Bình minh hoang tàn: Giải mã bí ẩn sự kiện tuyệt chủng hàng loạt đầu tiên trên Trái đất

Khoảng 445 triệu năm trước, sự kiện tuyệt chủng hàng loạt đầu tiên diễn ra trên Trái đất, xóa sổ hàng loạt sinh vật biển.

Lịch sử Trái đất được đánh dấu bằng một số thời điểm quan trọng. Trong số đó, các sự kiện tuyệt chủng hàng loạt nổi bật như những bước ngoặt định hình quá trình tiến hóa. Một trong những sự kiện thảm khốc sớm nhất xảy ra cách đây hàng triệu năm, để lại dấu vết bí ẩn mà các nhà khoa học vẫn đang làm sáng tỏ.

Khoảng 445 triệu năm trước, sự sống phải đối mặt với một thách thức to lớn khi khí hậu Trái đất bắt đầu có sự biến đổi lạnh giá, dẫn đến những hậu quả thảm khốc. Theo thời gian, các vùng biển không chịu nổi nhiệt độ đóng băng, các sinh vật sống ở vùng đất ấm áp của hành tinh bị diệt vong. Những vùng biển nông sôi động từng biến thành những ngôi mộ băng giá, đánh dấu sự khởi đầu của sự kiện tuyệt chủng hàng loạt đầu tiên trên thế giới. Sự kiện then chốt trong kỷ nguyên này chứng kiến mức giảm đáng kinh ngạc 60% lượng carbon dioxide, một loại khí nhà kính quan trọng cần thiết cho sự nóng lên của Trái đất.

Sự kiện tuyệt chủng hàng loạt đầu tiên trong lịch sử Trái đất này được gọi là Sự kiện tuyệt chủng Ordovician-Silurian. Ảnh minh họa: Internet

Sự kiện tuyệt chủng hàng loạt đầu tiên trong lịch sử Trái đất này được gọi là Sự kiện tuyệt chủng Ordovician-Silurian. Ảnh minh họa: Internet

Sự vắng mặt của loại khí quan trọng này đã gây ra kỷ băng hà toàn cầu, kéo dài khoảng 2 vạn năm. Trong giai đoạn nghiêm trọng nhất, gần một nửa thế giới nằm dưới lớp băng, khiến 85% dạng sống bị tiêu diệt. Sự hủy diệt lan rộng đến gần như tất cả các sinh vật cổ xưa, xóa sổ chúng mãi mãi khỏi tấm thảm lịch sử tiến hóa phức tạp của thế giới. Sự biến mất của các vùng biển nông ở những vùng ấm hơn chỉ để lại một số ít sinh vật kiên cường có khả năng chịu đựng độ sâu của đại dương.

Sự kiện tuyệt chủng hàng loạt đầu tiên trong lịch sử Trái đất này được gọi là Sự kiện tuyệt chủng Ordovician-Silurian, được xếp vào nhóm "Big Five" sự kiện tuyệt chủng hàng loạt và được cho là đã xóa sổ một phần đáng kể sinh vật biển. Sự kiện này đánh dấu ranh giới giữa thời kỳ Ordovician và Silurian trong thời đại Cổ Sinh. Nguyên nhân của sự tuyệt chủng này được cho là có liên quan đến sự kết hợp của băng hà và sự thay đổi mực nước biển.

Yếu tố nguyên nhân

Nguyên nhân chính xác của sự tuyệt chủng Ordovician-Silur vẫn khó nắm bắt, nhưng các nhà nghiên cứu đề xuất sự kết hợp của nhiều yếu tố. Biến đổi khí hậu, băng hà, biến động mực nước biển và hoạt động núi lửa đều được coi là những tác nhân tiềm năng. Hiểu được sự tương tác giữa các yếu tố này là rất quan trọng trong việc giải mã chuỗi sự kiện phức tạp dẫn đến cái chết hàng loạt.

Tác động đến sinh vật biển

Trong kỷ Ordovic, Trái đất đã trải qua thời kỳ băng hà đáng kể, dẫn đến mực nước biển giảm xuống. Sự thay đổi môi trường này đã tác động sâu sắc đến sinh vật biển, đặc biệt là các sinh vật sống ở vùng biển nông. Phần lớn tác động của sự tuyệt chủng được cảm nhận ở các đại dương, nơi các loài sinh vật biển đa dạng, bao gồm cả bọ ba thùy, động vật tay cuộn và graptolit, phải đối mặt với sự suy giảm đáng kể. Mực nước biển giảm gây mất môi trường sống và suy giảm tính đa dạng của hệ sinh thái biển. Sự biến mất của các loài này để lại những ổ sinh thái trống trải mở đường cho sự tiến hóa của các dạng sống mới trong kỷ Silurian tiếp theo.

Trong kỷ Ordovic, Trái đất đã trải qua thời kỳ băng hà đáng kể, dẫn đến mực nước biển giảm xuống. Ảnh minh họa: Internet

Phục hồi sinh học

Sau sự kiện tuyệt chủng, Trái đất trải qua thời kỳ phục hồi sinh học. Các loài mới xuất hiện để đảm nhận vai trò sinh thái bị bỏ trống bởi các sinh vật đã tuyệt chủng, dẫn đến sự đa dạng hóa của sinh vật biển. Hiểu được cơ chế phục hồi này sẽ làm sáng tỏ khả năng phục hồi của sự sống trên hành tinh của chúng ta và khả năng thích ứng của nó khi đối mặt với các sự kiện thảm khốc.

Ý nghĩa toàn cầu

Sự tuyệt chủng Ordovician-Silur không chỉ giới hạn ở một khu vực cụ thể; tác động của nó vang dội trên toàn cầu. Nghiên cứu dấu vết của nó trong các thành tạo địa chất khác nhau trên toàn thế giới giúp các nhà khoa học tạo ra một bức tranh toàn diện về các điều kiện của Trái đất trong giai đoạn quan trọng đó.

Ngoài ra, quá trình băng hà còn góp phần làm thay đổi thành phần hóa học và dòng chảy của đại dương, ảnh hưởng hơn nữa đến sinh vật biển. Sự kết hợp của những yếu tố này đã dẫn đến sự suy giảm đáng kể về đa dạng sinh học, khiến cuộc tuyệt chủng kỷ Ordovic-Silurian trở thành một trong những sự kiện tuyệt chủng hàng loạt nghiêm trọng nhất trong lịch sử Trái đất.

Rất nhiều sinh vật biển đã bị xóa sổ trong sự kiện tuyệt chủng đầu tiên. Ảnh minh họa: Internet

Bất chấp tác động đáng kể đến sinh vật biển, một số sinh vật, chẳng hạn như cá hàm, vẫn có thể sống sót và thích nghi với các điều kiện thay đổi. Theo thời gian, sự sống phục hồi và các loài mới xuất hiện trong kỷ Silur, đánh dấu sự khởi đầu của một chương mới trong lịch sử tiến hóa của sự sống trên Trái đất.

Theo Văn hóa và Phát triển

Nguồn Doanh Nghiệp: https://doanhnghiepvn.vn/kham-pha/binh-minh-hoang-tan-giai-ma-bi-an-su-kien-tuyet-chung-hang-loat-dau-tien-tren-trai-dat/20240228073721274