Kỳ vọng lớn cho văn hóa - nghệ thuật

Trưởng Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ (Tây Ninh), NSND HỒ NGỌC TRINH: Mong sân khấu tự đứng vững và phát triển trong nền kinh tế thị trường

Những ngày này cả nước đang hướng về ngày hội lớn bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ vinh dự được mang lời ca, tiếng hát phục vụ khán giả miền Bắc dịp này.

Chúng tôi xúc động khi được khán giả miền Bắc nồng nhiệt đón nhận qua 10 suất diễn từ ngày 27/2 - 9/3 vừa qua. Các đêm diễn với khán giả chật kín hội trường cho thấy sân khấu cải lương vẫn luôn có sức sống mãnh liệt trong lòng công chúng. Điều đó thêm nhắc nhở nghệ sĩ chúng tôi về ý thức trách nhiệm của những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, dùng nghệ thuật để tuyên truyền, lan tỏa và làm đẹp cuộc sống; qua đó các nghệ sĩ cũng hiểu hơn tầm quan trọng của mình, của nghề khi cầm lá phiếu lựa chọn người tài - đức đại diện trong Quốc hội nhiệm kỳ tới.

NSND HỒ NGỌC TRINH. Ảnh: Thanh Hiêp

Tôi kỳ vọng nhiệm kỳ mới sẽ có những bước đột phá để văn hóa thực sự phát triển trên nền tảng truyền thống, đặc biệt trong lĩnh vực sân khấu. Tôi cũng mong muốn có cơ chế đặc thù cho nghệ thuật biểu diễn, trong đó có chiến lược đào tạo nguồn nhân lực trẻ, hỗ trợ kinh phí xây dựng và nâng cấp thiết chế văn hóa từ trung ương đến địa phương để nghệ sĩ có “thánh đường” biểu diễn đúng nghĩa, từ đó thỏa sức sáng tạo...

Vấn đề xã hội hóa hoạt động nghệ thuật biểu diễn đang được đặt ra, đòi hỏi nghệ sĩ phải nhanh nhạy với thời cuộc, xoay chuyển và thích ứng với sự thay đổi của xã hội. Vì thế, tôi mong muốn các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là trong lĩnh vực nghệ thuật, tham gia đóng góp ý kiến, đề xuất thêm chính sách khuyến khích xã hội hóa để văn nghệ sĩ và nghệ thuật sân khấu được quan tâm hơn, có thể tự đứng vững và phát triển trong nền kinh tế thị trường mà không làm mất đi bản sắc.

Phó Trưởng đoàn Xiếc và Tạp kỹ, Liên đoàn Xiếc Việt Nam TRẦN ĐỨC VĨNH: Có chính sách đãi ngộ để thu hút, giữ chân nghệ sĩ trẻ

Mỗi lần bước ra sân khấu, tôi đều vô cùng xúc động và tự hào. Dù đã quen với cảnh khán giả vỗ tay nồng nhiệt ở rạp Xiếc Trung ương, nhưng điều khiến tôi nhớ nhất lại là những chuyến lưu diễn phục vụ đồng bào miền núi, vùng sâu, vùng xa. Khi ấy, xiếc không còn để mua vui mà là món quà đối với trẻ em và người dân ở nhiều lứa tuổi. Giữa không gian núi rừng yên tĩnh, nghe tiếng cười, nhìn ánh mắt mong mỏi của các em và các anh chị, cô bác khiến chúng tôi gắn bó và yêu nghề hơn.

Nghệ sĩ TRẦN ĐỨC VĨNH (áo xanh) trong một buổi biểu diễn hề xiếc. Ảnh: NVCC

Tuy nhiên, với đặc thù tuổi nghề ngắn, xiếc vốn là một trong những ngành nghề được cho là khắc nghiệt nhất từ khâu tuyển chọn, đào tạo đến hành nghề bởi sự đào thải khắc nghiệt. Thống kê của Hội Khoa học an toàn vệ sinh lao động Việt Nam cho thấy, tần suất tai nạn lao động trong một năm mà các nghệ sĩ xiếc gặp phải lên tới gần 40%, gấp 20 lần so với mức độ tai nạn lao động trong ngành công nghiệp sản xuất thông thường. Khắc nghiệt như thế các nghệ sĩ xiếc còn gặp khó trong việc trang trải cuộc sống; và tôi biết, ngoài xiếc thì nhiều ngành nghệ thuật truyền thống cũng khó khăn không kém.

Chính vì thế, mong rằng, các đại biểu Quốc hội khóa tới, đặc biệt là các đại biểu trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật, bằng sự thấu hiểu nghề sẽ đề xuất những chính sách về chế độ lương bổng, đãi ngộ cho nghệ sĩ nói chung và nghệ sĩ xiếc nói riêng; để các nghệ sĩ toàn tâm toàn ý, dành toàn lực vào sáng tạo, mang đến những tiết mục, chương trình đặc sắc phục vụ nhân dân.

Tôi hy vọng, tiếng nói của ngành nghề sẽ xuất hiện tại các diễn đàn, hội thảo, để văn hóa - nghệ thuật nói chung, xiếc nói riêng được quan tâm hơn, nhất là có chính sách thu hút và giữ chân nhân lực trẻ.

Người sáng lập 84SPACE - dự án phát triển nghệ thuật Việt Nam TRẦN QUANG TUẤN: Chính sách phù hợp, nghệ thuật Việt Nam có thể vươn tầm quốc tế

Trong vài năm gần đây, hoạt động sáng tạo, nghệ thuật và các giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam ngày càng được quan tâm. Đặc biệt tại Hà Nội, mỗi năm chúng ta đều chứng kiến nhiều sự kiện, bắt đầu xuất hiện các liên hoan và chuỗi hoạt động văn hóa dành cho cộng đồng. Đây là những tín hiệu tích cực, cho thấy đời sống nghệ thuật đang dần trở nên sôi động và nhận được sự quan tâm rộng rãi hơn từ xã hội.

Người sáng lập 84SPACE TRẦN QUANG TUẤN. Ảnh: NVCC

Thời gian tới, tôi rất mong các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp sẽ tiếp tục quan tâm hơn nữa tới lĩnh vực nghệ thuật và sáng tạo, để có các chính sách có thể tạo ra những bước phát triển mạnh mẽ hơn, đưa nghệ thuật Việt Nam có dấu ấn rõ nét trên bản đồ nghệ thuật quốc tế. Việt Nam có nhiều tiềm năng và dư địa để phát triển, và tôi tin rằng với những chính sách phù hợp, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng được những nghệ sĩ và tác phẩm mang tầm ảnh hưởng quốc tế.

Thực tế, những người làm trong lĩnh vực nghệ thuật sáng tạo, đặc biệt là các nghệ sĩ, phần lớn vẫn đang tự vận hành và hỗ trợ lẫn nhau thông qua các cộng đồng và hội nhóm. Vì vậy, nếu có thêm cơ chế kết nối và nguồn lực hỗ trợ từ các cơ quan quản lý, chắc chắn lĩnh vực này sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ và bền vững hơn.

Tôi cũng mong rằng thời gian tới sẽ có thêm những không gian đối thoại cởi mở như tọa đàm, chương trình kết nối hay các diễn đàn trao đổi giữa cộng đồng sáng tạo và cơ quan quản lý. Những cầu nối như vậy sẽ giúp hình thành một hệ sinh thái gắn kết giữa Nhà nước và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, từ đó thúc đẩy sự hợp tác và phát triển chung cho nền nghệ thuật Việt Nam.

Hương Sen - Lê Thư