Câu chuyện phía sau Mắt nhắm mắt mở

Nhà sản xuất Nghĩa Kao. Ảnh: NVCC

Phim Mắt nhắm mắt mở có sự tham gia diễn xuất của Hồng Ánh, Huỳnh Kiến An, Bảo Định, Bảo Kha, Thùy Linh... Trước khi ra mắt khán giả Việt Nam, phim đã từng được giới thiệu tại nhiều liên hoan phim quốc tế như BFI Flare: London LGBTQIA+ Film Festival 2025, Korea Queer Film Festival 2025, Rio LGBTQIA+ 2025...

Nhà sản xuất Nghĩa Kao đã tiết lộ nhiều chi tiết thú vị và những câu chuyện hậu trường trong quá trình thực hiện phim, đồng thời gửi gắm những tâm tư, tình cảm và truyền động lực đến các nhà làm phim trẻ tại Việt Nam.

* Đâu là ý tưởng để anh thực hiện phim ngắn Mắt nhắm mắt mở?

- Sau thời gian dài theo đuổi hành trình làm phim ngắn, tham dự nhiều liên hoan phim trong nước, tôi gặp gỡ và kết nối được với đạo diễn Irving Ly (Lý Chí Vĩ) đang theo học ngành nghiên cứu điện ảnh ở Anh. Ban đầu, Chí Vĩ (cũng là biên kịch của phim Mắt nhắm mắt mở) trình bày rất nhiều ý tưởng khác nhau, nhưng chúng tôi không thể chốt được kịch bản. Chợt tôi sực nhớ đến một công văn từ Bộ Y tế cấm các hành vi “khám, chữa bệnh và sử dụng các hình thức tâm linh để chữa trị đồng tính”, khẳng định đồng tính không phải là bệnh. Từ đó, chúng tôi quyết định bắt tay vào làm một câu chuyện rất thuần, rất đời thường, xoay quanh sự ngăn cấm từ gia đình.

Chúng tôi thực hiện với một góc nhìn mới, khác biệt, mang yếu tố hiện thực hóa nhiều hơn. Bộ phim đan xen giữa mộng mị, quá khứ, hiện tại và những lát cắt về đời sống của những người thuộc cộng đồng Queer (LGBTIQ+). Chúng tôi muốn khắc họa nỗi cô đơn và cách họ bảo vệ tình yêu của mình trước sự ngăn cấm của gia đình.

* Đâu là chi tiết anh tâm đắc nhất trong phim?

- Phim có sử dụng một trích đoạn cải lương Lan và Điệp được thể hiện bởi nghệ sĩ trẻ Hạ Nắng.

Đạo diễn và tôi đều rất yêu thích văn hóa truyền thống Việt Nam. Do đạo diễn đã sống ở nước ngoài khá lâu, anh mong muốn được tiếp cận lại văn hóa Việt Nam thông qua một sản phẩm điện ảnh. Tôi nói với đạo diễn rằng cải lương có chất rất tự sự, giống như cách nhân vật kể câu chuyện và tiếng lòng của mình. Việc đưa cải lương vào phim cũng là cách chúng tôi thể hiện tôn chỉ làm phim của mình: mang văn hóa Việt Nam vào tác phẩm.

Vì vậy, chúng tôi lồng ghép yếu tố này vào để thể hiện nội tâm của nhân vật chính. Giọng cải lương vang lên giống như tiếng nói nội tâm, hay như tiếng hát từ một chiếc radio. Nó giúp thể hiện những giằng xé và cảm xúc mà nhân vật trải qua.

Tôi mong rằng khán giả đại chúng sẽ có sự đồng cảm với câu chuyện của bộ phim, không chỉ về vấn đề kỳ thị hay gia đình, mà còn là về sự mất mát và cô đơn mà bất kỳ ai cũng có thể trải qua. Tôi muốn tạo ra một câu chuyện bình đẳng, nơi cảm xúc không bị giới hạn bởi xu hướng tính dục.

* Trong quá trình làm phim, có lần nào kịch bản ban đầu phải bị thay đổi vì lý do nghệ thuật, kỹ thuật hay kiểm duyệt... không?

