Điểm tựa của cộng đồng

Ông Lò Văn Ọi, bản Thái, xã Nà Tấu chăm sóc vườn cà phê.

Thống kê của Sở Dân tộc và Tôn giáo, năm 2026 toàn tỉnh có 1.307 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Trong đó, dân tộc Mông có 559 người, dân tộc Thái 546 người, còn lại là dân tộc Khơ Mú, Hà Nhì, Dao, Lào, Kháng, Xinh Mun... Đây là lực lượng gần dân, hiểu dân, nắm chắc phong tục, tập quán và tâm tư của bà con, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống. Tiếng nói của người uy tín có sức thuyết phục bởi đó là những người được cộng đồng tin tưởng, kính trọng qua nhiều năm gắn bó với thôn, bản.

Ông Lường Văn Dọn, đội Hua Pe, xã Thanh Nưa là người uy tín tiêu biểu, được tôn vinh tại chương trình “Điểm tựa bản làng” toàn quốc. Dù ngoài 70 tuổi, ông vẫn nhiệt tình tham gia công việc cộng đồng, luôn gương mẫu để dân tin, dân nghe. Trước năm 2020, Hua Pe còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao. Ông Dọn cùng các đoàn thể kiên trì vận động bà con chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất; trực tiếp làm trước để người dân làm theo. Nhờ đó, đời sống người dân từng bước cải thiện, từ 12 hộ nghèo (năm 2023) giảm còn 3 hộ (năm 2025); thu nhập bình quân đạt khoảng 25 triệu đồng/người/năm. Toàn đội không còn nhà tạm, an ninh trật tự được giữ vững, nhiều hủ tục được xóa bỏ.

Gần 20 năm làm trưởng bản và 4 năm được tín nhiệm là người có uy tín, ông Lò Văn Ọi, ở bản Thái, xã Nà Tấu luôn đi đầu trong mọi phong trào của bản. Tích cực phát triển kinh tế gia đình, ông đã xây dựng mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm tạo thu nhập khoảng 50 triệu đồng mỗi năm, trở thành bài học thực tiễn để bà con làm theo. Không chỉ làm kinh tế giỏi, ông Ọi còn tận tình hướng dẫn bà con kỹ thuật chăm sóc đàn vật nuôi, vận động người dân không vi phạm pháp luật, giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng. Nhờ vai trò nòng cốt của người có uy tín như ông, bản Thái với hơn 120 hộ, 570 nhân khẩu nay chỉ còn 20 hộ nghèo; 90% hộ đạt gia đình văn hóa.

Những đổi thay ở đội Hua Pe, bản Thái cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của người có uy tín trong xây dựng đời sống mới ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thực tế tại Điện Biên những năm qua cho thấy, ở đâu phát huy tốt vai trò người có uy tín, ở đó tình hình an ninh trật tự ổn định, các phong trào thi đua phát triển mạnh, nhân dân đồng thuận hơn trong triển khai các chủ trương, chính sách. Đặc biệt tại các xã vùng biên, người có uy tín còn là “tai mắt” hỗ trợ lực lượng chức năng nắm tình hình cơ sở, như ông: Hạng Dụ Chúng, bản Hồ Chim (xã Na Sang); ông Lỳ Xuyến Phù, bản A Pa Chải và ông Pờ Á Sinh, bản Tả Kố Khừ (xã Sín Thầu)...

Theo ông Thái Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn Giáo, đa số người có uy tín đã phát huy tốt vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội và giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương. Với tinh thần trách nhiệm cao, họ đã phối hợp phát hiện, thông báo kịp thời cho cấp ủy, chính quyền nhiều vụ việc ảnh hưởng đến an ninh xã hội, góp phần bảo vệ biên giới quốc gia, giữ bình yên vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Người có uy tín còn là những hạt nhân đi đầu trong phát triển kinh tế ở cơ sở. Nhiều người mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để làm gương cho bà con.

Nhận thức rõ vai trò đặc biệt của đội ngũ người uy tín, tỉnh luôn quan tâm thực hiện đầy đủ các chính sách dành cho người có uy tín theo Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg và Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Một trong những nội dung được triển khai thường xuyên là cung cấp thông tin, tài liệu cho người có uy tín. Năm 2025, tỉnh đã cấp phát hơn 14.300 tờ Báo Điện Biên Phủ cuối tuần và hơn 15.600 tờ Báo Dân tộc và Phát triển cho trên 1.300 người có uy tín trên địa bàn.

Nhờ triển khai đồng bộ các chính sách dân tộc và chương trình mục tiêu quốc gia, vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh Điện Biên đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo đồng bào dân tộc thiểu số còn 40,30%; 94% hộ dân tộc thiểu số sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 98% đồng bào dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế. Những kết quả đó tạo nền tảng để tỉnh tiếp tục đặt ra mục tiêu cao hơn trong giai đoạn 2026 - 2030 như nâng thu nhập vùng miền núi tăng gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020; 85% số xã có đủ hạ tầng thiết yếu...

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh dự kiến bố trí hơn 250 tỷ đồng để tiếp tục nâng cao năng lực, tôn vinh điển hình và tăng cường truyền thông, giúp người có uy tín tiếp cận đầy đủ chủ trương, chính sách và kiến thức pháp luật. Người có uy tín được tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào các phong trào, chương trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Trong công cuộc phát triển của Điện Biên hôm nay, người có uy tín luôn giữ vai trò đặc biệt nơi bản làng vùng cao. Họ là những người “giữ lửa” đoàn kết cộng đồng, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và là nhịp cầu nối ý Đảng với lòng dân, góp phần tạo dựng sức mạnh đại đoàn kết nơi vùng cao biên giới.