Bài 1: Nhịp độ giải ngân từ thực tế

Gỉai ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hoàn thiện kết cấu hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội. Khi công tác chỉ đạo điều hành được thực hiện quyết liệt, kỷ luật tiến độ được siết chặt và trách nhiệm được giao cụ thể đến từng dự án, công trình, từng chủ thể, vốn đầu tư công không chỉ được giải ngân đúng kế hoạch mà còn phát huy vai trò “đòn bẩy”, tạo “cú huých” cho phát triển kinh tế - xã hội.

Những ngày đầu năm 2026, trên các công trường, dự án trọng điểm của tỉnh, không khí lao động diễn ra khẩn trương, sôi động. Máy móc, thiết bị được huy động tối đa; công nhân làm việc theo ca, theo kíp, xuyên ngày, xuyên đêm để bảo đảm tiến độ. Nhịp độ thi công là sự tiếp nối từ kết quả giải ngân vốn đầu tư công của năm 2025 - năm Lào Cai tiếp tục nằm trong nhóm các địa phương có tỷ lệ giải ngân cao của cả nước.

Khi vốn đầu tư công được phân bổ kịp thời, tổ chức thực hiện quyết liệt và gắn chặt với trách nhiệm người đứng đầu, thì dòng vốn nhanh chóng chuyển hóa thành các công trình, hạng mục cụ thể, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ngay từ những tháng đầu năm.

Xác định năm 2026 có ý nghĩa then chốt trong việc hoàn thành nhiều công trình, dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, ngay từ cuối năm 2025, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, chủ đầu tư và các ban quản lý dự án chủ động xây dựng kế hoạch thi công chi tiết, không để gián đoạn khi điều kiện thời tiết thuận lợi. Vì vậy, toàn bộ các hạng mục đủ điều kiện đã được triển khai đồng loạt, vừa thi công vừa hoàn thiện hồ sơ thanh toán, tạo khối lượng giải ngân.

Tại các dự án giao thông kết nối trung tâm tỉnh với khu kinh tế cửa khẩu, khu công nghiệp và các vùng động lực, các nhà thầu đã điều chỉnh phương án thi công phù hợp với điều kiện thời tiết, địa hình miền núi, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Không chỉ các công trình giao thông, trên công trường xây dựng trường học, cơ sở y tế, khu tái định cư, tinh thần “vượt nắng, thắng mưa” cũng được thể hiện rõ nét. Việc bố trí vốn kịp thời, thủ tục thanh toán được rút gọn đã tạo điều kiện để các nhà thầu yên tâm triển khai thi công. Qua đó, nâng cao hiệu quả giải ngân tại nhiều địa phương.

Theo các chủ đầu tư, tỉnh đã “giao việc” cụ thể đến từng dự án, từng đơn vị; gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ giải ngân. Các sở, ngành tăng cường kiểm tra hiện trường, kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng. Tại hạng mục Đại lộ Trần Hưng Đạo kéo dài, đoạn từ điểm cuối tuyến đến suối Ngòi Bo, thuộc Dự án thành phần 2 nâng cấp Đường tỉnh 156 (đoạn Kim Thành - Ngòi Phát), nằm trong tổng thể dự án cầu biên giới qua sông Hồng và hạ tầng kết nối xã Bát Xát, không khí thi công diễn ra sôi động suốt ngày đêm. Trên công trường, hàng chục phương tiện cơ giới hoạt động liên tục, các mũi thi công được bố trí hợp lý để thực hiện khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn. Theo thiết kế, khối lượng đào đắp của hạng mục này khoảng 2,3 triệu mét khối đất, đòi hỏi tiến độ thi công khẩn trương, phương án thi công khoa học, có sự phối hợp nhịp nhàng. Ông Trịnh Minh Tuấn - Chỉ huy trưởng công trường, Công ty TNHH Phúc Bình cho biết: "Đơn vị xác định giai đoạn này là “thời gian vàng” để đẩy nhanh tiến độ. Dù làm việc tăng ca, tăng kíp, nhưng yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật và an toàn lao động luôn được đặt lên hàng đầu".

