Nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng cộng đồng

Toàn tỉnh hiện có 366.055,48 ha rừng, trong đó 349.196,76 ha rừng tự nhiên, chiếm 95,4% và 16.858,72 ha rừng trồng, chiếm 4,6%. Đây là nguồn tài nguyên có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, điều hòa nguồn nước, phòng chống thiên tai.

Hệ sinh thái rừng của tỉnh chủ yếu là rừng gỗ lá rộng thường xanh và nửa rụng lá. Tại các địa phương, công tác quản lý, bảo vệ diện tích rừng chủ yếu giao cho hộ gia đình, cá nhân quản lý với 187.233 ha, chiếm 51,1%; cộng đồng dân cư quản lý 89.116 ha, chiếm 24,3%; UBND cấp xã quản lý 62.265 ha, chiếm 17%.

Để thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng, những năm qua, các cấp, ngành địa phương trên địa bàn tỉnh tăng cường triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và phối hợp chặt chẽ với các cấp, ngành, địa phương trong quản lý, bảo vệ rừng. Ngoài vai trò then chốt của các cấp chính quyền và ngành chức năng, tỉnh chú trọng phát huy vai trò của cộng đồng dân cư thông qua công tác tuyên truyền, vận động và giao khoán quản lý bảo vệ rừng.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực Trùng Khánh xem bản đồ tuyến đường tuần tra diện tích rừng trên địa bàn xã Trùng Khánh.

Riêng năm 2025, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng cho 1.060 cộng đồng với tổng số tiền 7,34 tỷ đồng; chi trả cho 33.136 hộ gia đình, cá nhân với tổng số tiền 15,735 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Chi cục Kiểm lâm tỉnh chỉ đạo các Hạt Kiểm lâm khu vực địa bàn các xã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tham gia các hoạt động triển khai việc giao khoán, hỗ trợ cộng đồng và chính quyền địa phương trong công tác quản lý, bảo vệ rừng thông qua các chương trình, dự án từ những giai đoạn trước đây như Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng (Chương trình 661). Qua các giai đoạn, công tác quản lý, bảo vệ rừng tại các địa phương tiếp tục được duy trì và mở rộng theo các chương trình bảo vệ và phát triển rừng của Nhà nước, Chương trình mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững và các chính sách hiện hành. Nhờ đó, tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh đạt 54,61%.

Tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, thực hiện giao rừng, quản lý rừng; bảo đảm quyền, trách nhiệm và lợi ích hợp pháp của cộng đồng dân cư trong quản lý, sử dụng rừng. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Nâng cao năng lực cho cộng đồng thông qua tập huấn về quản lý rừng bền vững, phòng cháy, chữa cháy rừng, tuần tra bảo vệ rừng, sử dụng thiết bị định vị GPS, ứng dụng công nghệ số và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý rừng. Phát triển sinh kế gắn với bảo vệ rừng, khuyến khích phát triển lâm sản ngoài gỗ, dược liệu dưới tán rừng, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và các mô hình kinh tế lâm nghiệp phù hợp nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Thực hiện hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và phát triển thị trường tín chỉ các-bon rừng, tạo nguồn tài chính ổn định để cộng đồng đầu tư cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.