hạt muối thô mặn chát, họ chế biến thành muối hầm, được nung nhiều giờ trong lò đất, giải phóng các tạp chất để giữ lại các khoáng chất, cho ra đời những hạt muối tinh khiết tốt cho sức khỏe, có giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần.