Nỗ lực chăm lo an sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Đồng bào DTTS cùng lực lượng kiểm lâm tham gia bảo vệ rừng

Tạo việc làm, tăng thu nhập

Lâm Đồng hiện có dân số trên 3,8 triệu người, với 49 dân tộc cùng sinh sống, trong đó có hơn 683.000 người là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), chiếm 17,6% dân số toàn tỉnh. Hầu hết bà con sống tại khu vực vùng sâu, vùng xa, sản xuất nông nghiệp là nguồn sống chính. Kinh tế vùng DTTS của tỉnh Lâm Đồng rất đa dạng và đạt được nhiều thành tựu nổi bật. Nông nghiệp đã có bước chuyển mạnh từ tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hóa, nông nghiệp kết hợp du lịch. Bức tranh nông nghiệp đã khai thác tiềm năng của từng tiểu vùng sinh thái, tạo ra lợi thế cạnh tranh, gắn sản xuất với chế biến và thị trường.

Thu nhập bình quân đầu người vùng DTTS hiện đạt khoảng 45 - 47 triệu đồng/năm, một số khu vực đạt 80 triệu đồng/người/năm. Tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS đã giảm nhanh, bình quân từ 2 - 4% mỗi năm, đến nay còn khoảng 6 - 7%. Các chính sách hỗ trợ được triển khai đồng bộ đã góp phần giúp đồng bào ổn định đời sống. Cơ sở hạ tầng được đầu tư, 100% thôn, buôn, bản có điện lưới quốc gia, trên 90% tuyến đường giao thông liên xã được cứng hóa; trường học, trạm y tế, nhà văn hóa được xây dựng khang trang. Tuy vậy, một số xã vùng sâu, vùng xa, biên giới vẫn còn thiếu nước sinh hoạt, đường giao thông xuống cấp, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội.

Lâm Đồng hỗ trợ các mô hình sinh kế trong vùng đồng bào DTTS

Năm 2025, Lâm Đồng thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi với kinh phí trên 853 tỷ đồng; tổng nguồn vốn thực hiện là 1.206 tỷ đồng. Nguồn kinh phí được đưa trực tiếp tới tay bà con, thực hiện các hỗ trợ như: cho vay ưu đãi, hỗ trợ các mô hình sinh kế, hỗ trợ lãi suất vay ngân hàng… Đặc biệt, Lâm Đồng thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển sản xuất. Trung tâm dịch vụ miền núi đã thực hiện cung ứng đầy đủ, kịp thời vật tư phục vụ nhu cầu sản xuất bắp lai, lúa nước cho đồng bào; đến nay, đã thực hiện đầu tư cho 868 hộ/1.582 ha với giá trị đầu tư gần 10,2 tỷ đồng. Trong đó, bắp lai là 699 hộ/1.465 ha/9,4 tỷ đồng và lúa nước là 169 lượt hộ/117 ha/760 triệu đồng. Tổ chức thu mua, chi trả tiền và thu nợ đầu tư cao su, tìm kiếm thị trường và ký hợp đồng thu mua, tiêu thụ bắp lai thương phẩm với các doanh nghiệp thu mua nông sản trong và ngoài tỉnh, bảo đảm giá có lợi nhất cho nông dân (đã thu mua được gần 2.500 tấn bắp lai thương phẩm trị giá trên 10,8 tỷ đồng).

Chính sách giao khoán bảo vệ rừng cho vùng đồng bào DTTS được thực hiện với diện tích là 49.202 ha với 1.648 hộ. Tổng kinh phí đến nay đã giải ngân được hơn 8,4/15,7 tỷ đồng, đạt 53,33%, ước tính hết năm 2025 giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Tính đến cuối năm 2025, số hộ nghèo đa chiều DTTS toàn tỉnh dự kiến giảm còn 14.473 hộ, tỷ lệ 9,18%. Toàn tỉnh có 16/19 xã khu vực III ra khỏi địa bàn đặc biệt khó khăn; 138/236 thôn ra khỏi địa bàn đặc biệt khó khăn.

