Đầu năm ngẫm nghĩ với Đà thành, lòng chợt rộn ràng câu khẩu hiệu kinh điển: 'Năm mới, vận hội mới'. Rộn ràng bởi dường như khi Đà thành đứng trước ngưỡng cửa năm mới 2025, có cái gì đó háo hức hồ hởi đợi chờ vận hội mới đang đến rất gần ấy giống như lúc đứng trước ngưỡng cửa năm mới 1997.

Nhà khoa bảng toàn tài bậc nhất triều Nguyễn

Tuy chỉ đỗ Cử nhân, song Trương Minh Giảng vừa là võ tướng vừa là sử gia, từng giữ chức Tổng tài Quốc sử quán, Phó chủ khảo khoa thi Hội.

Chăm lo người nghèo

Chăm lo cho người nghèo là trách nhiệm của nhà nước, của các bậc quân vương từ thời xưa. Đó cũng là truyền thống 'lá lành đùm lá rách' của nhân dân ta nghìn đời nay.

Mừng An Giang thêm tuổi mới

Sách 'Đại Nam thực lục chính biên' ghi nhận, 192 năm trước, vào ngày mùng 1/10/1832 (nhằm ngày 22/11 dương lịch, theo lịch vạn niên), trong buổi thiết triều, sau khi nghe Bộ Lại trình tấu, vua Minh Mệnh chỉ dụ bãi bỏ Gia Định Thành, đổi 'ngũ trấn' thành 'lục tỉnh', quyết định thành lập 12 tỉnh từ Quảng Nam đến Hà Tiên cùng thời điểm, trong đó có tỉnh An Giang. Địa danh thân thương 'An Giang' đã ra đời như thế, ngày càng ghi đậm dấu ấn vào lịch sử dân tộc, sau gần 2 thế kỷ.

Hành trình ngàn dặm của 'hàng xách tay' dưới triều Nguyễn

Các phái bộ thời quân chủ nước ta sang các nước, chủ yếu là Trung Hoa với mục đích chính trị, ngoại giao. Bên cạnh đó, họ còn kiêm thêm hoạt động thương mại. Hàng hóa đã theo chân các phái bộ sang Trung Hoa và về nước ta như thế nào?

Vị vua nổi tiếng Việt Nam từng thằng thừng chê vua Càn Long làm thơ quê mùa, thô kệch

Khi nhận xét thơ của vua Càn Long, vị vua Việt Nam thẳng thắn cho rằng đối phương viết khá thô kệch, thiếu tinh tế. Thay vào đó, ông lại rất thích thơ của một vị vua nhà Đường.

Vị trạng nguyên duy nhất trong lịch sử Việt Nam đi tu, từng được vua gả công chúa nhưng từ chối

Theo sách 'Kể chuyện tấm gương hiếu học', Ông là người duy nhất trong số.

Thanh Hóa từng có tên gọi nào khác?

Từ năm 1843, tên gọi Thanh Hóa được giữ ổn định cho đến ngày nay. Trước đó, tên gọi tỉnh này từng nhiều lần thay đổi.

Những vị vua Việt viết sách

Vua triều Trần để lại nhiều tập sách về tu tập, Phật học, Thiền học. Vua triều hậu Lê vui với kinh sử, lập hội khuếch trương văn thơ.

Ngoại thương thời nhà Nguyễn

Các phái đoàn phương Tây (chủ yếu là Anh, Pháp, Mỹ) đến nước ta vào nửa đầu thế kỷ 19 không khỏi trầm trồ về sự hấp dẫn, nhất là về lợi thế thương mại. Nhiều tàu thuyền dâng quốc thư cùng phẩm vật, mong đặt quan hệ giao thương.

Chuyện ít biết về Tiến sĩ khai khoa lục tỉnh

Không chỉ là sĩ tử đầu tiên của tỉnh Quảng Nam đỗ tiến sĩ, Lê Thiện Trị còn được vua Minh Mạng ban 6 chữ 'Tiến sĩ khai khoa lục tỉnh'.

