Châu Á gia tăng tuổi thọ

Robot hỗ trợ chăm sóc đang tương tác với người cao tuổi tại một trung tâm dưỡng lão ở châu Á.

Theo Bloomberg dẫn nguồn tin từ Bộ Nội vụ Nhật Bản, ước tính số người từ 65 tuổi trở lên hiện nay tại nước này là 36,19 triệu người, chiếm 29,4% tổng dân số cả nước. Nhật Bản còn là một ví dụ điển hình, với số lượng người sống hơn 100 tuổi vượt quá 99.700 người vào giữa tháng 9/2025, gần 90% trong số đó là phụ nữ. Tuổi thọ trung bình ở đây hiện đạt hơn 87 tuổi đối với phụ nữ và 81 tuổi đối với nam giới.

Còn tại Trung Quốc, Tân Hoa xã dẫn Báo cáo về sự phát triển công tác về già hóa dân số của Trung Quốc năm 2023, do Bộ Nội vụ và Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Trung Quốc phối hợp công bố, cho biết số người từ 65 tuổi trở lên đã đạt 216,76 triệu người, chiếm 15,4% tổng dân số.

Trong khi đó, Yonhap dẫn dữ liệu từ Bộ Dữ liệu và Thống kê Hàn Quốc cho biết, tuổi thọ trung bình nước này năm 2024 đạt 83,7 tuổi, dài hơn 0,2 năm so với mức 83,5 tuổi được ghi nhận vào năm 2023. Tuổi thọ trung bình ở Hàn Quốc đã tăng đều đặn kể từ khi chính phủ bắt đầu thu thập dữ liệu liên quan vào năm 1970.

Các nhà khoa học dự báo đến năm 2050, dân số từ 60 tuổi trở lên ở khu vực châu Á sẽ tăng gần gấp đôi so với hiện nay, đạt 1,2 tỷ người - chiếm khoảng một phần tư tổng dân số.

Tình trạng lão hóa nhanh chóng ở các nước phần lớn gắn liền với tỷ lệ sinh giảm. Như ở Nhật Bản và Hàn Quốc, chi phí nuôi con cao và bất bình đẳng giới đã khiến nhiều phụ nữ nản lòng không muốn sinh con.

Tại Trung Quốc, chính sách một con kéo dài hàng thập kỷ đã để lại những tác động lâu dài về mặt nhân khẩu học. Kết quả một số quốc gia châu Á đang trên đà trở thành “xã hội siêu già” chỉ trong vòng vài thập kỷ. Kéo theo đó là những hệ lụy rất sâu sắc: lực lượng lao động nhanh chóng bị thu hẹp, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng và gánh nặng lương hưu ngày càng lớn.

Hiện nay, khoảng 40% người hơn 60 tuổi ở châu Á không có chế độ lương hưu, trong đó phụ nữ chịu ảnh hưởng nặng nề. Nhiều người cao tuổi buộc phải làm việc sau tuổi nghỉ hưu, trong khi các vấn đề sức khỏe tâm thần, bệnh mãn tính và sự cô lập xã hội đang gia tăng rất đáng lo ngại.

Theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), các chính phủ phải hành động ngay bây giờ để đảm bảo một cuộc sống khỏe mạnh khi về già. Điều đó đồng nghĩa với việc đầu tư bền vững vào chăm sóc sức khỏe, giáo dục, đào tạo kỹ năng suốt đời và chuẩn bị tài chính cho tuổi nghỉ hưu. Việc củng cố mối quan hệ gia đình và cộng đồng cũng quan trọng không kém.

Một số quốc gia đã và đang thay đổi định hướng chính sách - ví dụ Trung Quốc đang khuyến khích doanh nghiệp phát triển các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với người cao tuổi, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của người cao tuổi vào “nền kinh tế bạc”, nơi người cao tuổi có những đóng góp tích cực và là người tiêu dùng có giá trị.

LÊ MINH HÙNG