Giữ đất lúa để bảo đảm an ninh lương thực

Tình hình thế giới còn nhiều biến động, an ninh lương thực đứng trước không ít thách thức, trong khi đô thị hóa và phát triển công nghiệp ngày càng gia tăng áp lực lên đất nông nghiệp. Vì vậy, việc giữ ổn định diện tích đất lúa là rất cần thiết. Tại Thái Nguyên, chủ trương bảo vệ quỹ đất trồng lúa được triển khai đồng bộ, góp phần bảo đảm nguồn lương thực, ổn định đời sống người dân và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Cán bộ khuyến nông xã Tân Khánh hướng dẫn nông dân cách nhận biết sâu bệnh gây hại trên lúa xuân trong giai đoạn trỗ bông.

Cán bộ khuyến nông xã Tân Khánh hướng dẫn nông dân cách nhận biết sâu bệnh gây hại trên lúa xuân trong giai đoạn trỗ bông.

Dù chịu tác động của đô thị hóa và công nghiệp hóa, lúa vẫn được xác định là cây trồng chủ lực, giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của tỉnh.

Năm 2025, tổng diện tích cây lương thực có hạt toàn tỉnh đạt trên 117.000ha, trong đó lúa chiếm gần 89.000ha, ngô hơn 28.000ha. Tổng sản lượng lương thực đạt trên 587.000 tấn, bình quân lương thực đầu người khoảng 326kg/năm, đáp ứng vững chắc nhu cầu tiêu dùng.

Ông Dương Sơn Hà, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thông tin: Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2026-2030 xác định diện tích gieo cấy lúa toàn tỉnh ở mức 88.000ha nhằm bảo đảm an ninh lương thực. Trên cơ sở đó, tỉnh xây dựng phương án sản xuất, giao chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương, gắn với mục tiêu nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích.

Ở cơ sở, chủ trương giữ đất lúa được triển khai linh hoạt, phù hợp điều kiện từng địa phương. Xã Tân Khánh là một trong những vùng sản xuất lúa trọng điểm, hiện duy trì diện tích gần 2.000ha; sản lượng cả năm trên 10.000 tấn, năng suất bình quân hơn 55 tạ/ha.

Chính quyền địa phương xác định lúa vẫn là cây lương thực chính và được giữ ổn định diện tích. Một phần nhỏ diện tích được chuyển sang trồng màu như lạc, ngô tại những chân đất cao, khó chủ động nguồn nước. Việc duy trì diện tích gắn với nâng cao năng suất giúp bảo đảm sản lượng, tăng giá trị thu nhập trên cùng đơn vị canh tác.

Đối với các hộ dân, cây lúa vẫn gắn bó chặt chẽ với đời sống bà con. Gia đình bà Vũ Thị Chiên, xóm Na Ri, xã Tân Khánh, duy trì 4 sào lúa/năm, vừa bảo đảm lương thực, vừa phục vụ chăn nuôi.

Theo bà Vũ Thị Chiên, diện tích này đủ cung cấp gạo ăn quanh năm, đồng thời tận dụng phụ phẩm làm thức ăn cho gia súc, gia cầm. Từ những thửa ruộng nhỏ, có thể thấy, cây lúa giữ vai trò quan trọng trong việc ổn định sinh kế của mỗi gia đình.

Tại xã Nam Hòa, diện tích lúa cũng được duy trì ổn định qua nhiều năm, góp phần bảo đảm nguồn lương thực tại chỗ. Ông Hoàng Văn Long, Trưởng xóm Chí Son, cho biết: Đời sống sản xuất của người dân chủ yếu dựa vào lúa nước.

Nhờ sự hỗ trợ về giống và vật tư, nhiều giống lúa năng suất, chất lượng cao như: J02, BTE… được đưa vào sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế. Việc sản xuất vụ xuân được triển khai đồng bộ, toàn xã hoàn thành gieo cấy 440ha, chủ yếu là các giống lúa chất lượng cao, tạo tiền đề nâng cao năng suất và giá trị sản xuất.

Người dân chăm sóc cây lúa.

Người dân chăm sóc cây lúa.

Năm 2026, Thái Nguyên đặt mục tiêu duy trì ổn định diện tích cây lương thực khoảng 117.000ha, sản lượng đạt từ 590-600 nghìn tấn, nâng mức bình quân lương thực đầu người lên trên 330kg/năm.

Ngành nông nghiệp tập trung đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới cơ cấu giống, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa.

Giữ đất lúa mang ý nghĩa lâu dài, gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực và ổn định đời sống nhân dân. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì sự phát triển bền vững của địa phương, đáp ứng nhu cầu của gần 1,8 triệu người dân.

Từ những cánh đồng trải dài trên khắp các địa phương, định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả đang dần được khẳng định. Cây lúa và hạt gạo tiếp tục giữ vai trò nền tảng, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và ổn định xã hội trong quá trình phát triển.

Phương Thảo - Bá Hoàng

Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/kinh-te/202604/giu-dat-lua-de-bao-dam-an-ninh-luong-thuc-65441a3/