Nuôi dưỡng tình yêu tiếng Việt trong trường học

Học sinh Trường Tiểu học Lê Lai trong một buổi sinh hoạt CLB tiếng Việt khối 3. Ảnh: THU HÀ.

Từ đổi mới phương pháp giảng dạy, sinh hoạt tổ chuyên môn đến các hoạt động trải nghiệm trong và ngoài lớp học, tiếng Việt dần trở thành không gian bồi đắp ngôn ngữ, cảm xúc và tình yêu tiếng mẹ đẻ cho học sinh ngay từ những năm đầu tiểu học.

Nhiều cách làm hay, hấp dẫn

Trong buổi sinh hoạt CLB tiếng Việt khối 1 của Trường Tiểu học Lê Lai (phường Hải Châu), chương trình được thiết kế như một hành trình khám phá ngôn ngữ với bốn hoạt động nối tiếp nhau, phù hợp với tâm lý lứa tuổi.

Ở phần khởi động với trò chơi “Ai nhanh - Ai đúng”, học sinh hào hứng ôn lại kiến thức đã học, mạnh dạn trả lời câu hỏi, vừa củng cố bài cũ vừa tạo tâm thế vui vẻ cho các hoạt động tiếp theo.

Ở phần vượt chướng ngại vật, học sinh được thử sức với các đoạn văn ngắn, tìm và viết những tiếng chứa vần theo yêu cầu. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh được rèn luyện kỹ năng đọc, nhận diện vần và viết đúng chính tả, từng bước hình thành sự tự tin trong học tập.

Ở phần tăng tốc, những bức tranh sinh động trở thành “chất liệu” để học sinh quan sát, suy nghĩ và viết ra những từ ngữ phù hợp. Vốn từ của học sinh được mở rộng một cách tự nhiên, tư duy ngôn ngữ cũng dần được hình thành qua mỗi câu trả lời hồn nhiên, trong trẻo.

Tương tự, tại CLB tiếng Việt khối 4 của Trường Tiểu học Hùng Vương (phường Hải Châu), học sinh được trải nghiệm các hoạt động của 4 trạm gồm: Đọc hiểu - suy ngẫm, khám phá nhân hóa, góc tính từ, đặt câu sáng tạo.

Mỗi trạm mang đến cho học sinh một trải nghiệm khác nhau, giúp các em vui chơi, giao lưu và thể hiện khả năng sử dụng tiếng Việt tự nhiên. Hình thức sinh hoạt theo trạm tạo không khí mới mẻ, sôi nổi, khiến học sinh tham gia với tinh thần vui vẻ và hào hứng hơn với môn tiếng Việt.

Cô Nguyễn Thụy Hạ Dung, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Lai cho rằng, giáo viên chính là người truyền cảm hứng tiếng Việt cho học sinh. Khi giáo viên “dạy học bằng trái tim” thì học sinh sẽ “học bằng cảm xúc”. Giáo viên nói và viết Tiếng Việt chuẩn mực, kể chuyện hay, đọc thơ truyền cảm, thể hiện tình yêu với tiếng Việt trong từng bài dạy sẽ giúp học sinh cảm thụ tốt hơn.

Để đa dạng nội dung, nhà trường tổ chức nhiều hoạt động “học qua trò chơi”, “học mà chơi, chơi mà học”, giúp học sinh học tự nhiên, tăng sự hứng thú thông qua các trò chơi ngôn ngữ như thả thơ; ghép chữ - tạo từ; đố vui từ ngữ, thành ngữ; “Ai nhanh hơn”, “chiếc hộp bí mật”, “Ô cửa tiếng Việt”; lồng ghép thi đọc diễn cảm, thi kể chuyện, đóng vai nhân vật.

Cùng với đó, nhà trường khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động của ngày hội đọc sách, góc tiếng Việt, tủ sách lớp học, góc thư viện mở… để học sinh được làm bạn với sách trong không gian thoải mái, học sinh thấy tiếng Việt “sống” quanh mình chứ không chỉ nằm trong sách vở.

Đổi mới từ sinh hoạt chuyên môn

Bên cạnh các hoạt động dành cho học sinh, nhiều trường học chú trọng đổi mới phương pháp dạy học thông qua sinh hoạt chuyên môn.

Cách làm mới giúp học sinh Trường Tiểu học Hùng Vương hào hứng tham gia các câu lạc bộ Tiếng Việt. Ảnh: THU HÀ.

Trong chuyên đề “Nâng cao chất lượng dạy học hoạt động viết sáng tạo trong môn tiếng Việt” nhằm phát triển năng lực viết cho học sinh, cô Lê Thị Thắm, giáo viên lớp 2/3, Trường Tiểu học Lê Lai hướng dẫn học sinh viết đoạn văn tả đồ chơi. Bằng các hoạt động quan sát, gợi mở và trao đổi của cô Thắm, học sinh mạnh dạn miêu tả món đồ chơi yêu thích bằng những câu văn gần gũi, giàu cảm xúc. Em Ngọc Khuê, học sinh lớp 2/3 bày tỏ, nhờ sự hướng dẫn của cô giáo, em biết cách sử dụng từ ngữ, diễn đạt suy nghĩ bằng lời văn của chính mình.

Để tạo sự hứng thú cho học sinh, CLB tiếng Việt khối 4, Trường Tiểu học Trần Quang Diệu (phường Ngũ Hành Sơn) tổ chức sinh hoạt chủ đề tháng 12/2025 tại Bảo tàng Đà Nẵng. Tại đây, học sinh được mở rộng và củng cố kiến thức về lịch sử, văn hóa, con người Đà Nẵng, đồng thời rèn luyện kỹ năng quan sát, tư duy, làm việc nhóm và vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.

Cô Bạch Thị Đào, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Quang Diệu cho hay, học sinh được học tập thông qua trải nghiệm trực tiếp, giúp việc tiếp thu kiến thức trở nên sinh động, sâu sắc và đáng nhớ, qua đó góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, tình yêu đối với tiếng Việt, lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc cho học sinh.

Đồng quan điểm, cô Hạ Dung cho rằng, việc tổ chức đa dạng hoạt động sinh hoạt CLB gắn với trải nghiệm thực tế, tạo môi trường học tập sinh động, hấp dẫn, số học sinh yêu thích môn tiếng Việt gia tăng rõ rệt.

Giờ học tiếng Việt trở nên nhẹ nhàng, thoải mái, tạo hiệu ứng tích cực; góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, khơi dậy tình yêu tiếng Việt và niềm tự hào dân tộc trong mỗi học sinh.

THU HÀ