Nhiều người mắc uốn ván nhập viện trong tình trạng nguy kịch

Bác sĩ Khoa Y học nhiệt đới (Bệnh viện Đà Nẵng) theo dõi, điều trị cho bệnh nhân uốn ván nặng, phải thở máy. Ảnh: TRÂM ANH

Không xử lý vết thương đúng cách

Chỉ trong tháng 1/2026, khoa Y học nhiệt đới (Bệnh viện Đà Nẵng) đã tiếp nhận và điều trị 6 bệnh nhân mắc uốn ván. Trong đó, 5 trường hợp nhập viện trong tình trạng nặng, nguy kịch, phải điều trị tại Đơn vị Hồi sức tích cực của khoa; 5 bệnh nhân phải mở khí quản cấp cứu và thở máy hỗ trợ.

Trường hợp điển hình là ông N.V.T. (51 tuổi, phường Sơn Trà). Khoảng một tuần trước khi nhập viện, bệnh nhân bị gai cá ngát đâm vào mu bàn tay nhưng không xử lý vết thương. Sau đó, ông xuất hiện các triệu chứng cứng hàm, nói khó và được đưa vào bệnh viện, được chẩn đoán uốn ván cấp. Bệnh diễn tiến nhanh, gây co giật toàn thân và suy hô hấp, buộc phải điều trị hồi sức tích cực, mở khí quản và thở máy hỗ trợ.

Một trường hợp khác là ông T.V.D. (56 tuổi, phường Hòa Xuân), dẫm phải đinh ở lòng bàn chân. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng cứng hàm, hạn chế há miệng, gồng cứng cơ toàn thân và suy hô hấp, phải mở khí quản cấp cứu và thở máy.

Trường hợp thứ ba là bà V.T.T. (70 tuổi, xã Tam Anh), bị té ngã trong nhà. Vết thương ở ngón chân phải không được xử lý đúng cách, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch, nguy cơ tử vong cao.

Nhiều bệnh nhân uốn ván nhập viện trong tình trạng nặng, phải điều trị hồi sức tích cực do nhập viện muộn. Ảnh: TRÂM ANH

Bác sĩ Trương Thị Hoa, Phó trưởng khoa Y học nhiệt đới, cho biết điểm chung của 6 ca bệnh uốn ván trên là bệnh nhân đều trên 50 tuổi, có vết thương ngoài da ở tay hoặc chân do tai nạn sinh hoạt, lao động và chưa tiêm vắc xin phòng uốn ván. Sau khi bị thương, hầu hết bệnh nhân chủ quan, không đến cơ sở y tế để được xử lý vết thương đúng cách và tiêm huyết thanh uốn ván SAT. Khi bệnh diễn tiến nặng, xuất hiện các biểu hiện như cứng hàm, nuốt khó, gồng cơ toàn thân, đi lại khó khăn, bệnh nhân mới được đưa vào viện.

Đừng chủ quan với tổn thương nhỏ

Theo bác sĩ Trương Thị Hoa, nha bào uốn ván tồn tại phổ biến trong bùn, đất, phân gia súc, gia cầm, cống rãnh và các vật dụng bị nhiễm bẩn như đinh sắt, dao rỉ, kẽm gai…

“Khi xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương sâu, bị băng kín hoặc không được vệ sinh đúng cách, trong điều kiện yếm khí, nha bào uốn ván chuyển sang dạng hoạt động, tiết ra ngoại độc tố xâm nhập vào cơ thể người gây nên bệnh uốn ván”, bác sĩ Hoa thông tin.

Sau khoảng 1-2 tuần kể từ khi bị thương, bệnh nhân sẽ có biểu hiện sớm là cứng hàm, khó nhai, nuốt khó, sau đó cứng cơ, tăng trương lực cơ toàn thân, đi lại khó khăn. Ở mức độ nặng, bệnh nhân sẽ có biểu hiện gồng giật cơ toàn thân, toàn thân uốn cong, kèm theo co thắt hầu họng, thanh quản làm tắc nghẽn đường thở, dẫn đến suy hô hấp, ngừng thở.

Những trường hợp nặng hơn, bệnh nhân có thể bị rối loạn thần kinh thực vật với các triệu chứng da xanh tái, sốt cao, tăng hoặc giảm huyết áp một cách đột ngột, rối loạn nhịp tim, thậm chí là ngừng tim. Một số biến chứng khác của bệnh uốn ván như viêm phổi, nhiễm trùng huyết, suy thận cấp, di chứng tâm thần kinh, yếu cơ…

Bác sĩ khuyến cáo, tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch là biện pháp phòng bệnh uốn ván hiệu quả nhất, tránh những tình huống đáng tiếc có thể xảy ra từ vết thương nhỏ. Các nhóm có nguy cơ cao như trẻ em, phụ nữ mang thai, người lao động thường xuyên tiếp xúc với bùn đất, vật sắc nhọn (thợ xây, nông dân, công nhân vệ sinh môi trường…) cần được tiêm phòng vắc xin uốn ván. Người lớn tuổi, thường xuyên gặp tai nạn sinh hoạt do đi lại khó khăn, không minh mẫn cũng cần được quan tâm.

Song song, trong lao động và sinh hoạt, việc sử dụng các biện pháp bảo hộ như găng tay, ủng là cần thiết để hạn chế nguy cơ tiếp xúc với nguồn lây nhiễm.

Theo bác sĩ Trương Thị Hoa, khi bị thương, trầy xước, người dân cần lập tức rửa sạch bằng nước và xà phòng; sát trùng bằng dung dịch sát khuẩn; tránh bịt kín vết thương và đến cơ sở y tế gần nhất để xử lý vết thương đúng cách cũng như tiêm phòng kháng huyết thanh uốn ván.

Uốn ván là bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 20 - 90%. Theo các ước tính y tế quốc tế, mỗi năm, uốn ván cướp đi sinh mạng của khoảng 200.000 người trên toàn thế giới. Bệnh đặc biệt nguy hiểm ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền.

TRÂM ANH