Ký ức nhà nông
Với nhiều người sinh ra và lớn lên ở miền Tây Nam Bộ, những nông cụ xưa là phần ký ức không thể nào quên về thời kỳ lao động đầy gian khó.

Từ thuở sơ khai đến thời công nghiệp hóa, cây lúa vẫn gắn bó với đời sống của người dân miền Tây Nam Bộ. Các nông cụ xưa trở thành minh chứng sống động, giúp thế hệ trẻ hôm nay hiểu rõ hơn về phương thức canh tác truyền thống, thêm trân trọng giá trị lao động, từ đó ra sức xây dựng quê hương.
Trước khi bước vào giai đoạn sản xuất lúa quy mô lớn với những dây chuyền cơ giới hóa hiện đại, để làm ra hạt lúa, hạt gạo, ông cha ta hầu như chỉ dùng sức người và dùng trâu kéo.
Những nông cụ xưa chính là chứng tích cho điểm khởi nguồn của dòng chảy văn minh lúa nước. Mỗi vết mòn trên cán gỗ, các thớ tre bện chặt hay những lưỡi sắt đã hoen gỉ theo thời gian là những mảnh ghép ký ức sống động, lưu giữ về một thời kỳ nông dân Nam Bộ nương theo thời tiết, thổ nhưỡng, "thuận thiên" mà sống, đổi giọt mồ hôi lấy hạt ngọc trời.
Hiện nay, trong không gian Bảo tàng Lúa nước tỉnh Cà Mau (Số 5, đường Nguyễn Tất Thành, phường Bạc Liêu) đang trưng bày nhiều hiện vật tái hiện sinh động nền nông nghiệp lúa nước truyền thống.

Tấm gỗ mộc mạc nghiêng mình bên đồng cạn chứng kiến sức lao động bền bỉ của bao thế hệ. Mỗi nhát đập của nông dân vào thớ gỗ này là đổi giọt mồ hôi lấy hạt ngọc trời.

Kẹp đập lúa gồm hai thanh gỗ nối với nhau bằng sợi dây buộc. Sự giản đơn này minh chứng cho trí tuệ dân gian trong việc tối ưu hóa công đoạn thu hoạch thủ công.

Chiếc thùng sắt đúc có quai cầm (táo đong lúa) lưu dấu vết thời gian, là dụng cụ đo lường lúa gạo thô sơ.

Tát nước bằng gàu dây là công việc rất đỗi quen thuộc với nhà nông thuở xưa. Công việc tát nước tưởng chừng đơn giản nhưng kỳ thực chẳng hề dễ. Hai người phải phối hợp ăn ý thì gàu nước mới không bị tréo dây.

Khi có lúa vào bồ, nhà nông còn phải qua giai đoạn xay lúa, rồi giã mới có hạt gạo trắng. Tiếng “ù ù” của cối xay đêm muộn từng là thanh âm biểu trưng cho cuộc sống no đủ.

Ách trâu và chiếc cày, chiếc trục giúp xới đất, bừa, làm nhỏ và san phẳng đất, chuẩn bị cho việc gieo sạ vụ mùa mới.
Văn Mộc - Đức Minh thực hiện
Nguồn Cà Mau: https://baocamau.vn/ky-uc-nha-nong-a130315.html