Cuộc đời làm quan không tì vết của nhà khoa bảng Đáp Cầu

Trong gần 50 năm làm quan, Cử nhân Ngô Trọng Tố trải qua các chức vụ từ nhỏ đến lớn trong triều đình nhà Nguyễn.

200 năm kênh Vĩnh Tế: Chuyện đặt tên cho dòng kênh huyền thoại

Kênh Vĩnh Tế không chỉ là công trình phòng thủ trấn biên kỳ vĩ, mà còn mạch máu giao thông trọng yếu để chấn hưng vùng biên viễn Tây Nam. Từ Châu Đốc cho đến Hà Tiên, những câu chuyện về dòng kênh huyền thoại này vẫn luôn sống động và đầy cuốn hút. Dù lịch sử đã đi qua 2 thế kỷ, nhưng người hậu thế vẫn muốn tận tường chuyện tên gọi của dòng kênh.

Bệnh dịch lịch sử nào đã cướp đi mạng sống của đại thi hào Nguyễn Du và hơn 200.000 người Việt?

Đại thi hào Nguyễn Du và hơn 200 người Việt khác là nạn nhân của đại dịch rất lớn diễn ra vào đầu triều Nguyễn. Đây được xem là căn bệnh lịch sử cho đến hiện tại.

Kỳ đài ở Kinh thành Huế

Kỳ đài là một công trình trong Kinh thành Huế. Theo ghi chép trong sách Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục (tập 1, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2002), Kỳ đài ở Kinh thành Huế được xây dựng vào tháng 11 năm Gia Long thứ 6 (1807).

Vị chúa Sãi thời Trịnh - Nguyễn được người dân yêu quý, rứt ruột gả con để gìn giữ hòa bình đất nước

Theo Đại Nam thực lục, Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên qua đời năm 1635, hưởng thọ 73 tuổi. Hiện lăng mộ của ông tọa tại xã Hương Trà, Thừa Thiên Huế.

Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh không thường kỳ khóa XI: Đồng chí Võ Tấn Đức được bầu giữ chức Phó bí thư Tỉnh ủy

Chiều 9-8, Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh không thường kỳ, khóa XI đã được diễn ra để thực hiện một số nội dung theo thẩm quyền. Các đồng chí: Nguyễn Hồng Lĩnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Hồ Thanh Sơn, Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy chủ trì hội nghị.

Lấy ý kiến Nhân dân về 'Ngày truyền thống tỉnh Đồng Nai'

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, vùng đất Trấn Biên - Biên Hòa - Đồng Nai được định hình và phát triển sớm ở Nam Bộ. Năm 1998, tỉnh Đồng Nai tổ chức kỷ niệm Biên Hòa - Đồng Nai 300 năm hình thành và phát triển gắn với sự kiện năm Mậu Dần (1698), Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai, thành lập dinh Trấn Biên, xác định đơn vị hành chính đầu tiên ở vùng đất này.

Sẽ tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Ngày truyền thống tỉnh Đồng Nai

Thực hiện Công văn số 7770-CV/TU ngày 1-8-2024 của Thường trực Tỉnh ủy về việc lấy ý kiến nhân dân về 'Ngày truyền thống tỉnh Đồng Nai', sáng 5-8 Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Phạm Xuân Hà đã chủ trì cuộc họp với lãnh đạo Báo Đồng Nai để thống nhất cách thức đăng tải thông tin lấy ý kiến góp ý rộng rãi của nhân dân về xác định 'Ngày truyền thống tỉnh Đồng Nai'.

Hà Duy Phiên: 'Quan lại cao cấp, học giả uyên thâm'

Dù không đỗ đại khoa song lại ghi nhiều dấu ấn trong sự nghiệp quan trường. Ông chính là Thượng thư Hà Duy Phiên - vị đại quan thời Nguyễn, dốc lòng phụng sự 3 triều vua.

Án văn chương ở nước ta

Văn chương nhiều khi như con dao hai lưỡi. Khi thuận tiện, nó là nấc thang nâng đỡ tác giả, nhưng khi bất lợi, nó trở thành bằng chứng để kết tội người viết. Lịch sử đã ghi nhận rất nhiều vụ án văn chương như vậy, tiêu biểu như các vụ án của Nguyễn Sư Hồi thời Lê sơ, hay của Nguyễn Văn Thuyên thời Nguyễn. Cả hai người này đều là con của các vị công thần khai quốc của triều đại.

