Bắt nhịp kinh tế số

Mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng tại xã Thanh Nưa được ứng dụng hệ thống tưới tự động và công nghệ cân bằng đất điều khiển bằng điện thoại thông minh.

Tại nhiều địa phương trong tỉnh, các hợp tác xã, tổ hợp tác đã mạnh dạn áp dụng các giải pháp tưới tiêu tự động, truy xuất nguồn gốc sản phẩm bằng mã QR, sử dụng phần mềm quản lý mùa vụ, nhật ký điện tử và đặc biệt là đưa sản phẩm nông nghiệp lên các sàn thương mại điện tử. Điển hình như tại các xã: Thanh Yên, Thanh Nưa, Mường Nhà, Tuần Giáo, Quài Tở, Tủa Chùa, Si Pa Phìn... Nhiều nông dân đã sử dụng phần mềm để ghi chép nhật ký canh tác, theo dõi tình hình sâu bệnh, cân bằng đất bằng thiết bị cầm tay, kiểm tra độ ẩm bằng cảm biến gắn dưới đất giúp tiết kiệm công sức, kiểm soát tốt điều kiện sinh trưởng, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Tại các hợp tác xã, chuyển đổi số trở thành công cụ bán hàng hiệu quả và còn là phương tiện quản trị thông qua ứng dụng phần mềm kế toán, quản lý đơn hàng, theo dõi chuỗi cung ứng. Việc quản lý kho, vận chuyển và kiểm soát chất lượng sản phẩm nhờ đó được tối ưu hơn trước rất nhiều. Ở một số vùng trồng xoài, mắc ca, dứa thuộc các xã Mường Nhà, Tuần Giáo, Mường Ảng, người dân còn được cung cấp ứng dụng để dự báo mùa vụ, cảnh báo sâu bệnh, gợi ý thời điểm thu hoạch phù hợp để đạt giá cao nhất. Đây là giá trị thiết thực và ứng dụng hiệu quả mà chuyển đổi số đem lại cho sản xuất nông nghiệp.

Hiện nay, hơn 1.000 hộ sản xuất trên địa bàn tỉnh đã có tài khoản giao dịch điện tử, thiết lập gian hàng online, sử dụng các kênh mạng xã hội như facebook, zalo để tiếp thị và tiêu thụ sản phẩm. Điện Biên đã có trên 500 sản phẩm nông sản được đưa lên các sàn thương mại điện tử như PostMart, Shopee, Lazada, Sendo... trong đó có 155 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên và 5 sản phẩm OCOP đạt 4 sao.

Đồng hành với kinh tế số tại địa phương, các sở, ngành đang tích cực phối hợp xây dựng chương trình hỗ trợ đồng bộ, từ tư vấn kỹ thuật sản xuất theo chuỗi giá trị, đến đồng hành đưa sản phẩm lên sàn đồng thời hỗ trợ người dân, hợp tác xã xây dựng nhãn hiệu, mã số, mã vạch, truy xuất nguồn gốc... Các sở, ngành cũng phối hợp tổ chức các chương trình như “Make in Việt Nam” mở các lớp tập huấn về sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử, kỹ năng số, cách mở gian hàng, quản lý đơn hàng, quảng bá sản phẩm và xử lý các tình huống phát sinh khi giao dịch online... cho hàng trăm lượt cán bộ quản lý, thành viên hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất, hội viên các hội đoàn thể từ nông dân, phụ nữ đến đoàn thanh niên.

Dưới định hướng xây dựng “Nông thôn số”, tỉnh Điện Biên đã cụ thể hóa các mục tiêu qua nhiều kế hoạch nổi bật trong số đó là phát triển sản xuất nông nghiệp thông minh, với định hướng tăng cường cơ giới hóa, ứng dụng tự động hóa vào các khâu sản xuất và đưa công nghệ hiện đại như AI, IoT vào quá trình canh tác, giúp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và phù hợp với điều kiện canh tác vùng cao. Bên cạnh đó, để thúc đẩy phát triển kinh tế số, Ban Chỉ đạo chuyển đổi số tỉnh Điện Biên đã chỉ đạo các cấp, ngành tuyên truyền, hỗ trợ, hướng dẫn các doanh nghiệp, hợp tác xã triển khai các nền tảng số dùng chung của tỉnh như: Smart DienBien; dịch vụ công trực tuyến, chữ ký số... nhằm đa dạng các kênh thông tin và hỗ trợ tốt cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Khi những thửa ruộng, vườn cây được tưới nước qua điều khiển trên điện thoại, những bó măng khô được gửi đi khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước và người nông dân livestream bán hàng ngay giữa ruộng dưa ở thôn, bản thì chuyển đổi số không còn là điều xa lạ, đó chính là nông thôn số, kinh tế số đang hình thành tại Điện Biên hôm nay. Tuy nhiên, chuyển đổi số nông thôn tại Điện Biên là một hành trình đầy thách thức, bởi xuất phát điểm còn thấp, hạ tầng chưa đồng đều, kỹ năng số của người dân còn hạn chế. Vì vậy, để chuyển đổi thực sự bền vững, cần song hành cùng hạ tầng kỹ thuật là công tác đào tạo, thay đổi tư duy của người dân, cũng như các chính sách đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Mặt khác, chính quyền cần tiếp tục hỗ trợ nông dân tiếp cận thiết bị, đường truyền internet, tập huấn kỹ năng; đầu tư logistics vùng sâu, vùng xa; hoàn thiện thể chế và hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp số hóa...

Lý Quỳnh