Kênh Vĩnh Tế không chỉ là công trình phòng thủ trấn biên kỳ vĩ, mà còn mạch máu giao thông trọng yếu để chấn hưng vùng biên viễn Tây Nam. Từ Châu Đốc cho đến Hà Tiên, những câu chuyện về dòng kênh huyền thoại này vẫn luôn sống động và đầy cuốn hút. Dù lịch sử đã đi qua 2 thế kỷ, nhưng người hậu thế vẫn muốn tận tường chuyện tên gọi của dòng kênh.
Đại thi hào Nguyễn Du và hơn 200 người Việt khác là nạn nhân của đại dịch rất lớn diễn ra vào đầu triều Nguyễn. Đây được xem là căn bệnh lịch sử cho đến hiện tại.
Kỳ đài là một công trình trong Kinh thành Huế. Theo ghi chép trong sách Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục (tập 1, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2002), Kỳ đài ở Kinh thành Huế được xây dựng vào tháng 11 năm Gia Long thứ 6 (1807).
Vị chúa Sãi thời Trịnh - Nguyễn được người dân yêu quý, rứt ruột gả con để gìn giữ hòa bình đất nước
Theo Đại Nam thực lục, Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên qua đời năm 1635, hưởng thọ 73 tuổi. Hiện lăng mộ của ông tọa tại xã Hương Trà, Thừa Thiên Huế.
Chiều 9-8, Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh không thường kỳ, khóa XI đã được diễn ra để thực hiện một số nội dung theo thẩm quyền. Các đồng chí: Nguyễn Hồng Lĩnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Hồ Thanh Sơn, Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy chủ trì hội nghị.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, vùng đất Trấn Biên - Biên Hòa - Đồng Nai được định hình và phát triển sớm ở Nam Bộ. Năm 1998, tỉnh Đồng Nai tổ chức kỷ niệm Biên Hòa - Đồng Nai 300 năm hình thành và phát triển gắn với sự kiện năm Mậu Dần (1698), Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai, thành lập dinh Trấn Biên, xác định đơn vị hành chính đầu tiên ở vùng đất này.
Thực hiện Công văn số 7770-CV/TU ngày 1-8-2024 của Thường trực Tỉnh ủy về việc lấy ý kiến nhân dân về 'Ngày truyền thống tỉnh Đồng Nai', sáng 5-8 Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Phạm Xuân Hà đã chủ trì cuộc họp với lãnh đạo Báo Đồng Nai để thống nhất cách thức đăng tải thông tin lấy ý kiến góp ý rộng rãi của nhân dân về xác định 'Ngày truyền thống tỉnh Đồng Nai'.
Dù không đỗ đại khoa song lại ghi nhiều dấu ấn trong sự nghiệp quan trường. Ông chính là Thượng thư Hà Duy Phiên - vị đại quan thời Nguyễn, dốc lòng phụng sự 3 triều vua.
Văn chương nhiều khi như con dao hai lưỡi. Khi thuận tiện, nó là nấc thang nâng đỡ tác giả, nhưng khi bất lợi, nó trở thành bằng chứng để kết tội người viết. Lịch sử đã ghi nhận rất nhiều vụ án văn chương như vậy, tiêu biểu như các vụ án của Nguyễn Sư Hồi thời Lê sơ, hay của Nguyễn Văn Thuyên thời Nguyễn. Cả hai người này đều là con của các vị công thần khai quốc của triều đại.
Vùng đất này được ca ngợi là nơi có nhiều nhân tài, sản sinh ra nhiều vị vua nhất lịch sử Việt Nam. Trong quá khứ, nơi đây từng được gọi là xứ Thanh Hoa.
Sáng 28/6 (23/5 âm lịch), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức Lễ tế Âm Hồn năm 2024, ở số 73 đường Ông Ích Khiêm, phường Thuận Hòa, TP Huế.
Theo ghi chép của tư liệu lịch sử, một vị vua nổi tiếng của Việt Nam đã từng chê bai thơ của vua Càn Long.
Khi nhận xét thơ của vua Càn Long, vị vua Việt Nam thẳng thắn cho rằng đối phương viết khá thô kệch, thiếu tinh tế. Thay vào đó, ông lại rất thích thơ của một vị vua nhà Đường.
