'Fashion designer' ở buôn làng

Ka Hoan (bìa phải) cùng cộng sự thiết kế những bộ váy cưới giữa buôn làng nhỏ của cao nguyên Di Linh

Còn thương chiếc áo mẹ mặc

Cô gái người K’ho ở cao nguyên Di Linh với ánh mắt trìu mến nhìn những bộ đồ mà mình đã may. Bên kia, những ma - nơ - canh hết sự đơn điệu, thô kệch khi khoác lên mình chiếc váy cưới, áo veston thổ cẩm. Đá, bạc, cườm, kim tuyến làm mỗi chiếc váy như một tác phẩm nghệ thuật kiêu sa.

Ka Hoan chia sẻ: “Ngày trước mẹ em đi khắp các buôn làng, làm nghề thu mua thổ cẩm. Ai có nhu cầu thì mẹ lấy số đo cơ thể, gửi các tiệm may để làm nên váy áo truyền thống. Nhờ những chiếc áo thổ cẩm ấy mẹ đã nuôi em khôn lớn; rồi em học nghề trở thành thợ may, thiết kế thời trang thổ cẩm ngay tại buôn làng mình sinh sống”.

“Em học nghề may, thiết kế thổ cẩm để cảm ơn mẹ, để lưu giữ những giá trị tốt đẹp của cha ông. Đẹp trên từng chi tiết, đẹp trên từng đường nét, đẹp trên từng hoa văn là ước mơ em theo đuổi”, Ka Hoan nói thêm.

Chàng trai K’Duẩn ở Lộc Tân với niềm đam mê áo cưới các dân tộc Việt Nam

Mỗi bộ váy cưới cách tân được làm từ thổ cẩm, Ka Hoan cùng các cộng sự như: Ka Nhân, Ka Dung… phải mất cả tuần trời từ lên ý tưởng, lấy số đo, cắt vải, ráp các bộ phận, đính đá, hạt cườm để trang trí. Còn áo veston hay áo nam truyền thống thì khoảng 3 ngày là hoàn thiện. Nếu khách nam yêu cầu những kiểu veston thời thượng thì thời gian có thể làm lâu hơn vì phải kết hợp thổ cẩm và nhiều chất liệu vải khác nhau.

Sinh năm 1992, Ka Hoan dễ dàng tiếp cận với công nghệ, điện thoại thông minh để học nghề may vá, tiên tiến hơn là thiết kế, biết được nhiều phong cách thời trang. Từ đó, bổ túc thêm cho công việc và đam mê mà mình theo đuổi. Vì vậy, Ka Hoan không chỉ thiết kế thổ cẩm cho người dân ở các buôn làng, mà còn thiết kế cho đồng bào các dân tộc anh em khác. Hay những người tận phương trời Âu khi sang cao nguyên Di Linh du lịch cũng tìm đến ngôi nhà nhỏ giữa buôn làng để tìm cho mình những váy áo đặc sắc của miền lãng du.

Anh K’Tuyên, một người dân sống ở xã Gia Hiệp tìm đến nhà Ka Hoan để may những bộ đồ truyền thống tâm sự rằng, bà con luôn giữ gìn những nét độc đáo, bản sắc tốt đẹp của dân tộc. Việc đặt may thổ cẩm theo phong cách hiện đại giúp mình hòa nhịp được với thời gian, những chiếc áo veston thổ cẩm cách tân luôn được anh chọn mặc trong những dịp lễ, hội hay đám cưới ở buôn làng.

Bao đời nay, những con người chân chất nơi miệt Nam Tây Nguyên luôn cố công lưu giữ những nét đẹp truyền thống. Và còn gì đẹp hơn khi truyền thống được những bàn tay hoa mỹ cách tân, hiện đại để hợp với phong cách thời trang mới.

