Nông nghiệp Hà Nội tăng trưởng 3,55%, xuất khẩu hơn 2 tỷ USD

Những con số này không chỉ phản ánh quy mô, mà còn cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ sản xuất sang kinh tế nông nghiệp, từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng.

Hà Nội hình thành nền nông nghiệp số, xanh, chất lượng. Ảnh: Thanh Bạch

Tăng trưởng giữ nhịp ổn định

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, tốc độ tăng trưởng GRDP nông, lâm nghiệp và thủy sản năm 2025 của thành phố đạt 3,55%, vượt chỉ tiêu kế hoạch tối thiểu 3,4% đã đề ra. Đây là mức tăng trưởng có ý nghĩa trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, thời tiết diễn biến phức tạp và áp lực đô thị hóa ngày càng lớn. Đáng chú ý, tổng giá trị sản xuất toàn ngành theo giá so sánh đạt 44.235 tỷ đồng, tăng 3,55% so với năm 2024. Trong đó, nông nghiệp đạt 40.305 tỷ đồng, tăng 3,52%; thủy sản 3.836 tỷ đồng, tăng 4%; lâm nghiệp đạt 84 tỷ đồng, giảm 3,66% do chủ yếu là bảo vệ rừng, không đặt nặng khai thác.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường chia sẻ, nếu tính theo giá hiện hành, tổng giá trị sản xuất đạt 70.397 tỷ đồng, trong đó nông nghiệp chiếm tới 91,02%, tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu kinh tế nông thôn Thủ đô. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm sản của Hà Nội năm 2025 ước đạt hơn 2 tỷ USD, riêng nhóm nông sản, thực phẩm chủ lực đạt khoảng 1,385 tỷ USD, phản ánh rõ hiệu quả của việc nâng chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Nhiều sản phẩm nông nghiệp chế biến của Hà Nội xuất khẩu sang thị trường Châu Âu. Ảnh: Đỗ Phong

Xét trên từng lĩnh vực, năm 2025 trồng trọt đạt 958 nghìn tấn lương thực, bảo đảm vững chắc an ninh lương thực. Năm 2025, tổng diện tích gieo trồng cây hàng năm của Hà Nội đạt 219.549ha. Sản lượng lương thực có hạt đạt 958 nghìn tấn, bằng 104,3% so với năm 2024, khẳng định vững chắc vai trò bảo đảm an ninh lương thực cho Thủ đô hơn 10 triệu dân.

Riêng cây lúa, diện tích gieo trồng đạt 149.524ha, năng suất bình quân 61,3 tạ/ha, sản lượng đạt 899.733 tấn. Không chỉ bảo đảm sản lượng, cơ cấu giống lúa đã chuyển mạnh sang các giống chất lượng cao, lúa thơm, lúa đặc sản, góp phần nâng giá trị trên đơn vị diện tích.

Song song với lúa, sản xuất rau an toàn, hoa - cây cảnh tiếp tục mở rộng theo hướng tập trung, ứng dụng công nghệ cao, đáp ứng trực tiếp nhu cầu tiêu dùng lớn của đô thị.

Lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản cũng ghi nhận tăng trưởng thực chất, kiểm soát rủi ro. Trong lĩnh vực chăn nuôi, dù dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, toàn ngành vẫn đạt mức tăng trưởng bình quân 4,39%. Đàn lợn duy trì quy mô khoảng 1,302 triệu con, đàn gia cầm trên 42 triệu con, phản ánh khả năng kiểm soát dịch bệnh và ổn định nguồn cung thực phẩm cho thị trường Thủ đô.

Sản xuất nông nghiệp công nghệ cao đang được nhân rộng tại Hà Nội. Ảnh: Tô Quý

Tổng sản lượng thủy sản năm 2025 đạt 137.463 tấn, tăng 4,04%so với năm 2024. Trong đó, nuôi trồng đạt 135.791 tấn, tăng 4,09%; khai thác đạt 1.672 tấn, giữ ổn định, phù hợp định hướng bảo vệ nguồn lợi. Diện tích nuôi trồng thủy sản duy trì 24,7 nghìn héc-ta, cho thấy sự ổn định trong tổ chức sản xuất và hiệu quả quản lý theo hướng bền vững.

Một điểm sáng nữa của nông nghiệp Thủ đô là Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và chuỗi giá trị, minh chứng cho chuyển dịch sang kinh tế nông nghiệp. Đến hết năm 2025, Hà Nội có 3.463 sản phẩm OCOP, gồm 9 sản phẩm 5 sao, 19 sản phẩm tiềm năng 5 sao,1.576 sản phẩm 4 sao, 1.859 sản phẩm 3 sao. Hà Nội không chỉ hoàn thành mục tiêu OCOP sớm một năm, mà còn giữ vững vị trí dẫn đầu cả nước về số lượng và chất lượng sản phẩm.

Cùng với đó, toàn thành phố đã hình thành 172 chuỗi liên kết nông sản hoạt động hiệu quả, tăng hơn 53% so với giai đoạn trước, trong đó 59 chuỗi chăn nuôi và 113 chuỗi trồng trọt, tạo nền tảng vững chắc cho tiêu thụ bền vững

Từ con số đến thông điệp phát triển

Những con số của năm 2025 cho thấy, nông nghiệp Hà Nội không chỉ “giữ nhịp”, mà đã tạo được chất lượng tăng trưởng. Tăng trưởng 3,55% không đến từ mở rộng diện tích, mà từ nâng cao hiệu quả; xuất khẩu trên 2 tỷ USD không đến từ số lượng, mà từ chất lượng và chuẩn hóa sản phẩm.

