Ngày 21/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Randhir Jaiswal cho biết đang theo dõi chặt chẽ khả năng Bangladesh tham gia Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca giữa Pakistan, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, trong bối cảnh cơ chế an ninh mới này có thể tiếp tục được mở rộng.
Từ Hormuz đến Gaza, từ những cuộc đàm phán Mỹ - Iran đến các thỏa thuận quốc phòng mới, những diễn biến tưởng như riêng lẻ nhưng cùng phản ánh sự chuyển dịch ngày càng rõ nét trong cấu trúc an ninh Trung Đông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh việc Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Saudi Arabia ký Hiệp định Phòng thủ chung Mecca.
Việc Saudi Arabia cùng Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ gần đây ký kết Hiệp ước phòng thủ chung tại Mecca, Saudi Arabia (còn gọi là Hiệp ước Mecca) khiến dư luận không thể không đặt ra câu hỏi về vai trò, ảnh hưởng trong tương lai của Mỹ đối với an ninh vùng Vịnh cũng như toàn bộ khu vực Trung Đông.
Thoả thuận có thể không lập tức thay đổi cán cân quân sự tại Nam Á, nhưng mang lại cho Islamabad một lợi thế quan trọng: tăng chi phí và rủi ro đối với bất kỳ đối thủ nào cân nhắc tấn công Pakistan, trong lúc nước này đang phải căng mình trên nhiều mặt trận.
Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar vừa có cuộc điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Canada Anita Anand nhằm thảo luận về cục diện an ninh mới, đặc biệt là Hiệp định Phòng thủ chung Mecca vừa được ký kết và các cuộc xung đột đang leo thang tại Trung Đông .
Thỏa thuận Mecca giữa Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan được xem là nỗ lực mới nhằm định hình khuôn khổ an ninh khu vực, song hiệu quả phụ thuộc vào khả năng thu hẹp khác biệt.
Hiệu quả thực tế của thỏa thuận phòng thủ chung Mecca vẫn phụ thuộc vào khả năng các nước thành viên vượt qua khác biệt chiến lược và xây dựng cơ chế phối hợp cụ thể.
Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định thỏa thuận quốc phòng ba bên mới ký với Saudi Arabia và Pakistan không nhằm vào Iran, dù hiệp ước thiết lập cơ chế phòng thủ chung tương tự Điều 5 của NATO.
Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8/8 bác bỏ những cáo buộc lan truyền trên mạng xã hội rằng thỏa thuận quốc phòng ba bên mới ký với Saudi Arabia và Pakistan mâu thuẫn với Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Ngày 7/8, Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết, nước này cùng với Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký hiệp định phòng thủ ba bên nhằm thắt chặt hơn nữa quan hệ hợp tác giữa ba nước trong bối cảnh lo ngại về an ninh ngày càng gia tăng.