Dễ đã mấy năm rồi tôi mới lại có dịp vượt đèo Hải Vân. Cứ ngỡ đường đèo sẽ vắng vẻ lắm, bởi từ khi có hầm đường bộ, mọi người ai cũng chọn lối ấy vì vừa an toàn vừa tiết kiệm. Nhưng hóa ra là tôi đã nhầm, đường đèo vẫn nhộn nhịp đông vui, đầy sinh khí.
Là Thổ ty đất Mường Khô (huyện Bá Thước), Quận công Hà Công Thái là võ tướng bản lĩnh, có nhiều công trạng giúp nhà Nguyễn dẹp yên những cuộc nổi dậy ở khu vực miền núi xứ Thanh. Vì thế, ông được vua Gia Long, Minh Mạng (Minh Mệnh) đặc biệt tin tưởng, quý mến. Quận công Hà Công Thái là niềm tự hào của Mường Khô.
Ngụy Khắc Đản đã đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử ngoại giao khi là một trong ba nhà khoa bảng đầu tiên sang Pháp thương thuyết.
Có thể bạn chưa biết, giá trị của trầm hương có thể lên đến hàng chục thậm chí hàng trăm triệu đồng/kg nhờ ứng dụng từ tinh dầu chứa trong loại gỗ này.
Ngụy Khắc Đản đã đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử ngoại giao khi là một trong ba nhà khoa bảng đầu tiên sang Pháp thương thuyết.
Thời chưa có báo chí, thông tin của triều đình ban bố cho dân chúng phải truyền đạt bằng loa miệng. Các văn bản quan trọng được sao chép, treo ở thành trấn, làng xã và bản chính được treo tại Phu Văn Lâu.
Khoảng tháng Hai, tháng Ba âm lịch hằng năm, tại huyện đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) diễn ra hoạt động mang tính nghi lễ truyền thống, tuy chỉ diễn ra tại một địa phương nhưng lại có ý nghĩa rất quan trọng, bởi nó gắn với tình cảm thiêng liêng của cả dân tộc về chủ quyền đất nước, đó là lễ hội khao lề thế lính Hoàng Sa.
Diễn ra vào chiều ngày 2/3 tại chùa Ngọa Vân, Yên Tử (Đông Triều, Quảng Ninh) cuộc tọa đàm có sự tham dự của nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, tôn giáo cũng như đông đảo Phật tử.
Tháng Giêng là tháng mở đầu cho một năm mới đầy hứa hẹn và có rất nhiều lễ tết truyền thống đặc biệt. Trong đó, tết Nguyên tiêu là ngày lễ quan trọng trong đời sống văn hóa, tâm linh của người Việt và Hoàng cung xưa đón tết Nguyên tiêu - Rằm tháng Giêng, có nhiều khác biệt.
Ông Ích Khiêm (1832-1885) không những là người văn võ song toàn được đời sau đánh giá là 'thừa văn quá võ' mà còn là một trong những cử nhân trẻ tuổi nhất của Quảng Nam dưới thời Nhà Nguyễn.
Chuyến 'hồi hương' của chiếc ấn báu 'Hoàng đế chi bảo' được báo chí, truyền thông và công chúng đánh giá là sự kiện văn hóa nổi bật của đất nước trong năm qua.
Tổ chức nghi lễ khai hạ, khai ấn và duyệt binh là những công việc trọng đại khi bắt đầu một năm mới của vua quan nhà Nguyễn, nhất là thời vua Gia Long, Minh Mạng.
Trong không gian được bài trí sang trọng, của Bảo tàng Hoàng gia Nam Hồng (ở Bắc Ninh), nơi lưu giữ, trưng bày ấn vàng 'Hoàng đế chi bảo'. Chúng tôi được chủ nhân của bảo tàng, ông Nguyễn Thế Hồng, Chủ tịch Hội cổ vật Bắc Ninh, chia sẻ về hành trình hồi hương của kim bảo quan trọng của triều Nguyễn này.
Nhắc đến ấn vàng 'Hoàng đế chi bảo' nhiều người biết đến doanh nhân Nguyễn Thế Hồng, tuy nhiên con đường trở về cố quốc của bảo vật này ít ai biết được.
Tháng 11/2023, không gian trưng bày 'Châu bản triều Nguyễn - Ký ức một triều đại' đã được Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I (Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước) tổ chức với nhiều tư liệu quý lần đầu được công bố. Trải qua nhiều biến cố, thăng trầm của lịch sử, hàng trăm ngàn tài liệu gốc quý giá có niên đại từ trên 200 năm đang được lưu giữ, bảo quản trong điều kiện tốt nhất tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I và vẫn đang tiếp tục được 'giải mật'...
