Bùng nổ thị trường M&A toàn cầu

Giá trị thị trường M&A năm 2025 cao thứ hai trong lịch sử 40 năm ghi nhận, chỉ đứng sau cơn sốt trong đại dịch sức khỏe toàn cầu năm 2021. Ảnh: The Star

Loạt “siêu thương vụ” của năm 2025

Các thương vụ thâu tóm khổng lồ được ký kết trên khắp các lĩnh vực từ đường sắt, năng lượng, nhà thuốc, chăm sóc sức khỏe, hãng phim đến công nghệ vào năm 2025 với tổng giá trị vượt mốc 4.000 tỷ USD, lần đầu tiên trong 4 năm qua.

Đây cũng là năm có số lượng thương vụ lớn thứ hai từ trước đến nay, chỉ đứng sau năm 2021, khi lãi suất gần bằng 0 và gói kích thích kinh tế do COVID-19 thúc đẩy hoạt động M&A lên hơn 6.000 tỷ USD.

Hơn một nửa giá trị M&A năm nay đến từ nền kinh tế số 1 thế giới Mỹ, với gần 2.300 tỷ USD, tỷ lệ cao nhất kể từ năm 1998.

Theo Financial Times, tổng cộng gần 70 thương vụ, với mỗi thương vụ trị giá ít nhất 10 tỷ USD, đã định hình lại các lĩnh vực từ truyền thông đến công nghiệp, khi các công ty tận dụng lợi thế của thị trường sôi động, nguồn tài chính sẵn có và quy định cởi mở hơn của chính quyền Mỹ đối với thương vụ sáp nhập lớn.

Trong số “siêu thương vụ” bạc tỷ của năm nay phải kể đến “cuộc chiến” giữa Netflix và Paramount giành quyền kiểm soát mảng điện ảnh và trực tuyến của công ty truyền thông Warner Bros Discovery với giá trị vốn chủ sở hữu 72 tỷ USD.

Thương vụ sáp nhập khổng lồ giữa hai công ty đường sắt Union Pacific và Norfolk Southern để tạo ra tập đoàn vận tải xuyên lục địa trị giá 250 tỷ USD.

Liên quan trực tiếp đến AI, trong đó là thương vụ OpenAI huy động 40 tỷ USD từ các nhà đầu tư dẫn đầu như SoftBank và thương vụ mua lại Aligned Data Centers với giá 40 tỷ USD.

Hay các cổ đông của Electronic Arts (EA) thông qua thương vụ bán công ty trị giá 55 tỷ USD cho một liên danh do Quỹ Đầu tư công Ả-rập Xê-út dẫn đầu.

Financial Times trích dẫn phát biểu của ông Tony Kim, đồng Chủ tịch ngân hàng đầu tư Centerview Partners: “Tôi chưa từng thấy các thương vụ M&A quy mô lớn như thế này trong một thập kỷ qua… Đây là những thương vụ thực sự đang làm thay đổi các ngành công nghiệp. Các thương vụ M&A quy mô lớn đòi hỏi rất nhiều yếu tố quan trọng để thành công và dường như chúng ta đang có tất cả yếu tố đó hiện nay”.

Đáng chú ý, sự bùng nổ các giao dịch giúp đẩy phí dịch vụ ngân hàng đầu tư lên ước tính 135 tỷ USD, tăng 9% so với năm ngoái.

Tuy vậy, sự bùng nổ của các thương vụ lớn trái ngược với sự sụt giảm rộng hơn trong các giao dịch nhỏ hơn, với tổng số giao dịch giảm 7% trong năm nay, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2016.

Thị trường M&A còn nhiều dư địa

Nhiều chuyên gia phân tích thị trường M&A cho rằng, năm 2026 thậm chí có thể sánh ngang với năm 2021, trong đó bất ổn kinh tế vĩ mô toàn cầu, tỷ lệ thất nghiệp và lạm phát giảm trong khi GDP tăng trưởng lạc quan, cũng như khung pháp lý thông thoáng hơn ở Mỹ đang thúc đẩy hoạt động của thị trường này.

Bloomberg đăng trích nhận định của ông Eamon Brabazon, đồng phụ trách bộ phận M&A toàn cầu tại Bank of America, thế giới có thể đang chuyển mình sang một chu kỳ M&A mạnh mẽ kéo dài nhiều năm.

Tương tự, chuyên gia Di Yu tại công ty luật White & Case LLP (London, Anh) nói: “Chúng ta chứng kiến sự trở lại của các giao dịch M&A công nghệ quy mô lớn trong năm 2025 và kỳ vọng xu hướng này sẽ tiếp tục trong năm 2026, bên cạnh trí tuệ nhân tạo (AI), lĩnh vực đã có hoạt động đáng kể, là các phân ngành năng động nhất bao gồm an ninh mạng, phần mềm công nghiệp, công nghệ thực phẩm...”.

Về các thương vụ tại châu Á, ông S. Sundareswaran, Trưởng bộ phận M&A tại Morgan Stanley của Ấn Độ dự báo, năm 2026 sẽ là năm mạnh mẽ đối với hoạt động M&A trên khắp khu vực, dẫn đầu bởi các thị trường như Nhật Bản và Trung Quốc.

Ngày càng nhiều tập đoàn và công ty cổ phần tư nhân đang tích cực chuẩn bị giao dịch.

Trong khi đó, ông Ed Wittig, đồng Trưởng bộ phận M&A khu vực châu Á Thái - Bình Dương tại Goldman Sachs nhận thấy, thế giới có thể chứng kiến một số giao dịch mua bán hay sáp nhập “bom tấn” trong lĩnh vực công nghệ y tế...

KIM OANH