Xứ Thanh Hoa nổi tiếng là nơi sản sinh ra nhiều vua nhất Việt Nam

Vùng đất này được ca ngợi là nơi có nhiều nhân tài, sản sinh ra nhiều vị vua nhất lịch sử Việt Nam. Trong quá khứ, nơi đây từng được gọi là xứ Thanh Hoa.

Lễ tế Âm Hồn tưởng niệm ngày thất thủ kinh đô

Sáng 28/6 (23/5 âm lịch), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức Lễ tế Âm Hồn năm 2024, ở số 73 đường Ông Ích Khiêm, phường Thuận Hòa, TP Huế.

Lý do khiến vua Minh Mạng chê thơ của vua Càn Long quê mùa, thô kệch?

Theo ghi chép của tư liệu lịch sử, một vị vua nổi tiếng của Việt Nam đã từng chê bai thơ của vua Càn Long.

Lý vua Minh Mạng thẳng thừng chê vua Càn Long làm thơ

Khi nhận xét thơ của vua Càn Long, vị vua Việt Nam thẳng thắn cho rằng đối phương viết khá thô kệch, thiếu tinh tế. Thay vào đó, ông lại rất thích thơ của một vị vua nhà Đường.

Cái bắt tay đầy ý nghĩa giữa mây trời Hải Vân

Dễ đã mấy năm rồi tôi mới lại có dịp vượt đèo Hải Vân. Cứ ngỡ đường đèo sẽ vắng vẻ lắm, bởi từ khi có hầm đường bộ, mọi người ai cũng chọn lối ấy vì vừa an toàn vừa tiết kiệm. Nhưng hóa ra là tôi đã nhầm, đường đèo vẫn nhộn nhịp đông vui, đầy sinh khí.

Từ Thổ ty xứ Mường đến vị Quận công được vua Nguyễn tin quý

Là Thổ ty đất Mường Khô (huyện Bá Thước), Quận công Hà Công Thái là võ tướng bản lĩnh, có nhiều công trạng giúp nhà Nguyễn dẹp yên những cuộc nổi dậy ở khu vực miền núi xứ Thanh. Vì thế, ông được vua Gia Long, Minh Mạng (Minh Mệnh) đặc biệt tin tưởng, quý mến. Quận công Hà Công Thái là niềm tự hào của Mường Khô.

Vị tiến sĩ đầu tiên đi sứ phương Tây

Ngụy Khắc Đản đã đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử ngoại giao khi là một trong ba nhà khoa bảng đầu tiên sang Pháp thương thuyết.

Giá trị bất ngờ của tinh dầu trầm hương ít người biết đến

Có thể bạn chưa biết, giá trị của trầm hương có thể lên đến hàng chục thậm chí hàng trăm triệu đồng/kg nhờ ứng dụng từ tinh dầu chứa trong loại gỗ này.

Vị tiến sĩ đầu tiên đi sứ phương Tây

Ngụy Khắc Đản đã đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử ngoại giao khi là một trong ba nhà khoa bảng đầu tiên sang Pháp thương thuyết.

Phu Văn Lâu - 'tòa công báo' thời xưa

Thời chưa có báo chí, thông tin của triều đình ban bố cho dân chúng phải truyền đạt bằng loa miệng. Các văn bản quan trọng được sao chép, treo ở thành trấn, làng xã và bản chính được treo tại Phu Văn Lâu.

Khắc sâu ý nghĩa một nghi lễ thiêng liêng

Khoảng tháng Hai, tháng Ba âm lịch hằng năm, tại huyện đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) diễn ra hoạt động mang tính nghi lễ truyền thống, tuy chỉ diễn ra tại một địa phương nhưng lại có ý nghĩa rất quan trọng, bởi nó gắn với tình cảm thiêng liêng của cả dân tộc về chủ quyền đất nước, đó là lễ hội khao lề thế lính Hoàng Sa.