Để tri ân những công lao, cống hiến mà danh y Đào Công Chính cho nền y học nước nhà, thành phố Hải Phòng đã xây dựng và đưa vào khánh trạch khu lưu niệm mang tên danh y Đào Công Chính ngay tại quê nhà xã Cao Minh, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng.
Nhà nước Việt Nam là Nhà nước đầu tiên trong lịch sử đã thực thi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa một cách hòa bình, thực sự và liên tục qua các thời kỳ kể từ khi hai quần đảo này chưa thuộc về bất kỳ quốc gia nào.
Nguyễn Xuân Đản, hiệu Thịnh Xuyên, sinh năm Quý Tỵ (1893), là hậu duệ đời thứ 10 dòng họ Nguyễn Xuân. Tổ tiên dòng họ Nguyễn Xuân từ Bắc di cư vào xã Sơn Thịnh, nay là xã An Hòa Thịnh, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh định cư, đến nay đã được 15 đời. Thân sinh Nguyễn Xuân Đản là Nguyễn Xuân Đề, đã đỗ cử nhân khoa thi năm Giáp Ngọ (1894). Sau khi đỗ cử nhân, Nguyễn Xuân Đề được bổ làm tri huyện huyện Quảng Ninh, rồi thăng làm tri huyện huyện Triệu Phong (Quảng Trị). Về hưu, Nguyễn Xuân Đề mở lớp dạy học ở quê, môn sinh rất đông, nhiều người đỗ đạt cao.
Là người đứng đầu Ủy ban Phiên dịch Sử liệu Việt Nam tại Đại học Huế từ tháng 8-1959 đến tháng 9-1965, GS Chen Ching Ho (Trần Kinh Hòa) đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức biên dịch, bảo tồn và phát huy giá trị Châu bản triều Nguyễn. Thông thạo nhiều ngoại ngữ, ông có sự đối chiếu nghiêm cẩn khi nghiên cứu tư liệu lịch sử, trong đó có Châu bản triều Nguyễn, qua đó có những phát hiện thú vị về lịch sử cận đại Việt Nam.GS Chen Ching Ho (tức Trần Kinh Hòa) tự là Mạnh Nghị, sinh ngày 28-9-1917 tại Đài Loan (Trung Quốc), có vợ là bà Đặng Thị Hòa (tỉnh Nam Định, Việt Nam). Năm 1943 đến năm 1945, sau khi tốt nghiệp cử nhân sử Đông phương tại Đại học Keio (Nhật Bản), ông đến thực tập tại Trường Viễn Đông Bác cổ (Hà Nội) theo thỏa thuận giữa Pháp và Nhật. Ông thông thạo nhiều ngoại ngữ như Anh, Pháp, Hán, Nhật, Việt; hoạt động nghiên cứu, giảng dạy tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ tại châu Á. Ông mất ngày 19-11-1995 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Sau 180 năm, Tân Sửu - 2021, lễ Ban Sóc ( lễ phát lịch) triều Nguyễn được tái hiện qua hình thức sân khấu hóa. Lại một năm qua đi, đây là giờ phút hồi hộp đón chờ năm mới với lễ Ban Sóc, lễ hội đầu tiên của Festival Huế 2024.
Chùa Báo Ân ta phụng thờ Hoàng đế Minh Tông triều Trần đã xưa lắm rồi, mà đài châu báu còn nối sự trang nghiêm nghìn năm. Các điều giỗ chạp vào Tết thượng nguyên lễ nhập tịch, hàng hội.... cùng đã ghi chép, thiết nghĩ rằng lưu truyền cho người sau thì mai một.
Sau ấn phẩm Nam Phương Hoàng hậu - Vị Quốc mẫu tân thời qua tư liệu báo chí (1934 - 1945) ra mắt vào tháng 9 năm nay, tác giả 9X Lương Hoài Trọng Tính tiếp tục 'trình làng' tiểu thuyết dã sử Ngự tiền quan án - Đại án Quảng Nam (Tri Thức Trẻ Books và NXB Văn học).
Giải thưởng Sử học Phạm Thận Duật lần thứ XXIII đã được Quỹ Giải thưởng Phạm Thận Duật phối hợp cùng Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam trao cho 6 tiến sĩ ngày 29-11 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội