Lo cho các câu lạc bộ 'hạng hai'

Trên thực tế, trong 14 đội thì có đến 5 đội là tuyến 2 hoặc đội U21 của các CLB đang chơi tại V-League 2025-2026 (Công an Hà Nội, Hà Nội, Ninh Bình, Đà Nẵng, Hà Tĩnh); 1 đội thuộc “lò” đào tạo trẻ PVF; chỉ có 5 CLB đại diện địa phương là Tây Ninh, Huế, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng. Bên cạnh đó, mặc dù VFF cho phép các đội hạng Nhì được sử dụng cầu thủ Việt kiều và cầu thủ nhập tịch nhằm tăng chất lượng thi đấu, nhưng không đội nào đăng ký.

Trận đấu giữa đội Đại Học Văn Hiến (phải) và Kon Tum ở giải hạng Nhì quốc gia năm 2025. ẢNH: P.MINH

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, giới làm nghề bóng đá từng hy vọng số CLB bóng đá chuyên nghiệp sẽ tăng lên nhờ sự cộng hưởng về kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực tế ngược lại, không tăng mà còn giảm. Ví dụ như trước đây có 2 đội Đắk Lắk và Phú Yên thì nay chỉ còn Đắk Lắk; tương tự là trường hợp của Lâm Đồng - Bình Thuận hay Quảng Ngãi - Kon Tum; thậm chí còn vắng một loạt tỉnh, thành trước đây có đội đá hạng Nhì như An Giang, Cà Mau…

Mùa giải hạng Nhì chỉ diễn ra trong tối đa 2 tháng (mỗi lượt thi đấu khoảng 1 tháng) và được chia thành 2 khu vực để giảm chi phí di chuyển. Nghĩa là ngân sách dành cho một đội hạng Nhì không quá nhiều, thua xa các CLB “phủi” chuyên nghiệp. Bóng đá vẫn là môn thể thao phổ biến ở mọi địa phương, nhưng điều nghịch lý là Hà Nội và TPHCM hiện có đến 5-6 đội tham dự các giải trong hệ thống quốc gia (từ V-League đến hạng Nhì), thì 8/34 tỉnh, thành không hề có CLB bóng đá chính quy nào. Hệ quả là phần “đáy” của nền bóng đá tiếp tục nhỏ và không thể phủ kín bản đồ bóng đá quốc gia, theo lý thuyết mỗi địa phương phải có ít nhất 1 CLB chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, các CLB tại V-League quyết định thành lập đội trẻ để đưa xuống hạng Nhì thi đấu cũng nhằm cọ xát, tích lũy kinh nghiệm.

VFF đã cố gắng rất nhiều nhằm thúc đẩy số lượng các đội bóng ở phần “đáy” bằng việc tăng số trận đấu và giảm thời gian tập trung nhằm hạn chế chi phí hoạt động. Rồi việc cho phép dùng cầu thủ nhập tịch, Việt kiều cũng là cách để khuyến khích các đội bóng xây dựng, làm quen CLB chuyên nghiệp ngay từ hạng đấu thấp nhất này. Thực tế đã có nhiều trường hợp như Hà Nội, Công An Hà Nội, PVF - CAND, Hà Tĩnh, Nam Định… xuất phát từ hạng Nhì, và chỉ mất có 3-4 năm đã lên đá V-League, thậm chí còn nhanh chóng vô địch quốc gia.

Nói cách khác, giải hạng Nhì là nơi thuận lợi nhất để khởi đầu một CLB chuyên nghiệp thực thụ. Và cũng vì thế, đó là "tấm gương" phản chiếu rõ nhất về thực trạng của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam hiện tại. Giống như ở mùa giải 2026 này, nhìn vào danh sách các đội bóng tham dự giải hạng Nhì, gần như không có dấu hiệu nào cho thấy sẽ có CLB giành được suất lên chơi ở V-League trong tương lai gần.

YẾN PHƯƠNG