Cả nước dùng chung bộ sách giáo khoa: Bộ GD&ĐT nói gì?

Ngày 6-1, Bộ GD&ĐT có thông tin chính thức về việc triển khai sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc.

Trước đó, ngày 26-12-2025, Bộ đã ban hành quyết định công bố lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026-2027.

Lý do lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”

Theo Bộ GD&ĐT, so với ba bộ sách giáo khoa được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa sách giáo khoa, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ có số lượng sách nhiều nhất, bao phủ đầy đủ các môn học và hoạt động giáo dục ở cả ba cấp Tiểu học, THCS và THPT theo quy định của chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Bộ cũng cho biết “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ sách đã được nhiều địa phương lựa chọn sử dụng trong thời gian qua. Việc chuyển sang sử dụng thống nhất bộ sách này sẽ có tác động ít nhất đến nhà trường, giáo viên và học sinh. Đây là tài sản của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống kho vận và phân phối để bảo đảm cung ứng sách đến cả vùng sâu, vùng xa, hải đảo.

Theo Bộ GD&ĐT, “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ sách được nhiều địa phương lựa chọn sử dụng trong thời gian qua. Ảnh: PHI HÙNG

Bộ GD&ĐT khẳng định không phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của các bộ sách giáo khoa đã được biên soạn, thẩm định và phê duyệt trước đây như “Cánh diều”, “Chân trời sáng tạo”. Các bộ sách này đều là sản phẩm trí tuệ được xây dựng và phê duyệt đúng quy trình, đúng quy định, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông do Bộ ban hành.

Theo đó, trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách này không bị loại bỏ mà chuyển từ vai trò sách giáo khoa chính khóa sang vai trò tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ. Các nhà trường và thư viện có thể tiếp tục lưu trữ, khai thác và sử dụng để giáo viên, học sinh tham khảo, so sánh, đối chiếu, làm phong phú nội dung dạy học và bài giảng.

Không đồng nghĩa áp đặt phương pháp dạy học

Bộ GD&ĐT nhấn mạnh việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp dạy học. "Chương trình 2018 là chương trình mở, trong đó sách giáo khoa chỉ là tài liệu cụ thể hóa yêu cầu cần đạt, không phải là khuôn mẫu cứng nhắc cho hoạt động dạy học", Bộ nêu rõ.

Theo đó, giáo viên cần tiếp tục phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức dạy học, lựa chọn phương pháp, hình thức và học liệu phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tiễn của nhà trường. Giáo viên dạy học theo yêu cầu cần đạt của chương trình, không dạy học theo lối “đọc - chép” nội dung sách giáo khoa, bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh theo đúng định hướng đổi mới giáo dục.

Theo kế hoạch, Bộ sẽ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng sách giáo khoa thống nhất theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, không làm phát sinh áp lực không cần thiết cho giáo viên.

Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt, khai thác hiệu quả sách giáo khoa và học liệu, thay vì hướng dẫn dạy học theo lối máy móc, rập khuôn. Đồng thời, Bộ chỉ đạo bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa để giáo viên và học sinh tiếp cận, sử dụng thuận lợi ngay từ đầu năm học.

4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Để tổ chức triển khai hiệu quả chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT tập trung thực hiện 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Trước hết là rà soát, đánh giá và chỉnh lý, hoàn thiện bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” nhằm bảo đảm chất lượng khoa học, sư phạm và tính chuẩn mực khi triển khai sử dụng thống nhất. Song song đó là tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên trên toàn quốc về cách tiếp cận, khai thác bộ sách.

Bộ cũng phối hợp với địa phương rà soát, điều chỉnh cơ cấu ngân sách, từng bước chuyển từ hỗ trợ mua nhiều bộ sách giáo khoa sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa.

Cùng với đó, Bộ triển khai số hóa toàn bộ bộ sách giáo khoa thống nhất và xây dựng hệ sinh thái học liệu số dùng chung, truy cập thuận lợi, miễn phí, phục vụ giáo viên, học sinh và người dân, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục.

Cuối cùng, tăng cường công tác truyền thông là nhiệm vụ quan trọng để tạo sự đồng thuận xã hội, giúp phụ huynh, giáo viên và xã hội hiểu đúng, hiểu đầy đủ về việc thực hiện chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc.

THANH THANH