Nông nghiệp sinh thái hình thành tại nhiều địa phương. Ảnh: Quỳnh Dung

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành Nông nghiệp Hà Nội cũng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế cơ bản cần sớm khắc phục. Trước hết, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún; quá trình tích tụ, tập trung đất đai chậm, trong khi đô thị hóa nhanh làm thu hẹp không gian sản xuất, gây khó khăn cho việc áp dụng cơ giới hóa và nông nghiệp công nghệ cao. Hiệu quả sản xuất trên một số diện tích chưa tương xứng với tiềm năng.

Giá trị gia tăng của nhiều sản phẩm nông nghiệp còn thấp. Tỷ lệ chế biến sâu chưa cao, sản xuất chủ yếu vẫn ở dạng thô, sức cạnh tranh và khả năng xây dựng thương hiệu nông sản Thủ đô còn hạn chế. Liên kết chuỗi từ sản xuất - chế biến - tiêu thụ chưa bền vững, thị trường tiêu thụ thiếu ổn định, vẫn xảy ra tình trạng phụ thuộc thương lái, rủi ro “được mùa - mất giá”. Ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp chưa đồng đều. Nhiều mô hình công nghệ cao mới dừng ở quy mô thí điểm, chưa lan tỏa rộng; một bộ phận nông dân, hợp tác xã còn hạn chế về vốn, trình độ quản trị và khả năng tiếp cận công nghệ mới.

Công tác bảo vệ môi trường nông nghiệp và nông thôn còn nhiều áp lực. Ô nhiễm từ chăn nuôi, làng nghề, rác thải và nước thải nông thôn chưa được xử lý triệt để; việc phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn còn chậm. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan và nguy cơ dịch bệnh tiếp tục tác động tiêu cực đến sản xuất. Chất lượng nguồn nhân lực nông nghiệp chưa cao, lao động trẻ ít gắn bó với nông nghiệp, trong khi kỹ năng sản xuất theo tiêu chuẩn, quản trị và kết nối thị trường còn hạn chế, ảnh hưởng đến tính bền vững lâu dài của ngành.

Mô hình trồng lúa chất lượng cao tại Hà Nội. Ảnh: Đỗ Phong

Định hướng phát triển nông nghiệp Hà Nội năm 2026 được xác định trong bối cảnh Thủ đô bước vào giai đoạn phát triển mới, gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh, bền vững và thích ứng linh hoạt với quá trình đô thị hóa nhanh. Trọng tâm xuyên suốt của năm 2026 là tái cơ cấu ngành theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả bền vững trên đơn vị diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp.

Theo đó, Hà Nội sẽ đẩy mạnh phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao, coi đây là hướng đi tất yếu để giải quyết hài hòa bài toán tăng trưởng, môi trường và sinh kế cho nông dân. Thành phố tập trung chuyển dịch mạnh từ sản xuất số lượng sang chất lượng, ưu tiên các vùng sản xuất chuyên canh rau, hoa, cây ăn quả, chăn nuôi tập trung an toàn sinh học, nuôi trồng thủy sản theo hướng tuần hoàn, giảm phát thải. Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc được xác định là khâu đột phá, nhằm nâng cao năng lực quản trị sản xuất, minh bạch thông tin và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, cùng với sản xuất, Hà Nội tiếp tục chú trọng phát triển kinh tế nông thôn gắn với Chương trình xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu. Năm 2026, nông nghiệp không chỉ tạo ra giá trị từ nông sản thô, mà được tích hợp chặt chẽ với chế biến, dịch vụ, du lịch nông nghiệp và bảo tồn làng nghề truyền thống. Chương trình OCOP được định hướng nâng tầm cả về chất lượng, thương hiệu và khả năng cạnh tranh quốc tế, góp phần hình thành hệ sinh thái sản phẩm đặc trưng của Thủ đô, gắn sản xuất với thị trường và văn hóa bản địa.

Một trụ cột quan trọng khác trong định hướng năm 2026 là phát triển nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Hà Nội sẽ tăng cường quản lý tài nguyên đất, nước, kiểm soát ô nhiễm trong sản xuất nông nghiệp, nhất là tại các làng nghề và khu chăn nuôi tập trung. Các mô hình kinh tế tuần hoàn, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, giảm sử dụng hóa chất và phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp các-bon thấp được khuyến khích nhân rộng, nhằm bảo đảm cân bằng sinh thái và nâng cao chất lượng môi trường sống.

Nông nghiệp xanh, sinh thái kết hợp du lịch đang trở thành mô hình hiệu quả của nông nghiệp Hà Nội. Ảnh: Đỗ Phong

Bên cạnh đó, thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn; tăng cường liên kết vùng, liên kết chuỗi giá trị. Với cách tiếp cận tổng thể, linh hoạt và bền vững, định hướng phát triển nông nghiệp Hà Nội năm 2026 không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế, mà còn góp phần xây dựng Thủ đô xanh - văn minh - hiện đại, nơi nông nghiệp hài hòa trong lòng đô thị và đóng vai trò nền tảng cho phát triển lâu dài.

Đỗ Minh