Nỗ lực sắp xếp, bố trí cán bộ công chức cấp xã dôi dư sau sáp nhập

Chủ tịch UBND xã Mã Ba (Hà Quảng) Hoàng Văn Cương cho biết: Sau sáp nhập, xã có 3 công chức văn phòng, 2 công chức tư pháp. Tuy nhiên, theo quy định, Mã Ba thuộc xã loại 2 nên chỉ có 1 công chức tư pháp, 2 công chức văn phòng. Do đó hiện nay, xã còn dôi dư 2 công chức (1 tư pháp, 1 văn phòng). 2 đồng chí này đang đợi cấp trên thực hiện điều động đi xã khác theo chủ trương sắp xếp CBCC cấp xã dôi dư. Do là địa phương có địa hình không thuận lợi, giao thông còn nhiều khó khăn, mong tỉnh, huyện quan tâm bố trí các công chức được luân chuyển đến các xã thuộc địa bàn huyện để họ yên tâm công tác, đóng góp nhiều hơn cho hoạt động chuyên môn.

Thực hiện Nghị quyết số 37-NQ/TW ngày 24/12/2018 của Bộ Chính trị về việc sắp xếp các đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp huyện và cấp xã; Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 ngày 10/1/2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các ĐVHC cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh, tỉnh nghiêm túc thực hiện việc sắp xếp, sáp nhập ĐVHC cấp huyện, cấp xã. Trước khi thực hiện sắp xếp, toàn tỉnh có 13 ĐVHC cấp huyện, 199 ĐVHC cấp xã. Sau khi sắp xếp còn 10 ĐVHC cấp huyện (9 huyện và 1 thành phố), giảm 3 ĐVHC cấp huyện; 161 ĐVHC cấp xã (139 xã, 8 phường và 14 thị trấn), giảm 38 ĐVHC cấp xã. Do thực hiện đồng thời việc sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã, bố trí số lượng CBCC cấp xã theo quy định tại Nghị định số 34/2019/NĐ-CP của Chính phủ và bố trí công an chính quy làm trưởng công an xã nên số lượng CBCC cấp xã dôi dư lớn với 795 người (thời điểm tháng 2/2020).

Xác định bố trí, sắp xếp đội ngũ CBCC dôi dư có vai trò, ý nghĩa quan trọng đối với sự thành công của việc sắp xếp ĐVHC cấp xã, tỉnh đã có những giải pháp thực hiện linh hoạt trong sắp xếp, điều động. Hạn chế tuyển dụng công chức cấp huyện (đối với các vị trí chuyên môn đặc thù của các huyện hoặc sở, ngành thực sự cần thiết vẫn tuyển dụng để đảm bảo nhân lực đáp ứng yêu cầu công việc); từ tháng 7/2020 tạm dừng tuyển dụng công chức cấp xã để thực hiện điều động, tiếp nhận công chức từ xã này sang xã khác, từ huyện này sang huyện khác trên toàn tỉnh, trừ một số chức danh đặc thù. Khuyến khích các sở, ban, ngành, UBND các huyện, Thành phố tiếp nhận CBCC cấp xã thành công chức hoặc viên chức. Các đoàn thể khi tổ chức đại hội theo nhiệm kỳ, ưu tiên chọn nhân sự trong nguồn CBCC hiện có; tạm dừng thực hiện giới thiệu người hoạt động không chuyên trách để kiện toàn, bầu cán bộ cấp xã, trừ những trường hợp đặc biệt để đáp ứng yêu cầu theo quy chế, điều lệ của tổ chức. Ban hành chính sách hỗ trợ đối với CBCC cấp xã dôi dư ngoài các chế độ, chính sách tinh giản biên chế theo quy định nhằm hỗ trợ, khuyến khích, động viên CBCC cấp xã tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế. HĐND tỉnh ban hành 3 nghị quyết về quy định chính sách hỗ trợ CBCC cấp xã dôi dư do sắp xếp ĐVHC cấp xã; chính sách hỗ trợ CBCC, viên chức, người lao động công tác tại các huyện thuộc diện sáp nhập ĐVHC và CBCC cấp xã thuộc diện dôi dư do sắp xếp phải điều động công tác trên địa bàn tỉnh.

Công chức xã Phúc Sen (Quảng Hòa) giải quyết thủ tục hành chính cho công dân.