Trồng cà phê hữu cơ vùng đồng bào dân tộc

Xây dựng môi trường sống an toàn, bền vững

Song song với việc cải thiện thu nhập, nâng cao sinh kế, Lâm Đồng còn tích cực xây dựng môi trường sống an toàn, bền vững trong vùng đồng bào dân tộc. Để giảm rủi ro cho đồng bào DTTS, Lâm Đồng đã thực hiện chi trả kinh phí mua bảo hiểm y tế cho bà con. Tổng kinh phí hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho người DTTS trong năm 2025 là 1,9 tỷ đồng. Bên cạnh đó, 591 căn nhà được các cấp, ngành hỗ trợ bà con xây dựng, giúp những gia đình khó khăn về nhà ở có được mái ấm an toàn, khang trang.

Lâm Đồng đã và đang tích cực thực hiện các đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng DTTS giai đoạn 2015 - 2025”; đề án “Bồi dưỡng kiến thức dân tộc đối với cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2018 - 2025”; đề án “Hỗ trợ hoạt động bình đẳng giới vùng DTTS giai đoạn 2018 - 2025”. Những đề án ấy đã góp phần vào việc thay đổi nhận thức cộng đồng, góp phần xóa bỏ các định kiến và khuôn mẫu giới trong gia đình và cộng đồng, giảm những tập tục có hại cho phụ nữ và trẻ em. Cùng với truyền thông, Lâm Đồng tích cực xây dựng và nhân rộng các mô hình thay đổi “nếp nghĩ, cách làm”, nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ; thúc đẩy bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết của phụ nữ và trẻ em. Bảo đảm tiếng nói và sự tham gia thực chất của phụ nữ và trẻ em trong các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội của cộng đồng; giám sát và phản biện, tham gia lãnh đạo trong hệ thống chính trị.

Bà con xã Đam Rông 4 hỗ trợ nhau làm Nhà Đại đoàn kết

Giáo dục trong vùng DTTS là điểm sáng của Lâm Đồng với mục tiêu xây dựng tương lai bền vững. Hệ thống trường lớp vùng DTTS được mở rộng, đa dạng về loại hình và từng bước nâng cao chất lượng. Mạng lưới trường mầm non, tiểu học, THCS, trường phổ thông dân tộc nội trú - bán trú được phân bổ hợp lý, bảo đảm hầu hết trẻ em DTTS đều được đến trường ngay từ bậc học đầu đời. Tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi ra lớp đạt gần như tuyệt đối, là nền tảng quan trọng để duy trì chất lượng phổ cập giáo dục. Ở bậc tiểu học, trên 95% trẻ em DTTS đến trường, bậc THCS đạt khoảng 90%, trong khi bậc THPT đạt 60 - 70%. Một trong những điểm sáng là chính sách ưu tiên đối với học sinh, sinh viên DTTS. Các em được miễn giảm học phí, cấp học bổng, hỗ trợ gạo, tiền ăn, tiền ở bán trú và nội trú giúp tỷ lệ bỏ học giảm rõ rệt. Tỉnh cũng triển khai nhiều chương trình học bổng khuyến khích tài năng trẻ, đào tạo nghề cho thanh niên dân tộc, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động.

Một vấn đề quan trọng là giữ gìn tiếng nói và chữ viết của các DTTS. Lâm Đồng đã triển khai thí điểm việc dạy tiếng dân tộc trong nhà trường như: tiếng Chăm, Êđê, M’nông, K’ho, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, giúp học sinh DTTS tự tin hơn khi đến trường, đồng thời tạo sự gắn bó giữa nhà trường với cộng đồng...

Đồng chí Nguyễn Ngọc Phúc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh chia sẻ: Năm 2025, công tác dân tộc và thực hiện các chương trình, chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo thường xuyên của các cấp, ngành. Đời sống vật chất và tinh thần ngày càng được cải thiện, nâng cao; các chính sách an sinh xã hội được triển khai đồng bộ. Cơ sở hạ tầng phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân ngày càng tốt hơn, bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc được giữ gìn, bảo tồn và phát huy. Dù còn nhiều khó khăn, Lâm Đồng quyết tâm thực hiện các biện pháp đầu tư hỗ trợ, thúc đẩy vùng đồng bào DTTS phát triển bền vững.

Diệp Quỳnh .