Giao thông Tết:Từ chủ động đến thông suốt

Theo báo cáo của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, trong 9 ngày nghỉ Tết, tai nạn giao thông giảm mạnh ở cả ba tiêu chí (số vụ, số người chết, số người bị thương) so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tại Hà Nội và các đô thị lớn, không ghi nhận tình trạng ùn tắc kéo dài gây tê liệt giao thông như từng xảy ra trước đây.

Điều này cho thấy một bước tiến rõ nét trong tư duy tổ chức và điều phối giao thông dịp cao điểm: Chuyển từ bị động xử lý sang chủ động phòng ngừa và điều tiết từ sớm, từ xa.

Kết quả tích cực đạt được là tổng hòa của nhiều yếu tố. Trước hết là sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt từ Chính phủ, đặc biệt là các công điện của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương bảo đảm tuyệt đối an toàn giao thông, không để xảy ra ùn tắc nghiêm trọng tại các cửa ngõ ra vào đô thị lớn. Các giải pháp được triển khai đồng bộ: Tăng cường tuần tra kiểm soát, xử lý nghiêm vi phạm nồng độ cồn, tốc độ, chở quá tải; tổ chức phân luồng từ xa; ứng trực 24/24 giờ tại các nút giao trọng điểm; điều chỉnh linh hoạt phương án tổ chức giao thông theo lưu lượng thực tế.

Tại Hà Nội, việc điều tiết phương tiện trên các trục vành đai, cao tốc hướng tâm, bến xe liên tỉnh được thực hiện theo kịch bản chi tiết. Lực lượng chức năng chủ động phối hợp giữa công an, thanh tra giao thông và chính quyền cơ sở, xử lý kịp thời các điểm phát sinh ùn ứ. Nhờ vậy, dù lưu lượng phương tiện tăng đột biến trong những ngày người dân trở lại Thủ đô sau kỳ nghỉ, thành phố vẫn duy trì được trạng thái giao thông cơ bản ổn định. Hệ thống vận tải hành khách công cộng hoạt động an toàn, phục vụ hơn 1 triệu lượt khách trong dịp Tết và những ngày đầu năm mới cũng góp phần chia sẻ áp lực cho giao thông cá nhân.

Một điểm sáng khác là sự chủ động của ngành đường sắt. Trong đó, việc nâng cao chất lượng dịch vụ, hạ giá thành đã góp phần tăng sức cạnh tranh của vận tải đường sắt. Khi các phương thức vận tải khối lượng lớn được khai thác hiệu quả, áp lực lên đường bộ giảm rõ rệt.

Nhìn tổng thể, thành công trong điều phối giao thông dịp Tết năm nay cho thấy ba chuyển biến đáng chú ý. Thứ nhất, công tác dự báo và xây dựng kịch bản đã sát thực tế hơn, không bị động trước các tình huống. Thứ hai, tính liên thông trong chỉ đạo giữa Trung ương và địa phương được cải thiện rõ rệt, hạn chế tình trạng “mạnh ai nấy làm”. Thứ ba, ý thức chấp hành pháp luật của người dân có dấu hiệu chuyển biến tích cực, nhất là trong việc không sử dụng rượu, bia khi điều khiển phương tiện…

Thời gian tới, để bài toán ùn tắc tại Hà Nội và các đô thị lớn được giải quyết bền vững hơn, cần đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là đường vành đai, nút giao khác mức, các tuyến đường sắt đô thị; mở rộng và nâng cao chất lượng vận tải công cộng, bảo đảm tính đúng giờ, tiện lợi và kết nối liên thông giữa các loại hình. Khi người dân có lựa chọn thay thế hợp lý, việc hạn chế phương tiện cá nhân mới khả thi. Bên cạnh đó là tiếp tục duy trì cường độ kiểm tra, xử lý vi phạm ở mức cao, không chỉ trong dịp cao điểm mà thường xuyên quanh năm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý giao thông: Điều khiển tín hiệu linh hoạt theo lưu lượng thực tế, tích hợp dữ liệu camera AI (trí tuệ nhân tạo), phân tích dòng phương tiện để tối ưu hóa điều phối.

Cuối cùng, cần đặt vấn đề giao thông trong tổng thể quy hoạch đô thị. Phát triển các khu đô thị vệ tinh, phân bố lại không gian việc làm - dịch vụ, hạn chế dòng di chuyển tập trung vào lõi trung tâm sẽ giúp giảm áp lực căn bản. Đây là bài toán không chỉ của ngành Giao thông mà của toàn bộ hệ thống quy hoạch và quản lý đô thị.

Đoàn Nam