Giữ 'hộ chiếu' xuất khẩu cho sầu riêng

Ðây cũng là thời điểm cơ quan chuyên môn tăng cường hướng dẫn, kiểm tra việc thu hoạch, phân loại và tiêu thụ sản phẩm đúng quy trình, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 9.200 ha sầu riêng, sản lượng gần 58.000 tấn/năm. Trong đó, khoảng 4.190 ha đã thực hiện liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, toàn tỉnh đã được cấp 80 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với tổng diện tích hơn 1.849 ha cùng 6 mã số cơ sở đóng gói với tổng công suất 400-420 tấn quả tươi/ngày.

Tại xã Gào - một trong những vùng trồng sầu riêng trọng điểm của tỉnh, không khí chuẩn bị cho vụ thu hoạch sầu riêng diễn ra khẩn trương. Địa phương có khoảng 300 ha sầu riêng, trong đó có gần 200 ha thuộc 8 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu. Người dân chú trọng sản xuất an toàn, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và duy trì mã số vùng trồng.

Năm nay, vườn sầu riêng của gia đình ông Hoàng Nhân (thôn 5, xã Gào) cho năng suất cao, quả đều trọng lượng. Ảnh: Vũ Thảo

Gia đình ông Hoàng Nhân (thôn 5, xã Gào) có 170 cây sầu riêng đang kinh doanh. Nhờ thời tiết thuận lợi và chăm sóc đúng kỹ thuật, vườn cây dự kiến cho thu hoạch khoảng 30 tấn quả trong vụ này.

Ông Nhân cho biết, gia đình ông luôn sản xuất theo quy trình an toàn, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng hướng dẫn để bảo đảm chất lượng sản phẩm. Sầu riêng năm nay có kích cỡ khá đồng đều, được thương lái đánh giá cao.

Ông Nguyễn Văn Phương - Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Gào - cho biết: Nhiều DN và thương lái đã đến địa phương khảo sát, ký hợp đồng thu mua sầu riêng ngay từ đầu vụ. Nhờ thời tiết thuận lợi và người dân chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, năng suất sầu riêng năm nay được đánh giá khả quan.

Nhiều vùng trồng sầu riêng ở các xã Đak Đoa, Kon Gang, Ia Ko, Chư Prông, Ia Phìn... cũng đang chuẩn bị thu hoạch. Người dân phát triển các giống có giá trị thương mại cao như Monthong, Ri6, Musang King và áp dụng quy trình kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, phần lớn diện tích sầu riêng sinh trưởng tốt, kỳ vọng về một vụ thu hoạch đạt hiệu quả.

Tuy nhiên, sản lượng và giá bán chỉ là một phần của câu chuyện. Khi thị trường xuất khẩu ngày càng coi trọng chất lượng, an toàn thực phẩm và tính minh bạch của sản phẩm, việc duy trì nghiêm các tiêu chuẩn của vùng trồng trở thành yếu tố quyết định để giữ vững thị trường.

Ông Lê Danh Lăng - Giám đốc HTX Sầu riêng hữu cơ Ia Phìn (xã Chư Prông) cho biết, chỉ cần một lô hàng không bảo đảm yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hoặc không đáp ứng quy định về truy xuất nguồn gốc thì không chỉ gây thiệt hại cho DN xuất khẩu mà còn ảnh hưởng uy tín cả vùng nguyên liệu. Vì vậy, ngay từ đầu vụ, HTX yêu cầu các thành viên tuân thủ nghiêm quy trình sản xuất và ghi chép đầy đủ nhật ký canh tác.

Cùng quan điểm, ông Trần Văn Hưng (làng Ktu, xã Kon Gang) cho rằng, việc quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững của ngành hàng sầu riêng. Gia đình ông hiện có khoảng 10 ha sầu riêng và đang tìm hiểu các thủ tục xây dựng mã số vùng trồng. Việc được tham gia vùng nguyên liệu đạt chuẩn không chỉ tạo thuận lợi trong tiêu thụ mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi của những nhà vườn sản xuất nghiêm túc.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, đối với các vùng trồng sầu riêng đã được cấp mã số, diện tích và ranh giới đều được xác định cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý và truy xuất nguồn gốc. Đây cũng là cơ sở để DN lựa chọn vùng nguyên liệu trọng điểm phục vụ thu mua, chế biến và xuất khẩu.

Nông dân trên địa bàn tỉnh chú trọng áp dụng quy trình sản xuất an toàn để nâng cao chất lượng sản phẩm sầu riêng. Ảnh: Vũ Thảo

Hiện chính quyền xã phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát việc sử dụng mã số vùng trồng, kịp thời phát hiện và ngăn chặn tình trạng lợi dụng hoặc mượn mã số vùng trồng để hợp thức hóa sản phẩm không đủ điều kiện xuất khẩu, qua đó bảo vệ uy tín và thương hiệu sầu riêng của địa phương.

Trong bối cảnh cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu ngày càng gay gắt, việc giữ vững các tiêu chuẩn vùng trồng không chỉ là yêu cầu đối với từng hộ sản xuất mà còn là trách nhiệm chung của người dân, HTX, DN và cơ quan quản lý.

Tại Công văn số 7255/UBND-NNMT ngày 2-6 về việc tăng cường công tác quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và công tác kiểm nghiệm nông sản phục vụ xuất khẩu trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành, địa phương tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; duy trì các điều kiện sau cấp mã, nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc và phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng nông sản, bảo vệ uy tín sầu riêng Gia Lai và thúc đẩy xuất khẩu bền vững.