Bảo đảm mùa lễ hội an toàn, văn minh

Hệ thống camera giám sát tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh góp phần bảo đảm an ninh, an toàn điểm đến.

Mỗi độ xuân về, nhu cầu du xuân, hành hương, chiêm bái của Nhân dân tăng cao, tạo nên không khí sôi động tại các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn tỉnh. Lễ hội đầu xuân không chỉ là không gian sinh hoạt tâm linh mà còn là nơi kết nối cộng đồng, bồi đắp niềm tự hào về truyền thống lịch sử, văn hóa của quê hương. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng về lượng người tham gia, yêu cầu đặt ra cho các địa phương, điểm đến ngày càng rõ nét hơn: lễ hội phải thực sự an toàn, nền nếp, văn minh, tránh những biểu hiện phản cảm làm ảnh hưởng đến giá trị di sản và hình ảnh địa phương.

Tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh - nơi hội tụ những giá trị đặc biệt về lịch sử, kiến trúc và cảnh quan, công tác tổ chức lễ hội đầu xuân được triển khai đồng bộ ngay từ những ngày trước Tết Nguyên đán. Không gian di tích được chỉnh trang khang trang, sạch đẹp; hệ thống cây xanh, thảm cỏ, lối đi được chăm sóc, tạo cảnh quan trang nghiêm, thông thoáng. Cùng với đó, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã xây dựng phương án cụ thể về bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, phân luồng giao thông, bố trí nhân lực trong những ngày đón khách cao điểm. Nội quy, quy định của điểm đến được niêm yết rõ ràng; lực lượng làm nhiệm vụ thường xuyên nhắc nhở người dân không chen lấn, xô đẩy, không đặt lễ tùy tiện, không thắp hương bên trong khu vực thờ tự, không xả rác bừa bãi... Các hoạt động dâng hương, dâng lễ được khuyến khích theo hướng trang trọng, tiết kiệm, đúng nghi thức. “Việc giữ gìn nếp sống văn minh trong mùa lễ hội đầu xuân chính là góp phần quan trọng trong bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Khi mỗi người dân, du khách nâng cao ý thức, không gian Di tích lịch sử Lam Kinh sẽ luôn giữ được sự tôn nghiêm vốn có” - bà Bùi Ánh Tuyết, Phó Giám đốc Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, chia sẻ.

Cùng với Lam Kinh, cụm di tích núi Trường Lệ trên địa bàn phường Sầm Sơn - điểm đến văn hóa tâm linh quen thuộc trong hành trình “lên rừng, xuống biển” đầu xuân cũng bước vào mùa lễ hội với sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Vài năm trước đây, vào thời gian cao điểm, tại một số di tích như đền Độc Cước, đền Cô Tiên từng xuất hiện tình trạng chen lấn, bày bán hàng hóa lấn chiếm lối đi... thậm chí mời chào du khách bói tay, rút quẻ. Nhằm xây dựng điểm đến an toàn, văn minh, UBND phường Sầm Sơn đã xây dựng phương án quản lý cụ thể, trong đó giao Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý khai thác và phát huy giá trị các di tích. Đối với việc tổ chức các hoạt động tín ngưỡng, không để xảy ra tình trạng mê tín dị đoan, lợi dụng di tích để trục lợi; nghiêm cấm việc mời chào, ép giá Nhân dân, du khách viết sớ và phục vụ cúng lễ. Thông qua hệ thống loa truyền thanh, pa-nô, áp-phích, các thông điệp về ứng xử văn minh nơi công cộng, giữ gìn vệ sinh môi trường, thực hiện nghi thức dâng hương trang trọng được tuyên truyền thường xuyên. Sự chuyển biến về nhận thức đã từng bước tạo nên những thay đổi rõ nét trong hành vi: không còn cảnh chen lấn xô đẩy, không còn hình ảnh xả rác bừa bãi trong khuôn viên di tích... Không khí lễ hội vì thế trở nên ý nghĩa, nền nếp hơn.

Tại Di tích Phủ Na (xã Xuân Du) - trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu tiêu biểu của tỉnh, lượng người đến chiêm bái, thực hành tín ngưỡng trong dịp đầu xuân luôn đông đúc và kéo dài trong suốt tháng giêng. Do đó, công tác quản lý đòi hỏi phải vừa linh hoạt, vừa kiên quyết trong việc định hướng thực hành tín ngưỡng đúng quy định. Các hoạt động tín ngưỡng được tổ chức theo đúng nghi lễ truyền thống, bảo đảm tính trang nghiêm và thuần phong mỹ tục. “Việc xây dựng nếp sống văn minh trong lễ hội không chỉ dừng lại ở việc chấn chỉnh những hành vi chưa phù hợp, mà còn là quá trình nâng cao nhận thức, hình thành thói quen ứng xử đẹp trong cộng đồng. Chính vì vậy, cùng với công tác quản lý, ban quản lý tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân không tham gia kêu thay vái đỡ, không xem quẻ rút thẻ, bói toán và tổ chức các trò chơi trá hình trong di tích” - ông Bùi Đức Chính, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Xuân Du, Phó trưởng Ban Quản lý di tích Phủ Na cho biết.

Để mùa lễ hội đầu xuân diễn ra an toàn, văn minh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Công văn số 7588/SVHTTDL-DSVH ngày 24/12/2025 về việc xây dựng kế hoạch, nội dung tổ chức lễ hội, thực hành tín ngưỡng của Nhân dân tại các di tích năm 2026. Trong đó yêu cầu các địa phương, ban quản lý di tích chủ động rà soát, chuẩn bị các điều kiện cần thiết; tổ chức lễ hội đúng quy định của pháp luật; bảo đảm giữ gìn, phát huy giá trị di sản văn hóa, tôn trọng thuần phong mỹ tục. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường... đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của Nhân dân và du khách.

Mùa xuân là mùa của khởi đầu mới, của niềm tin và kỳ vọng. Việc bảo đảm cho mùa lễ hội đầu xuân diễn ra an toàn, văn minh không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm linh chính đáng của Nhân dân, mà còn góp phần khẳng định bản sắc văn hóa xứ Thanh và ý thức cộng đồng trong đời sống hiện đại. Khi mỗi người dân là một “chủ thể văn hóa” có trách nhiệm, mùa lễ hội sẽ thực sự trở thành điểm sáng, lan tỏa những giá trị tốt đẹp và bền vững theo thời gian.

Bài và ảnh: Hoài Anh