Những ngày hè rực lửa, trên những cánh đồng ven biển, diêm dân bắt đầu công việc từ sớm tinh mơ. Họ xới xáo đất, phơi đất, đưa nước vào, lọc nước... rồi chờ đợi những tia nắng hong khô mặt ruộng.
Sau nhiều năm bấp bênh vì phụ thuộc thời tiết và đầu ra, nghề muối ở Lâm Đồng đang dần khởi sắc. Không chỉ được mùa, được giá, việc chuyển từ muối đất sang muối trải bạt còn giúp hạt muối trắng hơn, chất lượng ổn định hơn, mở ra hướng phát triển bền vững cho diêm dân.
Với gần 500 km đường bờ biển cùng với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đặc trưng với nhiều nắng, gió và biển cả… đã tạo cho Khánh Hòa dư địa lớn về phát triển kinh tế biển; trong đó có nghề muối.
Nghề muối tồn tại hàng trăm năm qua ở vùng đất An Ngãi (xã Long Điền, Thành phố Hồ Chí Minh). Những năm gần đây, thời tiết thất thường, giá bán thấp, sản lượng sụt giảm khiến nghề muối phải đối mặt với nhiều khó khăn.
Dưới cái nắng gắt và gió Lào khắc nghiệt, những diêm dân vẫn ngày ngày cần mẫn giữ nghề, không chỉ để mưu sinh mà còn để gìn giữ một giá trị văn hóa truyền thống đang dần mai một.
Cánh đồng muối Đông Hải ở xã Đông Hải, tỉnh Cà Mau đang nhộn nhịp vào vụ thu hoạch. Trên nền trắng lấp lánh, diêm dân tất bật cào, gom, vận chuyển muối, tiếng nói cười rộn ràng giữa mùi vị mặn mòi và cái nắng gay gắt. Năm nay, năng suất muối đạt khoảng 2 tấn/ha, giá dao động từ 1.300-1.600 đồng/kg. Dù chưa cao, nhưng như vậy cũng giúp diêm dân phần nào bù đắp thiệt hại, có thêm vốn tái sản xuất.
Những cánh đồng muối ở thôn Ngọc Diêm, xã Nam Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa không chỉ kết tinh từ nước biển mà còn từ sự bền bỉ, những giọt mồ hôi và cả khát vọng đổi đời của những diêm dân cần mẫn nơi đây.
Trong khi nhiều người tìm cách 'trốn nắng' như đổ lửa của miền Trung, những ngày tháng Tư trên cánh đồng muối Tân Thắng (xã Quỳnh Phú, Nghệ An) những diêm dân vẫn lặng lẽ 'cướp nắng' mưu sinh. Từng hạt muối trắng kết tinh không chỉ từ nước biển và đất cát, mà còn từ mồ hôi, sự nhẫn nại và cả nỗi lo giữ nghề truyền thống đang dần mai một.
Ở Lý Nhơn (xã An Thới Đông, TP.HCM), có một kiểu du lịch không ồn ào, không lịch trình dày đặc hay điểm check-in dựng sẵn. Người ta đến không phải để 'đi cho hết', mà để đứng lại đủ lâu, cảm nhận nắng, gió và vị mặn của một làng nghề lâu đời.
Trong bối cảnh thị trường nông sản có nhiều biến động, giá muối ở Cà Mau đang ghi nhận mức tăng trở lại, mang lại tín hiệu tích cực cho hàng trăm hộ diêm dân địa phương này.
Theo các diêm dân, do các đợt mưa trái mùa xuất hiện ngay từ đầu vụ, làm gián đoạn quá trình kết tinh – công đoạn then chốt quyết định năng suất và chất lượng muối.
Giữa cái nắng như đổ lửa ở Bạc Liêu (nay Cà Mau), diêm dân vẫn miệt mài 'nuôi' từng hạt muối từ nước biển. Từ dẫn nước, phơi nước đến kết tinh, mỗi công đoạn không chỉ là kỹ thuật, mà còn lưu giữ ký ức trăm năm của vùng đất Ba Thắc.
Thời điểm này, trên các cánh đồng muối ven biển TP Hồ Chí Minh, nhiều diêm dân vẫn cần mẫn tập trung sản xuất vụ muối. Thế nhưng, trái với sự cần mẫn đó, vụ muối năm nay lại không mang đến niềm vui trọn vẹn. Mưa trái mùa xuất hiện liên tiếp ngay đầu vụ, đến nay dù thời tiết đã nắng nhưng sản lượng sụt giảm, giá bán ở mức thấp… tất cả đang khiến người làm muối đối mặt với một mùa vụ đầy khó khăn.
Những ngày này, cánh đồng muối ở phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi, không khí trở nên sôi động, khẩn trương. Tranh thủ giá muối đang tăng cao, diêm dân tất bật thu hoạch và cải tạo ruộng, sẵn sàng vào vụ sản xuất mới với nhiều kỳ vọng.
Nghề làm muối xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long đang chuyển đổi mạnh mẽ từ phương thức làm muối truyền thống sang ứng dụng công nghệ trải bạt.