Với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp, tỉnh cơ bản giải quyết được số lượng CBCC cấp xã dôi dư trên địa bàn theo lộ trình, phù hợp với tình hình địa phương. Dự kiến kết thúc năm 2024 hoàn thành giải quyết số lượng CBCC dôi dư theo đúng quy định. Tổng số CBCC cấp xã có mặt thời điểm đến ngày 31/10/2024 là 3.231/3.312 người, giảm 866 người so với trước sắp xếp ĐVCH năm 2020 (tổng số CBCC cấp xã có mặt năm 2020 là 4.097 người). Trong đó, các địa phương thiếu CBCC cấp xã 111 người thuộc 7 huyện, Thành phố (Hạ Lang 14, Bảo Lâm 28, Bảo Lạc 28, Hòa An 6, Nguyên Bình 18, Thạch An 5, Thành phố 12); các địa phương còn dôi dư CBCC cấp xã 30 người thuộc 3 huyện (Hà Quảng 10, Quảng Hòa 6, Trùng Khánh 14).

Thực hiện chủ trương của Thường trực Tỉnh ủy, hiện nay các địa phương đang thực hiện bầu cử cán bộ, tuyển dụng công chức cấp xã còn thiếu theo quy định. Đối với 30 CBCC cấp xã dôi dư tại 3 huyện, các đơn vị xây dựng phương án tinh giản biên chế, bố trí, sắp xếp đảm bảo đến hết ngày 31/12/2024 sẽ giải quyết xong; số lượng CBCC cấp xã đảm bảo theo quy định. Theo đó, các đơn vị xây dựng phương án tinh giản biên chế 16 người (Trùng Khánh 11, Quảng Hòa 5); bố trí, sắp xếp công tác khác 14 người (Trùng Khánh 3, Quảng Hòa 1, Hà Quảng 10).

Theo Sở Nội vụ, trong quá trình thực hiện các giải pháp giải quyết CBCC dôi dư, tỉnh gặp một số khó khăn như: thiếu hụt nguồn cán bộ trẻ do thực hiện chủ trương tạm dừng tuyển dụng công chức cấp xã, hạn chế tuyển dụng công chức cấp huyện; tác động về mặt xã hội. Việc điều động công chức từ xã thừa sang xã thiếu trên địa bàn tỉnh còn gặp một số bất cập: đối với công chức, do phần lớn công chức không biết tiếng địa phương, chưa am hiểu về phong tục, tập quán các dân tộc của địa bàn mới nên khó khăn trong việc tuyên truyền, vận động người dân; một số nơi khoảng cách địa lý từ nơi thường trú đến nơi công tác quá xa, đi lại gặp khó khăn, không có điều kiện chăm sóc gia đình; lương thấp, không đủ chi phí cho sinh hoạt của cá nhân và gia đình; kinh phí hỗ trợ một lần cho công chức được điều động công tác sang địa phương khác theo nghị quyết của HĐND tỉnh còn thấp (4,5 triệu đồng). Đối với địa phương có công chức điều động đi, khó khăn trong việc đưa ra tiêu chí để lựa chọn công chức điều động. Đối với địa phương tiếp nhận không có nhà công vụ cho công chức điều động từ nơi khác đến; phát sinh kinh phí lớn để thực hiện giải quyết chế độ, chính sách đối với những công chức được điều động đến công tác nhưng sau đó lại xin thôi việc (năm 2022, 2023 có 6/22 công chức được điều động đến địa phương khác xin thôi việc, chiếm 27,3%). Việc sắp xếp cán bộ cấp xã dôi dư chủ yếu thực hiện tại chỗ (xã, huyện) bằng hình thức chuyển thành công chức (nếu đủ điều kiện) hoặc giải quyết nghỉ hưu, thôi việc...; việc điều động cán bộ sang địa phương khác gần như không thực hiện được do thực hiện theo điều lệ của các đoàn thể, công tác quy hoạch cán bộ... Việc thực hiện tuyển dụng một số vị trí công chức cấp xã chỉ bố trí 1 người đảm nhiệm (tài chính - kế toán, chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự xã...) mất nhiều thời gian do phải xin chủ trương từ Ban cán sự Đảng UBND tỉnh, Thường trực Tỉnh ủy. Ngân sách địa phương chi trả để hỗ trợ cho đối tượng dôi dư khá lớn (16,2 tỷ đồng) trong điều kiện ngân sách tỉnh chủ yếu do Trung ương cấp, ảnh hưởng đến nguồn kinh phí để chi các nội dung khác.

Năm 2024 là năm cuối thực hiện việc sắp xếp CBCC theo Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14, phải giải quyết toàn bộ số CBCC cấp xã dôi dư. Từ những bài học kinh nghiệm được rút ra cùng những giải pháp đồng bộ, khoa học, bài bản đã và đang triển khai thực hiện, tỉnh sẽ sớm hoàn thành việc sắp xếp CBCC dôi dư, vừa giúp họ yên tâm công tác, vừa đảm bảo số lượng đúng quy định số lượng CBCC theo phân loại ĐVHC xã, phường, thị trấn.