Kiến tạo thành phố hạnh phúc bằng thể chế

Bởi những quy định của luật lần này không chỉ là những thiết chế pháp lý đặc thù, vượt trội, mà còn tháo gỡ những “điểm nghẽn” trước đây, vốn đang cản trở sự phát triển, để góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc.

Trong hành trình chăm lo hạnh phúc cho nhân dân, trước bối cảnh đô thị hóa, nhiều thách thức đã đặt ra đối với thành phố Hà Nội, như: Ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí ngày càng nặng nề; úng ngập cục bộ; hạ tầng kỹ thuật và xã hội đầu tư thiếu đồng bộ, quá tải, ùn tắc giao thông… Với phương châm nhìn thẳng vào sự thật, thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể và đang tiếp tục thúc đẩy để xây dựng đô thị hạnh phúc. Nhìn lại thời gian qua có thể thấy, nhiều “điểm nghẽn” trong phát triển của Thủ đô không nằm ở ý chí hay nguồn lực tiềm năng mà nằm ở cơ chế, chính sách.

Bởi thế, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được xây dựng nhằm kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới”, với những cơ chế vượt trội, tạo cơ chế pháp lý để Thủ đô phát triển tương xứng với vị trí, vai trò là trung tâm chính trị - hành chính của cả nước; đồng thời góp phần giải quyết 5 “điểm nghẽn” của thành phố hiện nay. Đồng thời, việc sửa luật lần này còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm tạo nền tảng thể chế đủ mạnh để Hà Nội phát triển tương xứng với vị thế, vai trò trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đưa Hà Nội tiệm cận các mô hình đô thị hiện đại trong khu vực và thế giới. Trong các quy định được đề xuất đã thể hiện rõ xu hướng mở rộng không gian về thể chế cho Thủ đô và các vấn đề cốt lõi như thiết kế một cơ chế để sao cho khuôn khổ hệ thống pháp luật chung tiến tới một không gian có mức độ khác biệt.

Trong đó, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) hướng đến ba nhóm đột phá lớn: Tăng thẩm quyền cho Hà Nội về thể chế, mở rộng không gian phát triển vùng gắn với cơ chế tài chính đô thị và định hướng phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo. Riêng việc luật hóa mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) đã mở ra một hướng tiếp cận mới trong quy hoạch và phát triển không gian đô thị, bởi bên cạnh là giải pháp giao thông, đây còn là mô hình phát triển tổng thể, gắn kết giữa hạ tầng, không gian sống và hoạt động kinh tế. Đây cũng là điều kiện để Hà Nội cải tạo các khu chung cư cũ, phát triển đô thị vệ tinh, khai thác không gian ngầm, từ đó tái cấu trúc toàn bộ không gian đô thị theo hướng hiện đại, bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân. Đây cũng là giải pháp căn cơ để giải quyết bài toán ùn tắc giao thông và quá tải hạ tầng, những vấn đề đã tồn tại nhiều năm.

Cùng với đó, để thúc đẩy sự phát triển, điểm đột phá rất lớn được chờ đợi là các quy định của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này tạo cơ sở để Hà Nội chủ động hơn, sáng tạo hơn, bứt phá hơn, làm nhanh hơn, tốt hơn, hiệu quả hơn trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và thực thi công vụ theo đúng tinh thần: “Hà Nội đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”; đồng thời, có điều kiện thử nghiệm các mô hình quản trị mới, tiêu chuẩn mới, cách làm mới. Thực tế đã cho thấy, để Hà Nội phát triển bền vững, hiện đại và hạnh phúc, rất cần hoàn thiện phương thức quản lý và tổ chức không gian đô thị, lấy con người và hạ tầng làm trọng tâm.

Để hoàn thành nhiệm vụ, giải quyết được những vấn đề đặt ra, song song với việc phát triển kinh tế, hoàn thiện quy hoạch, việc kiến tạo thể chế đủ mạnh có ý nghĩa như một cơ chế “kích hoạt” nguồn lực nội sinh, bảo đảm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới, thực sự kiến tạo một đô thị hạnh phúc, giải quyết thách thức và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Không dừng ở định hướng, việc cụ thể hóa các quy định trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ cho phát triển của thành phố Hà Nội trong bối cảnh mới. Khi thể chế đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, thúc đẩy sự kiến tạo và giải quyết được thách thức đặt ra, khái niệm thành phố hạnh phúc sẽ thành hiện thực. Khi đó, Hà Nội thực sự sẽ trở thành nơi đáng sống, đáng làm việc.