'Lá chắn' bảo vệ người yếu thế

Trợ giúp viên pháp lý, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh tuyên truyền về trợ giúp pháp lý đến người dân thôn Bình Trung, xã Khánh Khê

Chị P.T.H và anh T.V.N kết hôn năm 2021, có hai con chung và cùng sinh sống tại xã Thiện Long. Do hoàn cảnh kinh tế khó khăn và phát sinh mâu thuẫn, nên tháng 6/2025, chị H rời nhà, đi làm công ty tại Bắc Ninh. Đến tháng 10/2025, chị đã gửi đơn đến Tòa án nhân dân khu vực 3 yêu cầu được ly hôn và giải quyết tranh chấp nuôi con. Sau khi thụ lý vụ án, tòa án đã hòa giải nhiều lần nhưng không đạt kết quả.

Do anh N là người dân tộc thiểu số, cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn là đối tượng được hưởng chính sách TGPL, nên anh đã làm đơn đề nghị được TGPL. Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh, thuộc Sở Tư pháp đã tiếp nhận đơn và cử trợ giúp viên pháp lý tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho anh N tại phiên tòa ngày 18/3/2026 vừa qua. Nhờ có sự tham gia kịp thời của trợ giúp viên pháp lý, với sự khéo léo tuyên truyền pháp luật, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của hai bên. Chị H tự nguyện rút đơn, anh N và chị H đoàn tụ. Anh N cảm động kể: Hôm ấy nếu không có trợ giúp viên pháp lý thì vợ chồng tôi đã ly hôn, con cái phải thiếu vắng tình cảm. Trợ giúp viên pháp lý đã tận tình thuyết phục, động viên hai vợ chồng xóa bỏ mâu thuẫn về với nhau, đồng thời tuyên truyền pháp luật về hôn nhân gia đình cho chúng tôi hiểu thêm quyền và nghĩa vụ của mình. Tôi rất cảm ơn trợ giúp viên pháp lý.

Từ năm 2025 đến nay, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh đã hoàn thành 569 vụ việc TGPL, trong đó 562 vụ việc tham gia tố tụng, 7 vụ việc tư vấn pháp luật. Các vụ việc đều được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của đối tượng được TGPL.

Vụ việc trên chỉ là một minh chứng cho hiệu quả của công tác TGPL trong bảo vệ người yếu thế. Theo Luật TGPL năm 2017, người được TGPL bao gồm: người có công với cách mạng; hộ nghèo, cận nghèo; trẻ em; người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi… Công tác TGPL được thực hiện bằng 3 hình thức, gồm: tham gia tố tụng; tư vấn pháp luật; đại diện ngoài tố tụng. Từ năm 2025 đến nay, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh đã hoàn thành 569 vụ việc TGPL, trong đó 562 vụ việc tham gia tố tụng, 7 vụ việc tư vấn pháp luật. Các vụ việc đều được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của đối tượng được TGPL.

Bà Lương Thị Hương Lan, Phó Giám đốc Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh thông tin: Trung tâm đã tích cực thực hiện tốt công tác chuyên môn theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Chúng tôi chú trọng phối hợp TGPL trong hoạt động tố tụng với các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn tỉnh. Kiểm tra, xác minh đối tượng TGPL khi các cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến, kịp thời ban hành quyết định cử trợ giúp viên pháp lý, luật sư thực hiện TGPL tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, bảo đảm 100% người thuộc diện được TGPL khi có yêu cầu được cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí.

Để người dân biết đến chính sách TGPL, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh đã đẩy mạnh công tác truyền thông, thông tin về TGPL bằng nhiều hình thức. Cụ thể như: truyền thông trực tiếp; phương tiện thông tin đại chúng; ấn phẩm, tài liệu; nền tảng số… Từ năm 2025 đến nay, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh đã tổ chức được 37 cuộc truyền thông về TGPL với hơn 5.000 người tham dự; biên soạn, cấp phát trên 3.200 cuốn sách “Hỏi đáp pháp luật về TGPL – Một số vấn đề thường gặp” chuyển đến UBND cấp xã, các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn tỉnh. Chị Hoàng Thị Hải, trợ giúp viên Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh chia sẻ: Tôi đã lựa chọn hình thức, nội dung truyền thông về TGPL phù hợp với từng đối tượng, địa bàn. Các hội nghị được tổ chức tại nhà văn hóa các thôn, trường học, để đông đảo người dân có thể đến tham dự. Trong quá trình truyền thông, tôi không chỉ tuyên truyền về TGPL mà còn kể lại những vụ việc TGPL thực tế mà tôi đã tham gia, lồng ghép tuyên truyền nâng cao nhận thức pháp luật của người dân.

Có thể nói, hoạt động TGPL đã trở thành “lá chắn” bảo vệ những người yếu thế, bảo đảm bình đẳng, công bằng trước pháp luật. Từ đó nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân, góp phần tháo gỡ mâu thuẫn ngay từ cơ sở, hạn chế khiếu kiện, tranh chấp, xây dựng xã hội công bằng, văn minh.