Nâng chất lượng dòng vốn để giữ đà tăng trưởng

Thách thức lớn nhất là cân bằng tăng trưởng và ổn định vĩ mô

- Tăng trưởng 6 tháng đầu năm nay đạt 8,18% - cao nhất kể từ năm 2011. Theo ông, những yếu tố nào đã tạo nền tảng cho kết quả này?

Ảnh: Quang Khánh

- Theo tôi, mức tăng trưởng 8,18% không chỉ phản ánh sức bật của nền kinh tế mà còn cho thấy hiệu quả điều hành vĩ mô trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định. Điều đáng ghi nhận là Việt Nam tăng trưởng cao trong khi vẫn duy trì được ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Đây chính là nền tảng để phát triển bền vững.

Kết quả này là sự cộng hưởng của nhiều giải pháp điều hành đồng bộ, nổi bật là sự phối hợp ngày càng hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Chính sách tài khóa tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt thông qua thúc đẩy đầu tư công, hỗ trợ doanh nghiệp và kích thích tổng cầu. Trong khi đó, chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt, góp phần ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý.

Bên cạnh đó, đầu tư công tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng, trong khi thu ngân sách đạt kết quả tích cực và khu vực kinh tế ngoài quốc doanh duy trì đà tăng, phản ánh sức phục hồi của khu vực tư nhân.

Một dấu ấn quan trọng khác là cải cách thể chế và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được đẩy mạnh, với nhiều giải pháp cắt giảm thủ tục hành chính ngay trong giai đoạn đầu vận hành mô hình tổ chức bộ máy mới. Việc Chính phủ vừa kiện toàn tổ chức, vừa xử lý hiệu quả các vấn đề phát sinh của nền kinh tế, đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực cho thấy năng lực điều hành, phối hợp chính sách và tổ chức thực hiện đã có nhiều chuyển biến theo hướng thực chất hơn.

- Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo của Bộ Tài chính cũng cho thấy nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều yếu tố bất định từ bên ngoài và những sức ép nội tại. Theo ông, đâu là những rủi ro lớn nhất đối với ổn định kinh tế vĩ mô và triển vọng tăng trưởng 6 tháng cuối năm?

- Những tháng cuối năm đặt ra yêu cầu điều hành cao hơn, bởi thách thức lớn nhất là duy trì được sự cân bằng giữa tăng trưởng nhanh với kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và củng cố niềm tin thị trường.

Từ bên ngoài, các yếu tố bất định như xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng, xu hướng điều chỉnh chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng có thể tác động đến chi phí sản xuất, lạm phát nhập khẩu, tỷ giá và hoạt động xuất khẩu. Điều đó cho thấy năng lực dự báo và khả năng phản ứng chính sách tiếp tục là yếu tố quyết định trong giai đoạn tới.

Ở trong nước, tiến độ giải ngân đầu tư công cải thiện nhưng vẫn còn những điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và chuẩn bị dự án. Bên cạnh đó, việc gia tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị cho thấy nền kinh tế đang mở rộng năng lực sản xuất, nhưng cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn để sớm chuyển hóa thành tăng trưởng.

Trong bối cảnh dư địa điều hành không còn nhiều, điều quan trọng nhất là tiếp tục kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao chất lượng dự báo, điều hành theo kịch bản và tăng cường phối hợp giữa các chính sách nhằm củng cố niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân.

Phối hợp chính sách để khơi thông động lực tăng trưởng

- Trong 6 tháng cuối năm, theo ông, chính sách tài khóa và tiền tệ cần phối hợp như thế nào để vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô?

- Thực tiễn 6 tháng đầu năm cho thấy sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ cần tiếp tục được nâng lên theo hướng chủ động, linh hoạt và dựa nhiều hơn trên dự báo, dữ liệu cũng như khả năng phản ứng chính sách trước những biến động của kinh tế thế giới.

Chính sách tài khóa cần tiếp tục đẩy nhanh giải ngân đầu tư công gắn với nâng cao hiệu quả đầu tư, ưu tiên hạ tầng chiến lược, khoa học - công nghệ và chuyển đổi xanh; đồng thời triển khai có trọng tâm các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm kỷ luật tài khóa.

Chính sách tiền tệ cần điều hành chủ động, linh hoạt và thận trọng; bám sát diễn biến lạm phát, tỷ giá, dòng vốn quốc tế; ưu tiên các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, đổi mới sáng tạo và các ngành kinh tế mới; đồng thời kiểm soát chặt tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Từ góc độ tài chính - ngân hàng, tôi đồng tình với định hướng phát triển thị trường vốn theo hướng cân bằng hơn với thị trường tín dụng, nhằm đa dạng hóa nguồn vốn, giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.

Quan trọng hơn, điều hành chính sách cần chuyển từ mở rộng quy mô vốn sang nâng cao chất lượng dòng vốn. Tăng trưởng chỉ thực sự bền vững khi nguồn lực được phân bổ vào các lĩnh vực tạo ra năng suất và giá trị gia tăng cao.

- Để duy trì đà tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm và thời gian tới, cần ưu tiên những động lực tăng trưởng mới và tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn nào?

- Kết quả 6 tháng đầu năm tạo nền tảng thuận lợi, nhưng giai đoạn tới cần chuyển mạnh sang các động lực tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, năng suất và hoàn thiện thể chế.

Trước hết, cần tiếp tục phát huy đồng bộ các động lực truyền thống gồm đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu nhằm tạo sức bật và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế. Đặc biệt, cần hình thành các động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, chuyển đổi xanh và phát triển thị trường carbon.

Bên cạnh việc phát huy các động lực tăng trưởng, cần tập trung tháo gỡ ba điểm nghẽn nền tảng. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế và cải cách thủ tục hành chính theo hướng minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao. Thứ hai, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực thông qua đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và phát triển đồng bộ các thị trường vốn, bất động sản, khoa học - công nghệ. Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thu hút các dòng vốn đầu tư thế hệ mới.

Nếu tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, phát huy hiệu quả phối hợp chính sách và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, Việt Nam có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững.

- Xin cảm ơn ông!