Cùng với dự án trên, cầu Ngòi Phát - hạng mục quan trọng thuộc Dự án xây dựng tuyến đường dọc sông Hồng kết nối cửa khẩu Bản Vược đến Y Tý - cũng đang được các nhà thầu tập trung cao độ ngay từ những ngày đầu năm mới. Đây là công trình có ý nghĩa lớn trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực biên giới, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, du lịch và giao thương. Do đặc điểm địa hình và thi công trong điều kiện thủy văn phức tạp, tiến độ công trình phụ thuộc nhiều vào việc tranh thủ thời tiết thuận lợi. Sau hơn 5 tháng khởi công, đến nay các nhà thầu đã hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi, thi công xong bệ mố,… giá trị thực hiện đạt trên 55% giá trị hợp đồng và giải ngân đạt trên 78%. Trên công trường hiện có khoảng 50 công nhân cùng hàng chục thiết bị, máy móc, tập trung thi công các hạng mục quan trọng, đặc biệt là trụ cầu T3 dưới nước với mục tiêu hoàn thành trước lũ tiểu mãn năm 2026.

Không chỉ tập trung cho các công trình giao thông, tỉnh còn ưu tiên nguồn lực đầu tư cho các dự án dân sinh, nhất là trong lĩnh vực giáo dục, y tế ở khu vực biên giới, vùng khó khăn. Dự án xây dựng 4 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới đang được triển khai khẩn trương nhằm sớm đưa vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt của học sinh vùng cao.

Dự án Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS A Mú Sung đã hoàn thành đổ bê tông móng của 12 dãy nhà, đang tập trung thi công cột bê tông và đổ bê tông mái một số khối nhà, phấn đấu trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 hoàn thành đổ bê tông mái toàn bộ các dãy nhà. Tại dự án Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pha Long, nhà thầu đang tập trung hoàn thành lắp đặt ván khuôn cổ cột các dãy nhà và sẽ đổ bê tông mái tầng 1 khi đủ điều kiện kỹ thuật. Với dự án Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Y Tý, nhà thầu đang lắp đặt ván khuôn, cốt thép cột nhà đa năng, hoàn thành đào móng khối nhà hiệu bộ, đồng thời thi công san nền và các hạng mục phụ trợ.

Cùng với đó, nhiều dự án khắc phục hậu quả thiên tai cũng được triển khai quyết liệt, thể hiện rõ vai trò của đầu tư công trong bảo đảm an sinh xã hội. Đường tỉnh 157, đặc biệt là đoạn qua thôn 2, xã Phong Hải đang được thi công khẩn trương với mục tiêu thông xe kỹ thuật trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Cầu bê tông dài gần 29m, rộng 9m, đang được đẩy nhanh tiến độ. Đến nay, giá trị xây lắp của dự án đạt khoảng 50% kế hoạch. Nhà thầu tiếp tục tập trung nhân lực, phương tiện để hoàn thiện các hạng mục còn lại, đồng thời cải tạo, nâng cấp hơn 1,2 km đường dẫn hai đầu cầu theo tiêu chuẩn đường cấp IV miền núi.

Thực tiễn giải ngân tại các dự án cho thấy, khi công tác chuẩn bị đầu tư được thực hiện tốt, mặt bằng được bàn giao kịp thời, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành chặt chẽ, thì vốn đầu tư công sẽ phát huy vai trò “đòn bẩy” cho tăng trưởng. Nhiều công trình, dự án do các ban quản lý dự án của tỉnh làm chủ đầu tư đã được đưa vào khai thác, sử dụng và bước đầu phát huy hiệu quả rõ nét, góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng, cải thiện điều kiện đi lại, phục vụ dân sinh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, sự vào cuộc của các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và tinh thần lao động khẩn trương của các nhà thầu, nhịp độ giải ngân vốn đầu tư công tại Lào Cai đang gắn chặt với tiến độ và chất lượng công trình. Đây chính là yếu tố quan trọng để địa phương duy trì đà tăng trưởng, bảo đảm an sinh xã hội và tạo “cú huých” cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Đinh Viết Vinh