Chuyển đổi số trong ngành Công nghiệp

Nhờ chú trọng đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, các sản phẩm của Công ty TNHH Partron Vina (KCN Khai Quang) chinh phục được những thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật Bản...

Nếu như trước đây, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp chủ yếu dựa vào chi phí lao động, quỹ đất hay năng lực sản xuất, thì ngày nay, thị trường lại đánh giá nhà cung ứng thông qua khả năng quản trị số. Một doanh nghiệp muốn trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu không chỉ có sản phẩm đạt chất lượng mà còn phải có khả năng truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng theo thời gian thực, giao hàng đúng tiến độ và đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thông tin. Những yêu cầu ấy đang khiến chuyển đổi số trở thành điều kiện tiên quyết đối với doanh nghiệp công nghiệp.

Phát biểu trong một cuộc họp mới đây, Giám đốc Sở Công Thương -Trần Quang Tuấn nhấn mạnh: Chuyển đổi số trong công nghiệp không đơn thuần là đầu tư thêm máy móc hiện đại hay đưa phần mềm vào quản lý doanh nghiệp. Điều cốt lõi là thay đổi phương thức quản trị, biến dữ liệu thành nguồn lực để nâng cao năng suất, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh. Khi mọi khâu từ thiết kế, sản xuất, kiểm tra chất lượng đến quản lý kho, logistics và chăm sóc khách hàng đều được kết nối trên nền tảng số, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Những chuyển động ấy đang hiện diện rõ trong các khu công nghiệp của tỉnh. Nhiều doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực điện tử đã đầu tư dây chuyền tự động hóa, ứng dụng robot, trí tuệ nhân tạo... trong kiểm soát chất lượng và phân tích dữ liệu sản xuất. Mỗi sản phẩm xuất xưởng đều được lưu giữ đầy đủ hồ sơ điện tử, từ nguyên liệu đầu vào, quy trình gia công đến kết quả kiểm định chất lượng. Đây chính là nền tảng để doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn toàn cầu.

Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh Hoàng Long Biên cho rằng, làn sóng đầu tư mới đang tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ về công nghệ và phương thức quản trị. Các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ mang theo dây chuyền sản xuất hiện đại mà còn đưa vào vận hành hệ thống quản trị số đồng bộ. Điều này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp trong nước phải từng bước chuyển đổi số nếu muốn trở thành nhà cung ứng cấp một hoặc cấp hai cho các doanh nghiệp FDI. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp nào làm chủ được dữ liệu, quản trị tốt quy trình sản xuất và bảo đảm tính minh bạch sẽ có nhiều cơ hội hơn để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự trở thành hiện thực khi chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu, mà trở thành một phần trong chiến lược phát triển của từng doanh nghiệp, từ doanh nghiệp FDI đến doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Tại Công ty Cosmos 1, việc đầu tư hệ thống máy gia công CNC thế hệ mới, phần mềm thiết kế, quản trị sản xuất và kiểm soát chất lượng đã tạo ra những thay đổi rõ rệt trong hoạt động của doanh nghiệp. Đại diện doanh nghiệp cho rằng, khách hàng hiện nay không chỉ quan tâm đến giá thành hay chất lượng sản phẩm mà còn yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh được toàn bộ quy trình sản xuất bằng dữ liệu. Mỗi chi tiết kỹ thuật, mỗi công đoạn gia công đều phải được lưu vết, truy xuất khi cần thiết. Đó là điều kiện để doanh nghiệp từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.

Ở khối FDI, chuyển đổi số đã trở thành chuyện thường ngày. Tại Công ty TNHH Partron Vina (KCN Khai Quang) các khâu sản xuất của công ty đều được quản lý bằng các nền tảng số, từ lập kế hoạch sản xuất, điều phối nguyên vật liệu đến kiểm soát chất lượng và quản lý kho. Theo ông Kim Young Hoon, Tổng Giám đốc Công ty, trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tốc độ phản hồi và độ chính xác của dữ liệu có ý nghĩa không kém chất lượng sản phẩm. Một doanh nghiệp có thể sản xuất tốt nhưng nếu không kết nối được dữ liệu với đối tác, không đáp ứng được yêu cầu truy xuất nguồn gốc hoặc quản trị đơn hàng theo thời gian thực thì rất khó trở thành nhà cung ứng lâu dài.

Đó cũng là lý do nhiều doanh nghiệp của tỉnh đang chuyển trọng tâm đầu tư từ máy móc đơn thuần sang xây dựng nền tảng quản trị số. Không chỉ các doanh nghiệp lớn, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng bắt đầu ứng dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm quản trị doanh nghiệp, quản lý kho, quản lý nhân sự và quản trị khách hàng. Những bước đi ban đầu ấy tuy chưa tạo ra sự thay đổi ngay lập tức nhưng là nền móng để tiến tới số hóa toàn bộ hoạt động sản xuất trong tương lai.

Theo đánh giá của Sở Công Thương, quá trình chuyển đổi số trong công nghiệp vẫn còn không ít rào cản. Khó khăn lớn nhất là nhận thức của một bộ phận doanh nghiệp về chuyển đổi số chưa đầy đủ; nguồn nhân lực có kỹ năng số còn thiếu; chi phí đầu tư cho công nghệ và hạ tầng dữ liệu tương đối lớn, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, những rào cản này hoàn toàn có thể được tháo gỡ nếu doanh nghiệp xác định chuyển đổi số là một khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn chứ không phải chi phí phát sinh. Cùng với sự chủ động của doanh nghiệp, vai trò đồng hành của cơ quan quản lý nhà nước cũng rất quan trọng. Đặc biệt là các cơ chế, chính sách và định hướng của tỉnh cần linh hoạt, phù hợp với xu thế phát triển của nền kinh tế trong nước cũng như thế giới.

Có thể thấy, chuyển đổi số đang tạo ra một cuộc thay đổi mang tính nền tảng trong ngành Công nghiệp. Nếu trước đây, giá trị của doanh nghiệp được đo bằng quy mô nhà xưởng hay số lượng máy móc thì nay được đo bằng năng lực quản trị, khả năng khai thác dữ liệu và tốc độ thích ứng với những yêu cầu mới của thị trường. Dữ liệu đang trở thành nguyên liệu mới của sản xuất, còn công nghệ số trở thành động lực nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả hoạt động.

Phú Thọ sau hợp nhất tỉnh có quy mô kinh tế lớn hơn, hệ thống khu công nghiệp đa dạng hơn và khả năng thu hút các dự án công nghệ cao mạnh mẽ hơn. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, nơi doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước cùng phát triển trên nền tảng đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.