BTS và nghịch lý lớn của GRAMMY hiện nay

Trong bối cảnh âm nhạc ngày càng xóa nhòa mọi ranh giới địa lý, một câu hỏi đang được đặt ra là: Liệu những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng toàn cầu như BTS, Tyla, Karol G hay Bad Bunny có cần được xếp vào những hạng mục riêng chỉ vì xuất thân từ các nền văn hóa khác nhau?

Theo nhiều ý kiến, câu trả lời nên là "không". Những nghệ sĩ đã chinh phục khán giả trên phạm vi toàn cầu xứng đáng được cạnh tranh ở chính những hạng mục danh giá nhất của GRAMMY, thay vì bị tách biệt trong các giải thưởng mang tính khu vực hay sắc tộc. Việc tạo ra các hạng mục riêng dựa trên quốc tịch hoặc nguồn gốc văn hóa có thể vô tình củng cố những ranh giới đã trở nên lỗi thời, thay vì phản ánh đúng bản chất của nền công nghiệp âm nhạc hiện đại.

Âm nhạc không còn bị giới hạn bởi biên giới

Sự phát triển của các nền tảng nghe nhạc trực tuyến, mạng xã hội và những chuyến lưu diễn quốc tế đã làm thay đổi hoàn toàn cách âm nhạc được tiếp cận.

Một ca khúc phát hành tại Seoul có thể chỉ mất vài phút để xuất hiện trong playlist của khán giả tại New York, London, São Paulo, Tokyo hay Johannesburg. Thành công của một nghệ sĩ ngày nay không còn phụ thuộc vào nơi họ sinh ra mà nằm ở khả năng tạo ra sự đồng cảm với người nghe trên khắp thế giới.

BTS là minh chứng rõ ràng nhất cho sự thay đổi đó. Nhóm nhạc Hàn Quốc không chỉ liên tục cháy vé tại các sân vận động ở nhiều châu lục mà còn thống trị các nền tảng streaming và nhiều bảng xếp hạng quốc tế. Họ từ lâu đã vượt khỏi khuôn khổ của một hiện tượng Kpop để trở thành hiện tượng âm nhạc toàn cầu.

Bản chất của các giải thưởng âm nhạc là tôn vinh những giá trị nghệ thuật xuất sắc, từ sáng tác, sản xuất, trình diễn cho đến sức ảnh hưởng đối với ngành công nghiệp.

Nếu một nghệ sĩ quốc tế cạnh tranh trên cùng bảng xếp hạng, tiếp cận cùng một lượng khán giả và tạo ra sức ảnh hưởng tương đương các nghệ sĩ phương Tây, họ cũng xứng đáng được cân nhắc ở những hạng mục quan trọng nhất của GRAMMY. Việc tạo ra một hạng mục riêng thoạt nhìn có thể được xem là nỗ lực thúc đẩy tính đa dạng. Tuy nhiên, về lâu dài, điều đó cũng có thể vô tình trở thành một "trần kính", giới hạn cơ hội của nghệ sĩ quốc tế thay vì mở rộng cánh cửa cho họ.

Lịch sử của nhiều giải thưởng đã cho thấy, khi nghệ sĩ được đặt vào những hạng mục riêng biệt, sự ghi nhận dành cho họ cũng dễ bị tách biệt khỏi dòng chảy chính của ngành công nghiệp.

Tinh thần đa dạng trong âm nhạc không nên được xây dựng bằng cách tạo ra thêm những ranh giới.

Điều khiến âm nhạc trở nên đặc biệt chính là khả năng vượt qua khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, tôn giáo hay địa lý. Không ít khán giả yêu thích một ca khúc dù họ không hiểu hết lời bài hát, bởi cảm xúc vẫn được truyền tải thông qua giai điệu, tiết tấu, giọng hát và cách kể chuyện. Việc phân loại nghệ sĩ theo xuất xứ vô hình trung tạo ra cảm giác rằng âm nhạc quốc tế thuộc về một "cuộc chơi" khác, thay vì là một phần không thể thiếu của nền công nghiệp âm nhạc toàn cầu.

GRAMMY trước cơ hội định hình tương lai

Thực tế, người nghe ngày nay không còn xây dựng playlist dựa trên quốc gia hay ngôn ngữ.

Trong cùng một danh sách phát, khán giả có thể nghe liên tiếp BTS của Hàn Quốc, Karol G của Colombia, Bad Bunny đến từ Puerto Rico, Tyla của Nam Phi, cùng nhiều nghệ sĩ từ Nhật Bản, Mexico, Brazil, Tây Ban Nha, Pháp hay Mỹ mà không hề cảm thấy có sự khác biệt.

Đối với công chúng, âm nhạc đã trở thành một ngôn ngữ chung. Vì vậy, các tổ chức trao giải cũng cần phản ánh đúng thực tế này thay vì duy trì những ranh giới vốn không còn phù hợp với cách khán giả khám phá và thưởng thức âm nhạc.

GRAMMY luôn được xem là giải thưởng âm nhạc danh giá nhất thế giới. Chính vì vậy, Viện Hàn lâm Thu âm có cơ hội trở thành đơn vị tiên phong trong việc khẳng định rằng sự xuất sắc không mang quốc tịch.

Thay vì bổ sung thêm các hạng mục dành riêng cho nghệ sĩ quốc tế, GRAMMY có thể tiếp tục mở rộng tính đại diện ngay trong những hạng mục chính. Đây sẽ là thông điệp mạnh mẽ rằng bất kỳ tác phẩm âm nhạc nào, dù được thể hiện bằng ngôn ngữ nào hay đến từ quốc gia nào, đều có quyền được cạnh tranh bình đẳng nếu đạt tới đỉnh cao về chất lượng và sức ảnh hưởng.

Âm nhạc của tương lai là âm nhạc toàn cầu. Vì thế, sự ghi nhận dành cho nghệ sĩ cũng nên mang tinh thần toàn cầu.

Khi những nghệ sĩ như BTS được đứng chung sân khấu cạnh tranh với các tên tuổi lớn nhất thế giới trên cùng một vạch xuất phát, không chỉ bản thân họ được hưởng lợi mà người chiến thắng còn là toàn bộ ngành công nghiệp âm nhạc. Bởi sự hòa nhập thực sự không đến từ việc tạo thêm những "làn đường riêng", mà từ việc bảo đảm mọi nghệ sĩ đều có cơ hội được ghi nhận bình đẳng trên cùng một sân khấu.