Khai mở dư địa, nhiều địa phương tăng thu ngân sách

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều xã, phường trên địa bàn Hà Tĩnh đã phát huy tính chủ động trong quản lý, điều hành, khai thác hiệu quả các nguồn thu, tạo chuyển biến tích cực trong công tác thu ngân sách nhà nước. Kết quả này không chỉ góp phần hoàn thành các chỉ tiêu tài chính mà còn tạo thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở.

Theo số liệu từ Sở Tài chính Hà Tĩnh, 7 tháng năm 2026, tổng thu ngân sách trên địa bàn Hà Tĩnh đạt hơn 13.200 tỷ đồng, bằng 70% dự toán HĐND tỉnh giao, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Riêng đến ngày 30/6, tổng thu ngân sách trên địa bàn các xã, phường đạt hơn 7.200 tỷ đồng, bằng 193% dự toán tỉnh giao. Sau khi loại trừ các khoản thu ngân sách trung ương, ngân sách tỉnh hưởng do Thuế tỉnh thu được hạch toán vào địa bàn xã, phường thì thu ngân sách cấp xã đạt gần 1.718 tỷ đồng, bằng 113% dự toán tỉnh giao.

Nhiều địa phương đạt kết quả nổi bật như: phường Vũng Áng đạt 1.286 tỷ đồng, bằng 1.102% dự toán; xã Trường Lưu đạt 33,7 tỷ đồng, bằng 346%; xã Toàn Lưu đạt 107 tỷ đồng, bằng 186%; xã Kỳ Lạc đạt 10,8 tỷ đồng, bằng 162%; xã Sơn Kim 2 đạt 2,2 tỷ đồng, bằng 138%; xã Can Lộc đạt gần 135,6 tỷ đồng, bằng 125% dự toán...

Phường Vũng Áng là một trong những địa phương có số thu ngân sách đạt cao.

Trong đó, phường Vũng Áng là điểm sáng về thu ngân sách. Thuộc địa bàn trung tâm của Khu kinh tế Vũng Áng, phường tập trung nhiều doanh nghiệp quy mô lớn hoạt động trong các lĩnh vực luyện thép, cảng biển, logistics, nhiệt điện và dịch vụ công nghiệp. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp duy trì ổn định, nhiều doanh nghiệp đạt doanh thu và lợi nhuận cao, qua đó phát sinh số thu lớn từ thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và các khoản thu khác.

Bên cạnh đó, nhiều khoản thu do cơ quan thuế cấp tỉnh trực tiếp quản lý được hạch toán trên địa bàn phường, góp phần làm cho tổng thu ngân sách trên địa bàn tăng cao. Sau khi loại trừ các khoản thu, tổng thu ngân sách trên địa bàn phường đạt gần 300 tỷ đồng, chủ yếu từ các khoản thu tiền sử dụng đất, thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác, đóng góp quan trọng vào kết quả thu ngân sách chung của toàn địa bàn.

Ông Nguyễn Thế Anh - Chủ tịch UBND phường Vũng Áng cho biết: "Ngay sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường đã rà soát toàn bộ nhiệm vụ quản lý tài chính - ngân sách, phân công rõ trách nhiệm cho từng bộ phận, từng cán bộ phụ trách nguồn thu và địa bàn. Đồng thời, thường xuyên phối hợp với cơ quan thuế, Ban Quản lý KKT tỉnh và các đơn vị liên quan để quản lý chặt các khoản thu phát sinh, chống thất thu, xử lý nợ thuế theo quy định".

Không chỉ các địa phương có lợi thế về công nghiệp, nhiều xã cũng tạo chuyển biến tích cực trong công tác thu ngân sách nhờ đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số. Tại xã Can Lộc, đến ngày 30/6, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt gần 135,6 tỷ đồng, bằng 125% dự toán tỉnh giao. Để có kết quả này, xã đã tập trung nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính, đồng thời tăng cường công khai, minh bạch trong quản lý các nguồn thu.

Xã Can Lộc thúc đẩy cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Theo ông Phạm Quốc Đạt - Phó Chủ tịch UBND xã Can Lộc: “Hiện nay, hầu hết các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, tài chính, đăng ký kinh doanh đều được tiếp nhận và xử lý trên môi trường điện tử. Người dân và doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu tiến độ giải quyết và thực hiện các nghĩa vụ tài chính qua hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt. Bên cạnh đó, xã tăng cường công khai, minh bạch các khoản thu, phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trong quản lý hộ kinh doanh, rà soát các nguồn thu còn dư địa”.

Thời gian qua, nhiều địa phương cũng đã chủ động rà soát, quản lý chặt chẽ các nguồn thu hiện có; đồng thời khai thác hiệu quả các nguồn thu từ đất đai, thương mại, dịch vụ, sản xuất kinh doanh, tăng cường chống thất thu thuế và xử lý nợ đọng.

Xã Thiên Cầm tập trung phát triển hạ tầng dịch vụ, quảng bá hình ảnh nhằm thu hút du khách.

Là địa phương có thế mạnh về du lịch biển, xã Thiên Cầm xác định thương mại - dịch vụ là động lực quan trọng để nuôi dưỡng nguồn thu bền vững. Địa phương chú trọng hỗ trợ các cơ sở lưu trú, nhà hàng, dịch vụ phát triển; tăng cường quản lý thuế, sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai doanh thu đúng quy định, nhất là trong mùa du lịch cao điểm.

Ông Nguyễn Văn Tuệ - Phó Chủ tịch UBND xã Thiên Cầm cho hay: "Cùng với việc chỉnh trang hạ tầng, bảo đảm môi trường, an ninh trật tự và tổ chức các hoạt động quảng bá, thu hút du khách, địa phương luôn đồng hành cùng hộ kinh doanh, góp phần tăng doanh thu dịch vụ, tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách".

Theo đánh giá, kết quả tích cực trong công tác thu ngân sách thời gian qua là sự cộng hưởng từ sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh cùng với tinh thần chủ động của chính quyền cơ sở sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Việc tinh gọn bộ máy đã giúp các địa phương chủ động hơn trong điều hành, quản lý nguồn thu, khai thác hiệu quả các lĩnh vực còn dư địa, đồng thời tăng cường chống thất thu và xử lý nợ đọng thuế.

Các địa phương phối hợp với ngành thuế triển khai hiệu quả các giải pháp nuôi dưỡng nguồn thu, chống thất thu, xử lý nợ đọng thuế, quyết tâm hoàn thành và vượt dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026.

Tuy nhiên, công tác thu ngân sách vẫn đối mặt với không ít khó khăn khi hoạt động sản xuất, kinh doanh của một số doanh nghiệp, hộ kinh doanh chưa ổn định; việc quản lý thu đối với thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số còn nhiều thách thức; nguồn lực dành cho công tác quản lý thu ở cơ sở vẫn còn hạn chế.

Ông Nguyễn Hoài Sơn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Sông Trí, thành viên Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh cho rằng: "Từ nay đến cuối năm, các địa phương cần tiếp tục rà soát kỹ từng nguồn thu, khai thác hiệu quả các khoản thu còn dư địa; tăng cường chống thất thu, xử lý nợ đọng thuế, đẩy nhanh đấu giá quyền sử dụng đất đối với các dự án đủ điều kiện, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Quan trọng nhất là tiếp tục phát triển kinh tế để nuôi dưỡng nguồn thu bền vững, phấn đấu hoàn thành và vượt dự toán thu ngân sách năm 2026".