Tháng 5-2022, về thăm Đà Nẵng, tôi gặp lại Nguyễn Hoàng Thọ, người bạn thời trung học. Hơn nửa thế kỷ mới được tái ngộ. Anh là nhà giáo đã nghỉ hưu và cũng là một nhà thơ. Anh tặng tôi tập Ngăn kéo thời gian - tập thơ thứ hai vừa xuất bản, không kể những tập in chung với người khác. Gặp lại bạn xưa và được tặng thơ làm tôi nhớ lại một thời có rất nhiều bạn làm thơ và mình đã thích thơ từ thuở ấy.
'Người đi? Ừ nhỉ, người đi thực!', chỉ một câu thơ đã đủ vẽ nên chân dung của nhà thơ-nhà báo Thâm Tâm. Nhẹ như tơ mà đằm tựa núi…
Thâm Tâm (1917-1950) nhà thơ chiến sĩ để lại cho đời không nhiều lắm những sáng tác văn chương. Tuy nhiên, chỉ với 'Chiều mưa đường số 5' và 'Tống biệt hành', tên tuổi ông cũng đã đủ khắc sâu vào lịch sử văn chương nước nhà, như một nhà thơ nổi tiếng. Và có giọng điệu riêng, đầy ấn tượng!
LTS: Ngày 18/8 vừa qua, đúng kỷ niệm 72 năm ngày mất của liệt sĩ, nhà thơ Thâm Tâm, gia đình nhà thơ đã phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo Cao Bằng công bố thành lập và trao tặng 'Học bổng Thâm Tâm'. Thể thao và Văn hóa xin giới thiệu cùng độc giả bài viết của PGS-TS Văn Giá, người đã có mặt trong sự kiện này.
Nhân dịp 72 năm ngày mất của liệt sỹ, cố nhà văn, nhà thơ, nhà báo Nguyễn Tuấn Trình (bút danh Thâm Tâm), Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng phối hợp cùng gia đình nhà thơ công bố thành lập 'Học bổng Thâm Tâm' và tổ chức chương trình trao Học bổng này.
Bài 'Gió gác Sơn Nam' của thi sĩ Trần Huyền Trân, in năm 1943, ngay dưới nhan đề tác phẩm có chua dòng chữ: 'Kỷ niệm với Thâm Tâm và Nguyễn Bính'. Lẽ dĩ nhiên, dòng chữ này chính là yếu tố quan trọng nhất để ta có căn cứ mà cho rằng 'ba chiếc bóng gầy', 'ba mái tóc bềnh bồng' trong bài thơ chẳng phải ai khác ngoài ba nhà thơ đã có tên trong 'Thi nhân Việt Nam': Trần Huyền Trân, Thâm Tâm và Nguyễn Bính.
Nhắc về thi sĩ Thâm Tâm, ai cũng dễ liên tưởng đến một người con gái với cái tên T.T.KH đầy bí ẩn, đã đi vào thơ ông làm lộng lẫy một nỗi buồn, chon von một con đường thơ ca cô đơn và đầy nỗi niềm trắc ẩn.
Tháng trước, tháng sau trong mùa Xuân này có 2 văn nhân thi sĩ vào hàng tài danh thượng thặng của xứ sở ngàn năm văn vật- Nguyễn Huy Thiệp và Hoàng Nhuận Cầm- đã bước sang thế giới 'Trời đất từ đây xa cách mãi…'.
Tống biệt hành là một thi phẩm nổi bật của thi ca Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến tận bây giờ, tác phẩm của nhà thơ Thâm Tâm còn nhiều ẩn số khiến người đọc vẫn mải miết đi tìm câu trả lời.
Lời vào sách mới của Ngô Thảo khiến người ta cảm động: 'Là lớp hậu sinh, nhưng năm nay cũng đã vào tuổi 80, trông lại, thấy mình may mắn được tại thế lâu hơn nhiều bậc đàn anh tài năng, trước khi nối bước theo họ, tôi tập hợp một số bài viết trong nhiều thời gian, về mấy tác giả mà bằng nhiều cách tôi từng quen biết: Nguyễn Ngọc Tấn- Nguyễn Thi, Nguyễn Khải, Nguyễn Minh Châu, Thu Bồn làm nên tập tư liệu văn học Bốn nhà văn nhà số 4'.
Là tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, Điện Biên nằm cách Hà Nội gần 500km. Tháng 5-2019, kỷ niệm 65 năm Ngày chiến thắng Điện Biên Phủ, xuất phát ở Hà Nội từ 5 giờ sáng, chúng tôi đi mải miết qua bao nhiêu đồi núi dốc, hiểm trở, đến 5 giờ chiều mới tới Điện Biên.
Với các nhà thơ, từ tuổi 'Ngũ thập tri thiên mệnh' là có thể tự tuyển tập cho mình được rồi. Bởi thế, tuyển tập 'Thơ Nguyễn Hồng Hải' cũng không ngoài thông lệ ấy.
Nhắc đến Thâm Tâm, có lẽ không ai không nhớ tới những câu thơ: Đưa người ta không đưa qua sông/ Sao có tiếng sóng ở trong lòng? Nổi tiếng với Tống biệt hành, người ta biết đến Thâm Tâm nhiều ở vai trò một nhà thơ, mà ít ai biết rằng, ông còn là một nhà báo, đặc biệt hơn, ông là một nhà báo chiến sĩ, phóng viên mặt trận Báo Vệ Quốc quân (tiền thân của Báo Quân đội nhân dân), một người thư ký tòa soạn mẫu mực.
Tác phẩm lớn hơn tác giả? Nhận định này có vẻ hơi bất ngờ và mâu thuẫn vì chẳng phải tác giả là người khai sinh ra tác phẩm đó sao. Nhưng điều này trong nhiều trường hợp lại là sự thực: tác phẩm văn học đôi khi lại lớn hơn chính tác giả của nó.
Sáng nọ trên đường xuống phố, đến đoạn cuối chân cầu Kiệu, y chứng kiến một hình ảnh lạ lùng: Có nhà sư đi khất thực, cứ đi một bước lại dừng, cúi rập người, mặt áp sát đất, vái một vái rồi đứng dậy, tiếp tục lặp lại động tác ấy.
Ngay sau khi công bố đề thi minh họa THPT Quốc gia 2017, Bộ GD & ĐT đã bắt đầu công bố đáp án.
Phong trào Thơ mới dù đã đem đến cho độc giả nhiều bài thơ hay, song cũng sẽ khiến ta có cảm giác trống vắng nếu như thiếu đi một 'Tống biệt hành' của Thâm Tâm.