Anh K’ Tuyên đến ngôi nhà nhỏ để được thiết kế áo veston thổ cẩm “tân thời”

“Tân thời” để lưu giữ truyền thống

Cuộc sống dần hiện đại. Lễ hội, cưới hỏi cũng theo những trào lưu mới. Nhưng ở những buôn làng miệt Nam Tây Nguyên, đồng bào người K’ho, Mạ luôn giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Trong các lễ cưới hỏi, cô dâu, chú rể luôn chọn cho mình những váy áo thổ cẩm trong ngày trọng đại.

Thời trang luôn là một điều thú vị mà con người theo đuổi. Những chuyến đi Lộc Tân (nay thuộc phường 2 Bảo Lộc), tôi luôn ấn tượng với những trang phục chụp hình dã ngoại của các lứa đôi đang về chung một nhà. Anh Huỳnh Sang là một người chuyên chụp ảnh đám cưới ở vùng đất này cho rằng, những đôi trai tài gái sắc khi khoác lên mình bộ áo váy cưới truyền thống làm từ thổ cẩm luôn làm anh hào hứng mỗi khoảnh khắc bấm máy. Từng đường nét hoa văn trên thổ cẩm luôn là điểm nhấn, tạo nên sự khác biệt trong mỗi bức hình.

Lân la hỏi chuyện, tôi biết đến K’ Duẩn, một người chuyên làm áo cưới, veston thổ cẩm nổi tiếng ở triền đất này. Theo K’ Duẩn thì địa phương là nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống nên nhu cầu đặt áo cưới ngày càng tăng. Người có điều kiện sẽ đặt may để làm kỷ niệm, còn những cặp đôi khác thì có thể thuê để mặc chụp ảnh, làm lễ trên hôn trường.

Các đôi bạn trẻ với váy áo thổ cẩm trong ngày cưới. (Ảnh do Ka Hoan thực hiện và cung cấp)

K’Duẩn tâm sự: “Thổ cẩm thường ngày đã đẹp rồi. Làm nên những bộ váy cưới hoành tráng thì càng rực rỡ hơn. Không chỉ làm nên những bộ đồ của đồng bào K’ho, Mạ… em cùng các cộng sự còn thiết kế hầu như váy cưới từ thổ cẩm của các dân tộc Việt Nam. Qua đó, góp phần bảo tồn vẻ đẹp mà cha ông đã bao đời nay giữ gìn, tạo sức lan tỏa trong giới trẻ”.

Một thông tin đáng mừng khi tôi liên hệ với người phụ trách tổ dệt thổ cẩm truyền thống ở Lộc Tân (phường 2 Bảo Lộc), hiện nay có trên 20 chị em trong tổ đang học nghề thiết kế, cắt may để có thể tự thiết kế cho khách hàng. Đây là một cách làm mới, sáng tạo để tạo công ăn việc làm cho chị em trong thời hiện đại. Mặt khác, sẽ tạo nên một quy trình hoàn chỉnh từ dệt vải, cắt may, thiết kế cho đến thành phẩm. Từ những đôi bàn tay chai sạn bên khung cửi, dần dà họ sẽ thành những “fashion designer” ở buôn làng, “tân thời” để lưu giữ truyền thống.

Theo những người chuyên may trang phục truyền thống từ thổ cẩm thì giá thành mỗi chiếc váy cưới dao động từ 1,5 - 3 triệu đồng, tùy thuộc vào chất lượng thổ cẩm và các chi tiết đính trên váy áo. Còn áo veston cách tân có giá từ 500.000 -1,5 triệu đồng tùy theo chất lượng vải khách chọn.

Trong câu chuyện với những người làm công tác quản lý văn hóa ở địa phương như: Di Linh, phường 2 Bảo Lộc thì việc các bạn trẻ nhanh nhạy, nắm bắt xu hướng của thời trang để thổi hồn vào thổ cẩm đã góp phần hồi sinh nghề truyền thống. Họ tự tạo công ăn việc làm cho bản thân mình cùng các chị em trong buôn làng lúc nông nhàn... góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp về đất và người của địa phương.