- Đối với chúng tôi, kịch bản không bao giờ có bản cuối cùng. Thậm chí khi ra phim trường, chúng tôi luôn phải linh hoạt điều chỉnh kịch bản tùy theo tình hình thực tế. May mắn là bộ phim diễn ra khá suôn sẻ, mọi thay đổi đều không quá xa rời với ý tưởng ban đầu.

Có một thay đổi đáng nhớ là trong kịch bản ban đầu có cảnh đám tang kiểu truyền thống Việt Nam, với đèn, múa hát và không khí linh đình. Tuy nhiên, việc thực hiện cảnh này rất tốn kém vì chúng tôi muốn tái hiện tang lễ chân thật, có cả quan tài. Vì thế, tôi đã đi xin tài trợ.

Nhưng không phải vì vậy mà chúng tôi nhắm mắt làm đại, cả đội đã tính toán, cân nhắc rất nhiều. Chúng tôi điều chỉnh để đám tang hiện đại nhưng vẫn phù hợp với bối cảnh và tinh thần của câu chuyện. Nhờ vậy, cảnh tang lễ hoành tráng nhưng vẫn giữ được sự chân thật ban đầu. Thế nên khi phim chiếu ở các liên hoan phim quốc tế, các bạn bè quốc tế đã trầm trồ vì sự đầu tư khá lớn so với hạng mục phim ngắn.

Diễn viên Hồng Ánh vào vai người mẹ với nhiều cung bậc cảm xúc. Ảnh: NVCC

* Kinh nghiệm anh rút ra sau khi hoàn thành và đưa phim đi một hành trình dài là gì?

- Khi chúng tôi hoàn thành bộ phim, một số anh chị có kinh nghiệm tham gia nhiều liên hoan phim đã xem và bảo rằng phim của chúng tôi quá bình thường, không phải là thứ mà các liên hoan phim cần. Nếu lúc đó chúng tôi yếu lòng, có lẽ bộ phim đã không thể được chọn tại BFI Flare, một trong những liên hoan phim về LGBT lớn nhất thế giới, đúng với mục tiêu ban đầu chúng tôi nhắm đến.

Đặc biệt, trong phim này, chúng tôi rất may mắn khi có được sự tham gia của cô Hồng Ánh. Ban đầu, chúng tôi nghĩ một ê-kíp trẻ như chúng tôi khó lòng mời được một diễn viên gạo cội như vậy. Nhưng tôi mang tâm thế “cứ mời thôi”. Nếu cô từ chối thì cũng không sao, nhưng nếu chúng tôi không dám mời thì chắc chắn là tự đánh mất cơ hội ngay từ đầu.

Tôi muốn gửi gắm đến các nhà làm phim trẻ rằng, nếu không có ai trao cơ hội, hãy tự tạo cơ hội cho mình. Đừng e ngại việc phải “mặt dày” liên hệ với những người trong ngành để học hỏi và tìm kiếm sự giúp đỡ. Chúng tôi làm điều đó vì chúng tôi quyết tâm đưa bộ phim đến với khán giả, không chỉ để thỏa mãn đam mê cá nhân mà còn để lan tỏa những giá trị tích cực cho cộng đồng LGBT và các nhà làm phim trẻ.

Tôi tin rằng cứ nên thử, không ngại gì cả. Bắt đầu từ con số 0, hãy thử sức với mọi thứ. Nếu có thể làm tốt mà không tốn nhiều tiền, điều đó sẽ kích thích sự sáng tạo. Những gì càng khó khăn, càng đòi hỏi bạn phải tư duy để tìm ra giải pháp, thì đó mới thực sự là một điều đáng giá.

Trước đây, đã có một vài phim ngắn thành công và được chiếu rạp, điển hình gần đây nhất là phim Đàn cá gỗ. Tôi mong rằng sẽ có nhiều đơn vị đầu tư hơn để các nhà làm phim trẻ có cơ hội mang những tác phẩm tâm huyết ra rạp. Những bộ phim này có thể ngắn, nhưng vẫn rất trọn vẹn, ý nghĩa và mang lại nhiều giá trị cho xã hội. Đó là mong muốn của tôi gửi gắm đến các nhà đầu tư quan tâm đến điện ảnh và văn hóa giới trẻ.

* Xin cảm ơn nhà sản xuất Nghĩa Kao về cuộc trò chuyện!

HUỲNH TIẾN - THANH PHONG