Tọa đàm 'Đệ Tam tổ Huyền Quang với Phật giáo Trúc Lâm'

Diễn ra vào chiều ngày 2/3 tại chùa Ngọa Vân, Yên Tử (Đông Triều, Quảng Ninh) cuộc tọa đàm có sự tham dự của nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, tôn giáo cũng như đông đảo Phật tử.

Hoàng cung xưa đón tết Nguyên tiêu

Tháng Giêng là tháng mở đầu cho một năm mới đầy hứa hẹn và có rất nhiều lễ tết truyền thống đặc biệt. Trong đó, tết Nguyên tiêu là ngày lễ quan trọng trong đời sống văn hóa, tâm linh của người Việt và Hoàng cung xưa đón tết Nguyên tiêu - Rằm tháng Giêng, có nhiều khác biệt.

Khoa thi đặc biệt và vị cử nhân...15 tuổi

Ông Ích Khiêm (1832-1885) không những là người văn võ song toàn được đời sau đánh giá là 'thừa văn quá võ' mà còn là một trong những cử nhân trẻ tuổi nhất của Quảng Nam dưới thời Nhà Nguyễn.

Long ấn 'Hoàng đế chi bảo' được đúc thế nào?

Chuyến 'hồi hương' của chiếc ấn báu 'Hoàng đế chi bảo' được báo chí, truyền thông và công chúng đánh giá là sự kiện văn hóa nổi bật của đất nước trong năm qua.

Những công việc vua quan nhà Nguyễn thường làm khi bắt đầu năm mới

Tổ chức nghi lễ khai hạ, khai ấn và duyệt binh là những công việc trọng đại khi bắt đầu một năm mới của vua quan nhà Nguyễn, nhất là thời vua Gia Long, Minh Mạng.

Năm Thìn nói chuyện kim ấn 'Hoàng đế chi bảo'

Trong không gian được bài trí sang trọng, của Bảo tàng Hoàng gia Nam Hồng (ở Bắc Ninh), nơi lưu giữ, trưng bày ấn vàng 'Hoàng đế chi bảo'. Chúng tôi được chủ nhân của bảo tàng, ông Nguyễn Thế Hồng, Chủ tịch Hội cổ vật Bắc Ninh, chia sẻ về hành trình hồi hương của kim bảo quan trọng của triều Nguyễn này.

Hành trình trở về cố quốc của ấn vàng 'Hoàng đế chi bảo': Hé lộ những điều chưa biết

Nhắc đến ấn vàng 'Hoàng đế chi bảo' nhiều người biết đến doanh nhân Nguyễn Thế Hồng, tuy nhiên con đường trở về cố quốc của bảo vật này ít ai biết được.

Chuyện bảo quản và 'giải mật' Châu bản triều Nguyễn

Tháng 11/2023, không gian trưng bày 'Châu bản triều Nguyễn - Ký ức một triều đại' đã được Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I (Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước) tổ chức với nhiều tư liệu quý lần đầu được công bố. Trải qua nhiều biến cố, thăng trầm của lịch sử, hàng trăm ngàn tài liệu gốc quý giá có niên đại từ trên 200 năm đang được lưu giữ, bảo quản trong điều kiện tốt nhất tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I và vẫn đang tiếp tục được 'giải mật'...

Di sản của Đại danh y Đào Công Chính, người gây dựng nền y học cổ truyền Việt Nam

Để tri ân những công lao, cống hiến mà danh y Đào Công Chính cho nền y học nước nhà, thành phố Hải Phòng đã xây dựng và đưa vào khánh trạch khu lưu niệm mang tên danh y Đào Công Chính ngay tại quê nhà xã Cao Minh, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng.

Hoàng Sa vẫn mãi mãi là một phần lãnh thổ của Việt Nam

Nhà nước Việt Nam là Nhà nước đầu tiên trong lịch sử đã thực thi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa một cách hòa bình, thực sự và liên tục qua các thời kỳ kể từ khi hai quần đảo này chưa thuộc về bất kỳ quốc gia nào.