Quốc hội bấm nút thông qua Luật Phát triển đô thị

Luật Phát triển đô thị được xác định là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế, tạo động lực mới cho quá trình phát triển đô thị trong giai đoạn mới. Không chỉ hướng tới giải quyết những điểm nghẽn kéo dài về quy hoạch, hạ tầng và nguồn lực, luật còn được kỳ vọng tạo khuôn khổ pháp lý ổn định, đồng bộ để nâng cao hiệu quả quản trị và sức cạnh tranh của các đô thị.

Quang cảnh hội trường. Ảnh: quochoi.vn

Luật Phát triển đô thị gồm 5 chương, 66 điều, cụ thể như sau:

Chương 1 về những quy định chung (gồm 5 điều, từ Điều 1 đến Điều 5) quy định về: phạm vi điều chỉnh; giải thích từ ngữ; nguyên tắc phân quyền và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đối với chính quyền thành phố; nguyên tắc phân quyền và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân quyền đối với chính quyền địa phương ở nơi có khu kinh tế đặc biệt; áp dụng pháp luật.

Chương 2 về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt (gồm 37 điều, từ Điều 6 đến Điều 42) quy định về: tổ chức bộ máy, chế độ công vụ và ban hành văn bản quy phạm pháp luật; quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự an toàn đô thị; phát triển kinh tế; phát triển văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục, đào tạo, y tế, an sinh xã hội; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; liên kết, phát triển vùng.

Chương 3 về cơ chế, chính sách phát triển khu kinh tế đặc biệt (gồm 12 điều, từ Điều 43 đến Điều 54) quy định về: công nhận khu kinh tế đặc biệt; nhiệm vụ, quyền hạn về tổ chức bộ máy ở khu kinh tế đặc biệt; quy hoạch ở khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm trật tự, an toàn khu kinh tế đặc biệt; quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách ở khu kinh tế đặc biệt; thu hút nhà đầu tư chiến lược ở khu kinh tế đặc biệt; quản lý đầu tư ở khu kinh tế đặc biệt; quản lý, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường ở khu kinh tế đặc biệt; thu hút và phát triển nguồn nhân lực ở khu kinh tế đặc biệt; phát triển kinh tế biển thuộc phạm vi khu kinh tế đặc biệt; thẩm quyền thành lập, cơ chế, chính sách đối với khu phi thuế quan trong khu kinh tế đặc biệt; thành lập và kinh doanh cửa hàng miễn thuế.

Chương 4 về giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình (gồm 8 điều, từ Điều 55 đến Điều 62) quy định về: trách nhiệm của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội; trách nhiệm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ; trách nhiệm của chính quyền thành phố; trách nhiệm của chính quyền thành phố không là đô thị đặc biệt; trách nhiệm của chính quyền cấp tỉnh nơi có khu kinh tế đặc biệt; trách nhiệm của chính quyền ở khu kinh tế đặc biệt; trách nhiệm của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên của Mặt trận; xử lý vi phạm, loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý.

Chương 5 về điều khoản thi hành (gồm 4 điều, từ Điều 63 đến Điều 66) quy định về: hiệu lực thi hành; điều khoản chuyển tiếp về cơ chế, chính sách đối với Thành phố Hồ Chí Minh; điều khoản chuyển tiếp về cơ chế, chính sách đối với thành phố không là đô thị đặc biệt; điều khoản chuyển tiếp về cơ chế, chính sách đối với khu kinh tế đặc biệt.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai Vũ Hồng Văn tham dự phiên họp. Ảnh: CTV

Luật Phát triển đô thị quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển thành phố là đô thị loại đặc biệt, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt. Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố khác là đô thị đặc biệt được áp dụng cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt quy định tại luật này. Thành phố Hà Nội thực hiện theo quy định tại Luật Thủ đô.

Thành phố không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 điều này được áp dụng một số cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt quy định tại luật này, trừ quy định tại điểm a khoản 3 Điều 5, khoản 2 Điều 7, Điều 8, điểm a khoản 1 Điều 16 và mục 7, chương 2 của luật này.

Khu kinh tế đặc biệt được áp dụng cơ chế, chính sách phát triển khu kinh tế đặc biệt quy định tại luật này. Tỉnh, thành phố nơi có khu kinh tế đặc biệt được thực hiện một số cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt quy định tại chương 2 của luật này để áp dụng trên địa bàn khu kinh tế đặc biệt, trừ quy định tại điểm a khoản 3 Điều 5, khoản 2 Điều 7, Điều 8 và điểm a khoản 1 Điều 16 và mục 7, chương 2 của luật này.

Các đại biểu Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai tham dự phiên họp. Ảnh: CTV

Chính phủ quy định phạm vi áp dụng cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt cho các trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 điều này trong trường hợp có chủ trương của cấp có thẩm quyền, trên cơ sở phù hợp với điều kiện đặc thù, định hướng phát triển, năng lực thực thi của từng địa phương và bảo đảm các nguyên tắc quy định tại các khoản 1, 2, 4 và 5 Điều 3 của luật này.

Trường hợp cần thí điểm cơ chế, chính sách khác hoặc chưa được quy định trong luật này, văn bản quy phạm pháp luật khác của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với các trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 điều này để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội, Chính phủ ban hành nghị định sau khi có chủ trương của cấp có thẩm quyền và được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Thành phố Đồng Nai. Ảnh: Công Nghĩa